19 - 9 - 2020 | 6:08
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Cách tiếp cận mới của Trung Quốc về sự phát triển của thế giới

Cách tiếp cận mới của Trung Quốc về sự phát triển của thế giới

Email In PDF.

Giờ đây, từ lãnh đạo cho đến người dân Trung Quốc đều tự cảm nhận rằng : Trung Quốc hiện nay là một cường quốc. Bởi vậy, cách tiếp cận của nước này đối với các vấn đề cũng sẽ thay đổi để xứng tầm với vị trí của một cường quốc. Đề cập đến vấn đề này, báo “ Độc lập “ của Nga ngày 26/10 đăng bài “ Cách tiếp cận mới của Trung Quốc về sự phát triển của thế giới “ của M.V. Mamonov, Trưởng Ban hoạt động đối ngoại và trao đổi thanh niên của Cơ quan Liên bang Nga về công tác thanh niên.

 

Vào đầu thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, quan niệm của Trung Quốc về thế giới xung quanh bắt đầu thay đổi ngày càng rõ hơn. Lần đầu tiên vào giữa những năm 2000 Bắc Kinh đã thận trọng nói về sự cần thiết phải “lồng gép” một “tâm lý cường quốc” cho đất nước. Hiện nay trong phần lớn các văn kiện chính thức của Trung Quốc đều sử dụng cách diễn đạt “cường quốc có trách nhiệm” khi nói về Trung Quốc. Đồng thời cụm từ “đang phát triển” cũng đã biến mất. Hơn nữa, khái niệm “trách nhiệm” được Trung Quốc giải thích không chỉ là sự sẵn sàng tự hạn chế vì sự lợi ích của cộng đồng thế giới, mà còn là sự sẵn sàng đóng vai trò nổi bật hơn trong các quá trình đưa ra các quyết định về các vấn đề quản trị toàn cầu.

 

Những cở sở để tự tin

Tiếng nói của Trung Quốc trong đối thoại với các nước khác và tại các diễn đàn đa phương ngày càng tỏ ra tự tin hơn. Sự tự tin này có được là do các yếu tố sau: (1) Trung Quốc ít bị cuộc khủng hoảng tài chính thế giới tác động, trong khi hầu hết các nước, trong đó có các nước phát triển đều rơi vào tình trạng khó khăn chồng chất; (2) do bị vướng vào hai cuộc chiến tranh khu vực (Iraq và Afghanistan) Mỹ chỉ có thể giành được nguồn lực hạn chế cho việc củng cố vị trí của mình ở các khu vực khác, bao gồm châu Á – Thái Bình Dương; (3) những diễn biến ở Đài Bắc (chính quyền ôn hòa Mã Anh Cửu lên cầm quyền) có lợi cho Trung Quốc; (4) gia tăng khả năng Trung Quốc tác động đến hệ thống tài chính toàn cầu.

 

Cạnh tranh với thế giới thứ ba

Ưu tiên mới của chính sách đối ngoại Trung Quốc là bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Bắc Kinh không hài lòng với hệ thống tài chính thế giới hiện nay và đang thực hiện các biện pháp để biến Trung Quốc thành bên tham gia bình đẳng của các thiết chế kinh tế toàn cầu. Rất khó dự báo được khi nào đồng NDT của Trung Quốc trở thành đồng tiền chuyển đổi hoàn toàn, nhưng hiện nay Trung Quốc đang mong muốn mở rộng ảnh hưởng đối với việc thông qua các quyết định tài chính trong khuôn khổ BRIC và nhóm G-20. Cuộc khủng hoảng tài chính đã cho phép Bắc Kinh khơi lại cuộc bàn luận về việc thành lập “một cấu trúc tài chính quốc tế mới”, mà họ đã nêu ra từ giữa những năm 1990 (“xây dựng một trật tự kinh tế và chính trị thế giới hợp lý và công bằng”).

 

Trung Quốc cũng chú trọng đến việc bảo đảm an ninh nguồn nguyên liệu cho đất nước. Hiện nay Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu lửa lớn thứ tư sau Mỹ, Nhật và các nước EU, và nhu cầu dầu lửa của Trung Quốc sẽ còn tiếp tục tăng. Hiện nay ngoại giao Trung Quốc đang tích cực triển khai chính sách đa dạng hóa nguồn cung cấp năng lượng. Trung Quốc đang chú ý đến các quốc gia giàu có về nguồn năng lượng ở châu Á, châu Phi, Trung Đông và Mỹ Latinh. Một nét mới của ngoại giao kinh tế Trung Quốc là không chỉ thúc đẩy thương mại, mà chú trọng đầu tư vào các nước khai thác nguồn năng lượng để đánh đổi lấy sự bảo đảm cho Trung Quốc thâm nhập vào các nguồn nguyên liệu của các nước này.

 

Mới gần đây thôi còn là người bảo vệ chính cho lợi ích của thế giới thứ ba, thì giờ đây Trung Quốc bắt đầu cạnh tranh với các nước này. Đối với Trung Quốc, các nước đang phát triển không chỉ là các đối tác, mà còn là đối tượng (bóc lột, thôn tính) của chính sách đối ngoại của họ. Về toàn cục, ở châu Phi, Mỹ Latinh và Trung Đông, Bắc Kinh đang dần học cách chèn lấn lợi ích của các quốc gia tiêu thụ nhiêu liệu. Tại Trung Á, Trung Quốc áp dụng chiến thuật từng bước thay đổi trọng tâm từ bảo đảm an ninh trong khuôn khổ SCO sang những vấn đề phát triển kinh tế và bảo đảm năng lượng. Trong quan hệ song phương với các nước trong khu vực Trung Quốc cũng thúc đẩy theo hướng này. Tại thị trường nguyên liệu Trung Á, Trung Quốc có khả năng trở thành người cạnh tranh kinh tế thành công với Nga.

 

Sinh thái và quan hệ với các cường quốc

Một nét mới của chính sách đối ngoại Trung Quốc là sự nhấn mạnh đối với thước đo sinh thái trong quan hệ quốc tế. Lãnh đạo Trung Quốc bắt đầu quan tâm tới chủ đề về sự ấm lên toàn cầu và gìn giữ môi trường sống của con người. Ở Trung Quốc người ta bắt đầu nói về sự sẵn sàng cho việc “tự hạn chế về sinh thái”, về việc làm cho nhịp độ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc phù hợp với các yêu cầu bảo vệ môi trường. Các nhà phân tích thậm chí bắt đầu viết về khả năng dịch chuyển cuộc đấu tranh quốc tế nhằm giành vai trò lãnh đạo sang lĩnh vực kiểm soát đối với sự thay đổi khí hậu. Bắc Kinh có tham vọng đưa ra chương trình nghị sự tại các cơ chế đa phương - sinh thái còn chưa được hình thành đầy đủ, nơi mà hoạt động tích cực của Trung Quốc hiện chưa gây nên sự chống đối của các nước cạnh tranh mạnh hơn.

 

Một điểm đặc biệt của ngoại giao Trung Quốc - đó là quan hệ với các nước lớn. Bắc Kinh hành xử với các nước lớn ngày càng tự tin hơn. Mặc dù chưa có sự thay đổi cơ bản các trọng tâm hay các phương châm chính trị, cách Trung Quốc nhìn nhận về vai trò của các cường quốc cũng đang thay đổi. Tác giả “Sách trắng về quốc phòng của Trung Quốc” khẳng định: “Cuộc cạnh tranh quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng tiếp tục gia tăng”. Các nhà phân tích Trung Quốc viết về “khả năng căng thẳng cạnh tranh dưới hình thức hợp tác” trong quan hệ giữa các nước lớn. Không có ai còn ca tụng những lợi thế của hệ thống quan hệ đối tác chiến lược như 10 - 15 năm trước đây nữa. Nói đúng hơn, ở lãnh đạo Trung Quốc đã xuất hiện “hội chứng mệt mỏi” từ hệ thống quan hệ này.

 

Tuy vậy, sự thực dụng hóa chính sách đối ngoại của Trung Quốc như thế chưa chắc đã tác động tiêu cực đến quan hệ Trung - Nga. Trung Quốc cần sự ủng hộ của Nga trong các diễn đàn khu vực (SCO) và toàn cầu (G-20, BRIC). Nga vẫn là người cung cấp chính cho Trung Quốc sản phẩm công nghệ cao có ý nghĩa chiến lược và là một trong những nước cung cấp nguồn năng lượng cho Trung Quốc. Hai nước có lợi ích chung trong lĩnh vực an ninh khu vực (ổn định tình hình ở Afghanistan, trên bán đảo Triều Tiên, ngăn chăn sự truyền bá tư tưởng Hồi giáo cực đoan vào Trung Á). Khác với Mỹ, Trung Quốc không có tham vọng mở rộng ảnh hưởng chính trị đối với không gian SNG, nhưng tích cực thúc đẩy lợi ích kinh tế ở đây.

 

Sự xét lại được tiến hành lặng lẽ

Trung Quốc đang đấu tranh với cảm giác về thế giới của một nước đang phát triển và tri giác tương ứng về chính trị thế giới. Không chỉ về mặt địa lý, mà cả về mặt chính trị, kinh tế và tư tưởng ngoại giao Trung Quốc đang trở thành ngoại giao của một nước với các lợi ích toàn cầu, mặc dù còn chưa phải hoàn toàn là các tham vọng toàn cầu. Thuộc nội dung chương trình nghị sự chính sách đối ngoại của Trung Quốc - đó là đấu tranh với cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, là chống lại chủ nghĩa khủng bố, giải quyết những vấn đề sinh thái toàn thế giới, an ninh năng lượng, đấu tranh chống dịch bệnh và hải tặc. Gần đây Trung Quốc quan tâm tới việc khai thác vùng Bắc cực rất xa về mặt địa lý. Ở Bắc Kinh, người ta nhận thức được những khó khăn đi liền với sự vươn lên của Trung Quốc, nhưng hình như họ đã học được cách sống với sự lo lắng của thế giới về sự gia tăng các khả năng của Trung Quốc.

 

Theo các nhà phân tích của Trung Quốc, Trung Quốc trở nên khó hơn trong việc “che dấu khả năng và không gây sự chú ý” như Đặng Tiểu Bình đã di huấn lại. Trong thế hệ lãnh đạo mới của Trung Quốc, mà sẽ nắm quyền vào năm 2012 được thấy có một mong muốn thận trọng khắc phục sự nghiêm ngặt của cái gọi là các nguyên tắc của người khởi xướng các cuộc cải cách trong chính sách quốc tế của Trung Quốc. Hình như “chính sách thụ động” đang dần dần đi vào dĩ vãng. Nhưng sự xét lại này được thực hiện một cáh im lặng và từ từ vì ở Trung Quốc hiện nay không có nhà chính trị nào dám công khai bác bỏ các vị tiền bối.

 

Sau 20 năm “học việc” gần đây của mình, Trung Quốc đã tiếp thu được ngôn ngữ chính trị của phương Tây, khi đã Trung Quốc hóa các khái niệm “sự cân bằng lực lượng”, “đa cực”, “đối tác chiến lược”, khi đã thử dùng các khái niệm này vào thực tiễn và đã thất vọng về chúng. Nhưng sẽ không có cơ sở để chờ đợi một cuộc đột phá cách mạng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Trung Quốc tiếp tục duy trì đường lối mở rộng sự tham gia vào các công việc quốc tế, nhưng là một đường lối có chọn lọc, nghiêm ngặt và ích kỷ hợp lý. Trong định hướng lôgíc thực dụng này, Trung Quốc quyết tâm tránh bất cứ một hình thức quan hệ đồng minh nào với bất cứ các quốc gia nước ngoài nào. Có phổ biến toàn cầu về lợi ích chính trị đối ngoại, nhưng hạn chế về nguồn lực chính trị đối ngoại, cũng như trước đây, Trung Quốc vẫn chỉ kiểm soát được các lực lượng ở những hướng chính trị đối ngoại được lựa chọn.

 

 

Nguồn : báo Độc lập, Nga

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Sau Covid 19, liệu Trung Quốc có thể thay thế cường quốc tài chính Mỹ?

Sau Covid 19, liệu Trung Quốc có thể thay thế cường quốc tài chính Mỹ?

Liệu họ có thể tin tưởng vào một quốc gia ban đầu đã tìm cách che giấu dịch COVID-19 để rồi khiến nó lan ra toàn cầu hay không?

Đọc tiếp...

Hành vi chính sách đối ngoại của Trung Quốc: Nhận biết qua lăng kính địa tâm lý học

Hành vi chính sách đối ngoại của Trung Quốc: Nhận biết qua lăng kính địa tâm lý học

Bài viết này xem xét chính sách đối ngoại và ngoại giao của Trung Quốc trong khuôn khổ lý thuyết địa tâm lý học, một loại lý thuyết có thể được định nghĩa là lăng kính địa lý về mô hình hành vi và thái độ của một dân tộc đối với các dân tộc khác, bắt nguồn từ những kinh nghiệm trong quá khứ, quá trình lịch sử, cấu trúc văn hóa và cấu trúc xã hội.

Đọc tiếp...

Sự thay đổi tuyên truyền của Trung Quốc trong đại dịch COVID-19

Sự thay đổi tuyên truyền của Trung Quốc trong đại dịch COVID-19

Luận điệu của Trung Quốc về cuộc chiến chống COVID-19 đã thay đổi rõ rệt theo sự chuyển biến của tiến trình chống dịch trong nước: từ thận trọng và phòng vệ sang bất mãn với những nhận định về nguồn gốc của virus.

Đọc tiếp...

Trung Quốc với mục tiêu quân đội tầm cỡ thế giới

Trung Quốc với mục tiêu quân đội tầm cỡ thế giới

Tham vọng của Bắc Kinh xây dựng PLA thành một lực lượng quân đội hàng đầu thế giới sẽ đặt ra những thách thức đối với các lợi ích của Mỹ cũng như các đồng minh và đối tác của nước này trong và ngoài khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc khủng hoảng virus corona có đe dọa tương lai của Tập Cận Bình

Liệu cuộc khủng hoảng virus corona có đe dọa tương lai của Tập Cận Bình

Không phải cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung hay các cuộc biểu tình ở Hong Kong, mà chính sự bùng phát dịch Covid-19 mới là thử thách thực sự về khả năng lãnh đạo của Chính quyền Tập Cận Bình.

 

Đọc tiếp...

Tiến trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc

Tiến trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc

Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đang phấn đấu trở thành lực lượng thống trị khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương bằng cách tăng cường sự kiểm soát của Trung Quốc đối với Đài Loan và các tranh chấp quốc tế ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4416 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin