20 - 9 - 2020 | 1:23
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Trung Quốc: Chưa đến lúc từ bỏ phương châm chiến lược “Giấu mình chờ thời cơ”

Trung Quốc: Chưa đến lúc từ bỏ phương châm chiến lược “Giấu mình chờ thời cơ”

Email In PDF.

 

Trong tình hình có nhiều biến đổi như hiện nay, “Giấu mình chờ thời cơ” liệu có còn thích hợp nữa hay không? Và nếu cần thì phải “Giấu mình chờ thời cơ “ như thế nào và ở mức độ nào? Trả lời cho câu hỏi này, trên Tạp chí Hoàn Cầu số 18, ra ngày 16/9/2010 đăng bài cảu học giả Lưu Kiến Phi, Giáo sư – Phó viện trưởng Viện chiến lược quốc tế thuộc Trường đảng trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Dưới đây là nội dung bài viết.

 

 

 

Từ gần một năm nay tình hình thế giới và Trung Quốc đã thay đổi, đặc biệt gần đây Trung Quốc đối đầu với Mỹ trong rất nhiều vấn đề, phương châm chiến lược “giấu mình chờ thời” một lần nữa trở thành tiêu điểm được dư luận quan tâm. Có người cho rằng giấu mình chờ thời là phương châm chiến lược do Đặng Tiểu Bình đề ra cách đây 20 năm đã lỗi thời, nay cần phải tìm phương châm chính sách mới để thay thế. Thậm chí có người còn quả quyết Chính phủ Trung Quốc có thái độ cứng rắn trong các vấn đề như biến đổi khí hậu, vấn đề Biển Đông, Hoàng Hải v.v. như vậy cũng giống như không còn “giấu mình chờ thời”. Nếu thế, cần phải xem xét chiến lược “giấu mình chờ thời” như thế nào? Trung Quốc có còn phải “giấu mình chờ thời” nữa hay không? Nếu cần thì phải “giấu mình chờ thời” như thế nào?


Muốn trả lời những câu hỏi nói trên, trước hết phải làm rõ thực chất tinh thần của chiến lược “giấu mình chờ thời” được đề ra từ cuối thập niên 80 đầu thập niên 90 thế kỷ trước, khi đó 7 nước phương Tây liên minh chế tài Trung Quốc, các nước Đông Âu dồn dập thay cờ đổi hiệu, nền chính trị Liên Xô rối ren cực độ, đang ở vào đêm trước của sự tan rã. Phương Tây cao giọng hò hét “không đánh mà thắng”, “Chủ nghĩa Cộng sản thất bại nặng nề”, “lịch sử kết thúc”, đồng thời có mưu đồ thừa “thắng” tiến công khiến cho xung đột ở Liên Xô và các nước (xã hội chủ nghĩa) Đông Âu nhanh chóng lan ra cả thế giới, thực hiện “tự do dân chủ hóa” khắp hoàn cầu. Trung Quốc lúc đó đứng trước hoàn cảnh “thôi thúc thay đổi chính trị bằng sức ép” nghiêm trọng của phương Tây. Trước tình thế như vậy, một số đồng chí ở trong nước và trong đảng mất phương hướng, có người còn đề xuất Trung Quốc phải nắm giữ ngọn cờ lãnh tụ của phong trào cộng sản quốc tế, thay thế Liên Xô trở thành trung tâm của phong trào cộng sản quốc tế, tiến hành cuộc đấu tranh trực diện với phương Tây. Thậm chí, có người còn chủ trương rằng Trung Quốc phải trở lại đề xướng cuộc đấu tranh giai cấp như là cương lĩnh cơ bản, ít nhất cũng phải coi trọng cả đấu tranh giai cấp và xây dựng kinh tế là “hai nhiệm vụ chiến lược” cùng phải thực hiện đồng thời. Có thể giả định rằng nếu cứ theo hướng đó thì cuối cùng sẽ đi đến kết cục kiểu gì. Trong bối cảnh hệ trọng như vậy, Đặng Tiểu Bình đã đề xuất phương châm chiến lược “giấu mình chờ thời” với ý nghĩa “giấu kín ý thức hệ”, trong bóng tối tạo điều kiện xây dựng kinh tế chờ thời. 


Nhiện vụ quan trọng hàng đầu khi đó là tiếp tục cải cách mở cửa, phát triển kinh tế, nhanh chóng hiện đại hóa, phải giữ quan hệ tốt với thế giới, nhất là với các nước phát triển phương Tây. Nếu gây đối kháng về ý thức hệ, chắc chắn sẽ làm xấu đi quan hệ với phương Tây và xấu đi môi trường bên ngoài đang rất cần thiết để Trung Quốc cải cách mở cửa. Hơn nữa, nếu tiến hành cuộc đấu tranh ý thức hệ với phương Tây trong tình thế ta yếu Tây mạnh, chắc chắn sẽ không thể đi đến được kết quả gì. 


Khi Đặng Tiểu Bình đề ra chiến lược “giấu mình chờ thời”, còn có một số từ ngữ liên quan như “lặng lẽ quan sát, giữ vững trận địa, bình tĩnh ứng phó, giỏi về phòng thủ, quyết không đi đầu”. Muốn lý giải về “giấu mình chờ thời” phải gắn với những từ ngữ nói trên. Với tư cách là một phương châm chiến lược, thực chất của tinh thần “giấu mình chờ thời” là: Tập trung sức lực và trí tuệ thực hiện mục tiêu đã định, nhìn về lợi ích cốt lõi và lâu dài, không để những lợi ích thứ yếu gây rối rắm, ảnh hưởng lợi ích trung tâm, không vì cuộc đấu tranh vì những mục tiêu thứ yếu mà ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu chủ yếu, vì thế Trung Quốc không gây đối đầu về ý thức hệ với phương Tây, giữ tư thế vừa phải, không đi đầu, không tranh bá, không xưng bá trong các công việc quốc tế. Trong tư thế như vậy, Trung Quốc phải có được “một phần kết quả” trong các công việc của thế giới. 


Ở đây, cần phải nhấn mạnh yếu tố “giỏi về phòng thủ”. Yếu tố này là đặt dưới tiền đề “giấu mình chờ thời” nên chỉ có thể giữ ở mức hạn chế, hành động có lựa chọn, không thể hành dộng tùy ý hay hành động một cách toàn diện, tất nhiên như vậy cũng không phải là không có triển vọng. Trong hoàn cảnh “Tây mạnh ta yếu” như vậy, Trung Quốc rất khó có nhiều hành động trên vũ đài quốc tế, hơn nữa xu thế “Tây mạnh ta yếu” lại không phải trong chốc lát, đồng thời tiến trình hiện đại hóa của Trung Quốc cũng lâu dài, vì thế “giấu mình chờ thời” chính là phương châm cần phải thực hiện lâu dài để chỉ đạo chiến lược quốc tế của Trung Quốc . 


Từ 20 năm nay Trung Quốc vẫn luôn giữ phương châm chiến lược “giấu mình chờ thời”. Cần phải nói rằng đó là chủ trương đúng đắn và thành công, nhưng khi thực lực của Trung Quốc tăng lên, lại luôn có người thắc mắc, nghi ngờ chiến lược “giấu mình chờ thời”. Đặc biệt mấy năm gần đây, trong quá trình đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Trung Quốc tỏ ra có hiệu quả, đi đôi với hiện thực đó là so sánh thực lực giữa Trung Quốc với các nước phát triển phương Tây ngày càng rút ngắn, hơn nữa tổng lượng GDP ngày một tăng, đứng thứ hai thế giới. Những thành công này dường như đã cung cấp thêm luận cứ mạnh mẽ cho những người thắc mắc chiến lược giấu mình chờ thời. Đồng thời “Thuyết về mô hình Trung Quốc thách thức một mất một còn với mô hình phương Tây”, “Thuyết cải cách mở cửa đã đến đường cùng” cũng xôn xao khắp chốn. 


Tác giả bài viết cho rằng mặc dù Trung Quốc phát triển thành công lớn, mô hình Trung Quốc cũng rất thành công, khoảng cách thực lực giữa Trung Quốc và phương Tây thu hẹp rõ rệt, nhưng hoàn toàn vẫn chưa đến lúc có thể từ bỏ phương châm chiến lược “giấu mình chờ thời”. Đó là chưa nói đến thực lực của Trung Quốc trên thực tế vẫn còn cách phương Tây rất xa. Cứ lấy ví dụ như nước Mỹ, trong rất nhiều phương diện như kinh tế, quân sự, khoa học công nghệ, ảnh hưởng quốc tế v.v., Trung Quốc đều có khoảng cách lớn. Chỉ riêng về kinh tế, dù tổng lượng GDP của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới nhưng cũng chỉ bằng khoảng 1/3 GDP của Mỹ. 


Về lĩnh vực chính trị, mô hình Trung Quốc thành công được cả thế giới công nhận nhưng không phải tất cả các nước đang phát triển đều muốn học theo. Cách đây không lâu, tác giả bài viết có dịp đi thăm một số nước vùng Caribê, qua đó đã cảm nhận sâu sắc được rằng những nước đó chỉ sẵn sàng hợp tác kinh tế với Trung Quốc chứ không muốn bàn về chính trị. Các nước này đều khẳng định và thỏa mãn với mô hình phát triển và chế độ chính trị mà họ đã và đang áp dụng. Trong các nước đang phát triển tương đối thành công, một số nước tỏ ra thống nhất với phương Tây về ý thức hệ và quan niệm giá trị. 

 

Đương nhiên “giấu mình chờ thời” không phải là bài xích thái độ và tư thế chủ động hơn, tích cực hơn mà Trung Quốc vận dụng với đà thay đổi thực lực và lợi ích đã mở rộng. Trên thực tế, Chính phủ Trung Quốc đang làm như thế nhưng đó là việc hoàn toàn khác với từ bỏ chiến lược “giấu mình chờ thời”. Trung Quốc có thể “có hành động nhiều hơn” hoặc “có hành động tích cực hơn” nhưng không thể từ bỏ “giấu mình chờ thời” như một tiền đề lớn./. 


Nguồn : Hoàn Cầu; TTXVN

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Sau Covid 19, liệu Trung Quốc có thể thay thế cường quốc tài chính Mỹ?

Sau Covid 19, liệu Trung Quốc có thể thay thế cường quốc tài chính Mỹ?

Liệu họ có thể tin tưởng vào một quốc gia ban đầu đã tìm cách che giấu dịch COVID-19 để rồi khiến nó lan ra toàn cầu hay không?

Đọc tiếp...

Hành vi chính sách đối ngoại của Trung Quốc: Nhận biết qua lăng kính địa tâm lý học

Hành vi chính sách đối ngoại của Trung Quốc: Nhận biết qua lăng kính địa tâm lý học

Bài viết này xem xét chính sách đối ngoại và ngoại giao của Trung Quốc trong khuôn khổ lý thuyết địa tâm lý học, một loại lý thuyết có thể được định nghĩa là lăng kính địa lý về mô hình hành vi và thái độ của một dân tộc đối với các dân tộc khác, bắt nguồn từ những kinh nghiệm trong quá khứ, quá trình lịch sử, cấu trúc văn hóa và cấu trúc xã hội.

Đọc tiếp...

Sự thay đổi tuyên truyền của Trung Quốc trong đại dịch COVID-19

Sự thay đổi tuyên truyền của Trung Quốc trong đại dịch COVID-19

Luận điệu của Trung Quốc về cuộc chiến chống COVID-19 đã thay đổi rõ rệt theo sự chuyển biến của tiến trình chống dịch trong nước: từ thận trọng và phòng vệ sang bất mãn với những nhận định về nguồn gốc của virus.

Đọc tiếp...

Trung Quốc với mục tiêu quân đội tầm cỡ thế giới

Trung Quốc với mục tiêu quân đội tầm cỡ thế giới

Tham vọng của Bắc Kinh xây dựng PLA thành một lực lượng quân đội hàng đầu thế giới sẽ đặt ra những thách thức đối với các lợi ích của Mỹ cũng như các đồng minh và đối tác của nước này trong và ngoài khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc khủng hoảng virus corona có đe dọa tương lai của Tập Cận Bình

Liệu cuộc khủng hoảng virus corona có đe dọa tương lai của Tập Cận Bình

Không phải cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung hay các cuộc biểu tình ở Hong Kong, mà chính sự bùng phát dịch Covid-19 mới là thử thách thực sự về khả năng lãnh đạo của Chính quyền Tập Cận Bình.

 

Đọc tiếp...

Tiến trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc

Tiến trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc

Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đang phấn đấu trở thành lực lượng thống trị khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương bằng cách tăng cường sự kiểm soát của Trung Quốc đối với Đài Loan và các tranh chấp quốc tế ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4791 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin