18 - 6 - 2019 | 11:42
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Đánh giá về thực lực răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc

Đánh giá về thực lực răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc

Email In PDF.

Ngày 27/10, hãng tin nhà nước Tân Hoa Xã của Trung Quốc công bố một loạt ảnh về cái mà Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) “chào hàng” là tàu ngầm hạt nhân trang bị tên lửa đạn đạo (SSBN) đầu tiên của nước này.

 

Mặc dù việc Trung Quốc “công khai” về SSBN mẫu 092 lớp Hạ không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng việc Bắc Kinh vén màn bí mật về loại tàu ngầm này, cùng với những cải tiến kỹ thuật đối với tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) JL-2, đặt ra những câu hỏi về việc liệu Trung Quốc đã đạt tới mức độ răn đe hạt nhân trên biển đáng tin cậy chưa? 

Mặc dù SSBN mẫu 092 lớp Hạ nhận được khá nhiều sự tán dương từ cả truyền thông Trung Quốc lẫn phương Tây, nhưng PLAN xác định SSBN mẫu 094 lớp Tấn mới là loại vũ khí đóng vai trò trọng yếu trong chiến lược răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc. Tân Hoa Xã cũng thừa nhận rằng SSBN mẫu 092 lớp Hạ không có “thực lực tấn công hạt nhân thứ hai” đáng tin cậy. Trong chiến lược hạt nhân, “thực lực tấn công thứ hai” là khả năng đánh trả bằng vũ khí hạt nhân khi bị một quốc gia khác tấn công bằng vũ khí hạt nhân. Cơ quan Tình báo Hải quân Mỹ cho biết Trung Quốc hiện đang có 3 tàu SSBN lớp Tấn đang hoạt động và nước này đang đóng thêm hai chiếc nữa. Cả 5 tàu này đều sẽ được trang bị mỗi tàu 12 tên lửa SLBM JL-2. Theo các quan chức Mỹ, tàu SSBN lớp Tấn dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động tuần tra trên biển vào đầu năm 2014. 

Để có được thực lực răn đe hạt nhân trên biển đáng tin cậy và có thể tồn tại được, Trung Quốc cần phải vượt qua hai thách thức kỹ thuật mà nước này vẫn chưa thể vượt qua kể từ lần đầu tiên phóng SLBM từ tàu ngầm năm 1988. Trung Quốc cần phải chế tạo tàu ngầm có đủ khả năng tàng hình để tránh được các thiết bị vũ khí chống tàu ngầm của Mỹ và thiết kế SLBM JL-2 có đủ khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) của Mỹ. 

Cả hai tàu SSBN lớp Tấn và lớp Hạ của Trung Quốc hiện nay đều không có đủ độ êm cần thiết khi vận hành để có thể tránh bị các thiết bị chống tàu ngầm của Mỹ phát hiện. Bản thiết kế cơ bản của tàu SSBN lớp Tấn có khiếm khuyết là ngăn đặt tên lửa rất lớn ở phía đuôi tàu và cửa mở thoát nước phía dưới các bệ phóng tên lửa tạo ra một tín hiệu siêu âm rất dễ bị phát hiện. Báo cáo năm 2009 của Cơ quan Tình báo Hải quân Mỹ đã so sánh mức độ ồn tần số thấp giữa các tàu SSBN của Trung Quốc với các tàu SSBN trong những năm 1970 của Nga và thấy rằng trong số 12 tàu được đem ra so sánh, tàu SSBN lớp Hạ của Trung Quốc dễ bị phát hiện nhất, còn tàu SSBN lớp Tấn đứng vị trí thứ 4. Ngoài ra, tên lửa SLBM JL-2 của Trung Quốc đã liên tục trải qua các lần phóng thử nghiệm thất bại, và hiện vẫn chưa rõ PLAN có thực sự phóng thử thành công tên lửa này hôm 16/8 như họ đã tuyên bố hay không. 

Ngay cả khi Trung Quốc đạt được trình độ kỹ thuật cần thiết cho thực lực răn đe hạt nhân trên biển đủ sức tồn tại thì PLAN với sự tập trung chủ yếu quyền lực ở trung ương không hề có kinh nghiệm tác chiến nào trong việc duy trì tuần tra răn đe ở giữa biển khơi. Trung Quốc có truyền thống dựa hoàn toàn vào hệ thống tên lửa đạn đạo đặt trên mặt đất (ICBM) của mình để tạo thực lực răn đe, và vì thế họ chưa bao giờ phải đối mặt với câu hỏi thực tế là liệu có trao quyền phóng các tên lửa SLBM cho các chỉ huy tàu ngầm khi xảy ra khủng hoảng hay không. 

Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) bấy lâu ủy quyền kiểm soát và chỉ huy toàn bộ kho vũ khí hạt nhân cho Lực lượng Pháo binh số 2, và có rất ít khả năng CMC sẽ thực hiện một sự chuyển đổi cơ cấu cần thiết để chuyển giao quyền phóng tên lửa cho các chỉ huy của PLAN. Sự thiếu kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc duy trì liên lạc an toàn giữa các tàu SSBN và Bộ chỉ huy đặt trên đất liền sẽ đồng nghĩa với việc một cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào đầu não hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Trung Quốc sẽ khiến cho hệ thống răn đe hạt nhân trên biển của nước này bị tê liệt. 

Kể cả khi Trung Quốc đã có những cải tiến kỹ thuật đối với tàu SSBN lớp Tấn cho phép tàu này có thể vượt qua hệ thống tác chiến chống tàu ngầm tinh vi của Mỹ thì hệ thống BMD của Mỹ cũng vẫn có đủ khả năng đánh chặn phần lớn các tên lửa SLBM JL-2 của Trung Quốc có đủ khả năng bắn tới Mỹ từ các tàu SSBN lớp Tấn đặt tại Vịnh Bột Hải hoặc Biển Đông. Khi tàu SSBN lớp Tấn phóng một tên lửa SLBM JL-2, các rađa của hệ thống Aegis triển khai ở gần bờ biển Trung Quốc sẽ ngay lập tức phát hiện ra việc phóng tên lửa, và chỉ 5 giây sau đó sẽ phóng tên lửa đánh chặn SM-3. Ngoài việc triển khai thêm các tên lửa đánh chặn SM-3 ngoài khơi bờ biển nước Mỹ và các hệ thống đánh chặn trên bộ đặt tại Californi, Alaska, Lầu Năm Góc dự kiến sẽ triển khai hệ thống tên lửa SM-3 Block IIA thế hệ tiếp theo vào năm 2018, có khả năng hạ gục mọi tên lửa SLBM JL-2 của Trung Quốc có tầm bắn tới lục địa Mỹ. 

Trong khi cả tàu SSBN lớp Hạ và lớp Tấn đều chưa thể mang lại cho Trung Quốc thực lực răn đe hạt nhân trên biển đáng tin cậy và có thể tồn tại được, thì một điều không thể phủ nhận là rốt cuộc Mỹ sẽ phải đối phó với một Trung Quốc sở hữu 2 trong số 3 thành tố trụ cột của một hệ thống răn đe hạt nhân. Hiện tại, PLA đang triển khai thêm các SLBM được trang bị các phương tiện chứa nhiều đầu đạn dẫn đường độc lập (MIRV) trên các tàu SSBN có khả năng tàng hình cao hơn. Nhiều nguồn tin Trung Quốc cho biết tên lửa SLBM JL-2 hiện có khả năng mang từ 3-9 đầu đạn. Với thực tế là SLBM JL-2 có tầm bắn 7.200 km thì khi được trang bị nhiều đầu đạn và phóng từ vùng nước ven bờ gần đảo Hải Nam, nó có thể xuyên thủng các hệ thống phòng thủ của Mỹ. Báo cáo năm 2010 của Bộ Quốc phòng Mỹ về các thực lực quân sự của Trung Quốc lưu ý rằng Trung Quốc hiện đang phát triển tàu ngầm SSBN mẫu 096 lớp Đường có khả năng mang 16 tên lửa SLBM thế hệ mới hơn. 

Khi Trung Quốc đạt được thực lực tác chiến và kỹ thuật cần thiết cho khả năng răn đe trên biển ở mức có thể tồn tại được, Washington sẽ buộc phải đưa ra quyết định có nên chấp nhận rủi ro, tổn hại hạt nhân có thể xảy ra cho cả hai bên nếu phải đối đầu với Bắc Kinh hay không. Tuy nhiên, cho tới nay, bằng cách tiếp tục phủ nhận “khả năng tấn công hạt nhân thứ hai trên biển” của Trung Quốc bất chấp thực tế thế nào, Washington đã tránh né được những cuộc đối thoại mà lẽ ra nước này đã phải được thực hiện nhằm củng cố niềm tin cho các đồng minh của mình tại châu Á - Thái Bình Dương. Với việc “chuyển hướng sang châu Á” bấy lâu nay chỉ là những lời hùng biện, sự chấp nhận "tính dễ tổn thương hạt nhân cho cả hai bên" khi Mỹ phải đối đầu với Trung Quốc sẽ khó có thể làm dịu bớt những quan ngại về an ninh của các đồng minh khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Philippines. Chấp nhận một Trung Quốc có thực lực răn đe trên biển đủ ở mức tồn tại có thể đòi hỏi Mỹ xác định lại những khái niệm về răn đe mở rộng cũng như chiếc ô hạt nhân của mình tại châu Á - Thái Bình Dương. 

Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ có thể tạm thời trì hoãn thời điểm thừa nhận sự dễ bị tổn thương hạt nhân cho cả hai bên khi đối đầu với Trung Quốc, tuy nhiên, Washington cuối cùng sẽ phải xem xét lại vị thế lực lượng, các thực lực, chiến lược và chính sách hạt nhân của mình, thêm vào yếu tố chấp nhận sự dễ bị tổn thương hạt nhân cho cả hai bên khi đối đầu với Trung Quốc tại châu Á - Thái Bình Dương. Câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có đối phó với triển vọng dễ bị tổn thương hạt nhân cho cả hai bên bằng sự phủ nhận, theo đó lặng lẽ đầu tư đồng bộ xây dựng các thực lực đánh trả của hải quân, hay bằng cách chấp nhận và đánh giá lại chính sách răn đe mở rộng có nghĩa như thế nào ở châu Á - Thái Bình Dương./.

Tác giả Christian Conroy, một nhà nghiên cứu tại thủ đô Washington chuyên về vũ khí hạt nhân và an ninh khu vực Đông Á đăngtrên National Interest” .

Thùy Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5987 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin