24 - 9 - 2019 | 0:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Trung Quốc đang cố gắng kiểm soát bầu trời?

Trung Quốc đang cố gắng kiểm soát bầu trời?

Email In PDF.

Mục tiêu trực tiếp của việc Trung Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) bao phủ phần lớn không phận phía trên biển Hoa Đông có vẻ là nhằm củng cố quan điểm của mình trong tranh chấp lãnh thổ với Nhật Bản.

Tranh chấp này liên quan tới không chỉ chủ quyền quần đảo Điếu Ngư/Sensaku mà còn cả vấn đề vùng đặc quyền kinh tế chồng lấn trên biển và thềm lục địa. 

Có lẽ các nhà chiến lược Trung Quốc cho rằng các tuyên bố chủ quyền sẽ được củng cố thông qua việc thể hiện sự ''kiểm soát'' hành chính đối với khu vực tranh chấp, mà hành động cụ thể là thiết lập ADIZ. Tuyên bố này cũng góp phần hỗ trợ các mục tiêu lớn hơn của Trung Quốc trong việc hình thành ảnh hưởng đối với khu vực ngoại vi nước này, đồng thời hạn chế ảnh hưởng chiến lược của Mỹ tại khu vực. 

Tuy nhiên, Bắc Kinh có lẽ đã không lường trước được phản ứng của các nước đối với tuyên bố thiết lập ADIZ. Trên thực tế, thiết lập ADIZ là hành động phù hợp với thông lệ quốc tế. Nhật Bản và Hàn Quốc đều đã có ADIZ trên biển Hoa Đông. ADIZ hiện hành của Nhật Bản chồng lấn một phần không phận phía trên vùng đặc quyền kinh tế mà Trung Quốc tuyên bố sở hữu. Người Trung Quốc có lẽ đã cho rằng các cường quốc sẽ không có lý do chính đáng để chỉ trích. 

Tuy nhiên, cả khu vực đều coi tuyên bố ADIZ của Trung Quốc là hành vi gây hấn. Có bốn nguyên nhân dẫn tới kết luận này. Trước hết, Trung Quốc yêu cầu máy bay nước ngoài phải xin phép, thậm chí cả trong trường hợp những máy bay này không có ý định đi vào không phận của Trung Quốc mà chỉ bay ngang qua ADIZ. Điều này đã vượt quá những quy định về ADIZ thông thường của các nước khác, kể cả Mỹ. 

Thứ hai, Trung Quốc không hề thảo luận kế hoạch của mình với Tokyo hay Washington trước khi ra tuyên bố trên. Vấn đề ở đây không phải việc Trung Quốc phải xin phép Mỹ hay Nhật Bản trước khi thực hiện chính sách của mình mà là Trung Quốc đã hành động đơn phương trong một khu vực có lưu lượng hàng không lớn của Mỹ và Nhật Bản. Giới quan sát cho rằng Trung Quốc đáng nhẽ nên hành động thận trọng và tiến hành tham vấn, cũng như hợp tác với các chính phủ Mỹ và Nhật Bản khi muốn thay đổi quy tắc tại khu vực này. 

Thứ ba, hành động của Trung Quốc đã gia tăng các căng thẳng vốn đang hết sức phức tạp liên quan tới tranh chấp lãnh thổ trong khu vực, đặc biệt là vấn đề chủ quyền đối với quần đảo Điếu Ngư/Sensaku. Nguy cơ xảy ra các xung đột quốc tế nghiêm trọng trên không, cho dù có cố ý hay không, ngày càng leo thang. 

Cuối cùng, hành động của Bắc Kinh cho thấy người Trung Quốc đang ép buộc Nhật Bản phải xuống thang thay vì theo đuổi biện pháp đàm phán hòa bình ít rủi ro hơn. Hơn nữa, nhiều người coi tuyên bố ADIZ là một dấu hiệu gây rối cho thấy Trung Quốc sẽ tiếp tục chèn ép các nước láng giềng, phủ nhận điều mà Trung Quốc từng hứa hẹn là không bao giờ tìm cách theo đuổi tham vọng bá quyền. Trong khi đó, Mỹ coi tuyên bố ADIZ của Trung Quốc là một thách thức đối với sự ổn định của khu vực, vốn đang hết sức bấp bênh do các tranh chấp lãnh thổ, và đối với cả trật tự khu vực mà Mỹ duy trì.

Các nước cho rằng máy bay nước ngoài nên phớt lờ ADIZ của Trung Quốc để tỏ rõ thái độ phản đối, tránh tạo cớ để Bắc Kinh được thể tiếp tục thiết lập các ADIZ tương tự trên Biển Đông và nhiều khu vực khác. 

Vấn đề được đặt ra là liệu tuyên bố ADIZ có phục vụ cho lợi ích của Trung Quốc hay không? Theo giới phân tích, nếu mục đích của hành động này là nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền tại Biển Hoa Đông thì kết quả sẽ ngược lại. Các chính phủ nước ngoài từ chối yêu cầu của Trung Quốc về việc các máy bay phải tuân thủ quy định mới khi bay qua ADIZ. Hoạt động quân sự của Mỹ và Nhật Bản trong khu vực thậm chí đã được tăng cường nhằm chống lại tham vọng bá chủ khu vực của Bắc Kinh. Thái độ phản đối công khai và nhanh chóng của các nước, mà cụ thể là việc Mỹ cho hai máy bay B52 bay qua khu vực, đã biến chính phủ Trung Quốc thành đối tượng "giễu cợt" và bị so sánh là một "con hổ giấy". Trong hoàn cảnh ấy, chính phủ Trung Quốc cũng không thể hủy bỏ ADIZ. Khả năng lớn nhất là Bắc Kinh sẽ tuyên bố tiến hành giám sát các máy bay quân sự nước ngoài không tuân thủ quy định trong khu vực ADIZ mới. Điều này có thể giúp những lực lượng chủ nghĩa dân tộc cực đoan tại Trung Quốc dịu giọng lại và không gây áp lực kêu gọi chính phủ nước này triển khai đối đầu trên không. 

Có ý kiến cho rằng Trung Quốc đã đánh mất nền tảng chiến lược kể từ năm 2009. Hiện có một ý kiến được nhiều người chia sẻ là các hành động "càn quấy" của Trung Quốc khiến khu vực ngày càng có nhu cầu tăng cường hợp tác an ninh với Mỹ. Trong khi đó, chính phủ Trung Quốc lại đang tỏ dấu hiệu muốn điều chỉnh quan hệ ngoại giao thông qua các cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung với lý luận ''quan hệ cường quốc kiểu mới''. 

Có lẽ Tập Cận Bình, người cần có sự ủng hộ lớn để có thể triển khai chương trình tái cơ cấu kinh tế tại Trung Quốc, phải theo đuổi một chính sách ngoại giao đối đầu nhằm thỏa mãn một phần yêu cầu của những người ủng hộ trong việc "đòi nợ" Nhật Bản và các đối thủ khác. Chính phủ Trung Quốc có lẽ sẽ gặp nhiều khó khăn khi triển khai kế hoạch đầy mâu thuẫn của mình, để vừa hoàn thành ''giấc mơ Trung Quốc'' về thịnh vượng kinh tế vừa tránh khả năng phải áp dụng chính sách đối ngoại có nguy cơ dẫn tới bị bao vây và cô lập về quân sự.

 Theo Tạp chí Diễn đàn Đông Á

Thùy Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8660 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin