20 - 9 - 2020 | 5:16
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Nghiên cứu Quốc Tế Nghiên cứu Quốc Tế Tìm kiếm sự đột phá trong ngoại giao biển

Tìm kiếm sự đột phá trong ngoại giao biển

Email In PDF.

Ngoại giao biển là để giải quyết các mối quan hệ quốc tế trên biển, bao gồm cả sử dụng các nguồn tài nguyên biển. Ngoại giao biển nên được áp dụng ở Biển Đông để đảm bảo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.

 

Why-China-Wants-the-South-China-Sea-440x329.jpg

Trung Quốc ngày càng hành động quyết đoán trong khu vực, khẳng định rằng Biển Đông là phần “lợi ích cốt lõi” không thể thương lượng được và Trung Quốc sẽ sử dụng vũ lực để bảo vệ lợi ích đó. Do vậy các nỗ lực của ASEAN trong việc đòi hỏi Trung Quốc thực hiện Tuyên bố năm 2002 về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) chỉ càng làm sự gắn kết vốn có của ASEAN trở nên yếu đi. Nguyên tắc đầu tiên (đàm phán 10+1) của ASEAN đã bị gác sang một bên khi Trung Quốc khăng khăng đàm phán song phương với từng nước ASEAN có yêu sách chủ quyền Biển Đông.

Các đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử COC để duy trì ổn định ở Biển Đông trở nên phức tạp bởi trên thực tế không phải mọi nước thành viên ASEAN đều có tranh chấp. Không những vậy, đối với Trung Quốc, COC sẽ hạn chế hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông và cản trở chiến lược của Trung Quốc kiểm soát toàn khu vực thông qua tuần tra biển. Do đó chiến thuật của Trung Quốc sẽ là trì hoãn việc xây dựng Bộ Quy tắc COC.

Nếu ASEAN muốn thúc đẩy việc giải quyết Biển Đông, ASEAN cần phải đảo chiều tình thế này. ASEAN cần phải thoát khỏi quan điểm của Trung Quốc và tập trung vào đàm phán COC. Nguyên tắc đầu tiên của ASEAN cần được khôi phục trong thỏa thuận với đối tác đối thoại như Trung Quốc. Lý tưởng nhất là ASEAN nên khôi phục Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), có hiệu lực năm 1997 và đưa Biển Đông vào Khu vực Hòa bình, Tự do và Trung lập của ASEAN (ZOPFAN) với công cụ chủ yếu giải quyết tranh chấp là Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC, năm 1976). Tuy nhiên, có hai trở ngại lớn:

Thứ nhất, sáng kiến "Một vành đai Một con đường" (OBOR) ​​kết nối Trung Quốc bằng đường bộ và đường biển với châu Á và một phần của Châu Âu. Lục địa Đông Nam Á được xác định là một trung tâm quan trọng đối với Trung Quốc. Hợp tác Tiểu vùng Mê Kông là chìa khóa tạo bước đột phá cho Trung Quốc can dự sâu hơn vào việc phát triển cơ sở hạ tầng khu vực Đông Nam Á. Một số nước rất cần sự trợ giúp để có thể tham gia đầy đủ trong Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC).

Đây là tác động quan trọng mà Trung Quốc nắm bắt đối với Myanmar, Lào, Campuchia và thậm chí cả Thái Lan, đồng thời cũng là trở ngại chính đối với ASEAN để gây áp lực với Trung Quốc trong xử lý vấn đề Biển Đông. Điển hình ở đây là tuyến đường sắt cao tốc giữa Côn Minh và Viêng Chăn, một kiểu mẫu về vành đai kinh tế Trung Quốc trong ASEAN. Tuyến đường liên quan tới việc xây dựng 154 chiếc cầu, 76 đường hầm và 31 trạm xe lửa, với ước tính chi phí 7 tỷ USD. Lào sẽ chi trả dựa vào các khoản vay ưu đãi từ Trung Quốc và chắc chắn cơ sở hạ tầng mới sẽ tạo ra tăng trưởng kinh tế đáng kể trong dài hạn.

Thứ hai, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã trở nên quá thủ tục, hàng chính. Lợi ích của các nhà lãnh đạo trong khu vực ASEAN khác nhau khi mỗi thành viên nhấn mạnh đến quyền lợi riêng của quốc gia, do đó làm suy yếu sáng kiến chung ​​khu vực. Hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã trở thành nơi các nhà lãnh đạo thông qua những quyết định của ASEAN về thủ tục. Cho đến nay, ASEAN đã không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào liên quan tới Tổng thống Trump.

Thách thức lớn nhất của ASEAN là làm thế nào để duy trì nguyên tắc đầu tiên của ASEAN khi phải đối mặt với Trung Quốc. Nỗ lực của Ngoại trưởng Indonesia Retno LP Marsudi nhằm đảm bảo ASEAN đạt được sự đồng thuận tại Hội nghị Thượng đỉnh năm 2016, chính là bước đi đầu tiên theo hướng đó. Các nỗ lực tiếp theo cần tiếp tục nếu ASEAN mong muốn làm sống lại nguyên tắc đầu tiên của ASEAN khi đối diện với Trung Quốc cùng sáng kiến “Một vành đai Một con đường” của Trung Quốc.

Bất chấp các khó khăn trở ngại, Indonesia sẽ phải tái nhấn mạnh việc tạo dựng Đông Nam Á hội nhập, tầm nhìn ASEAN và gắn tầm nhìn đó với trục biển toàn cầu của Tổng thống Jokowi nhằm kết nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương, định vị Indonesia như một cường quốc biển Ấn Độ - Thái Bình Dương. Indonesia sẽ phải xây dựng một lực lượng biển đáng tin cậy để thúc đẩy chính sách ngoại giao biển của mình và giảm nguyên nhân xung đột trên biển như đánh bắt cá trái phép, nạn cướp biển, vi phạm biên giới chủ quyền, tranh chấp lãnh thổ và ô nhiễm.

Indonesia cũng phải hết sức khéo léo trong cân bằng quan hệ với Trung Quốc, một nguồn đầu tư quan trọng để nâng cấp cơ sở hạ tầng quốc gia. Đây là thách thức lớn của Indonesia trong trò chơi ngoại giao: xây dựng lực lượng biển, tăng cường ngoại giao biển, tiếp sức mạnh cho ASEAN đồng thời thuyết phục Trung Quốc rằng con đường tơ lụa đi qua các vùng biển ASEAN sẽ chỉ thành công nếu Trung Quốc công nhận trục biển của Indonesia và thừa nhận các nguyên tắc, điều lệ của Indonesia và của ASEAN./.

Tác giả là GS.TS. CPF Luhulima thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chính trị tại Viện Khoa học Indonesia LIPI. Bài viết đăng trên “Jakarta Post.

Hùng Sơn (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...
More:

Lời cảnh tỉnh từ COVID-19 cho các nước ASEAN

Lời cảnh tỉnh từ COVID-19 cho các nước ASEAN

Dịch COVID-19 có lẽ là cơ hội để các nước Đông Nam Á hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Trung Quốc và đa dạng hóa, tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu nhằm đạt được vị thế tốt hơn .

Đọc tiếp...
More:

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Ngày 28/8, tranh chấp Nhật-Hàn lại tiếp tục rơi vào bế tắc khi Nhật Bản chính thức loại Hàn Quốc ra khỏi “Danh sách trắng” về thương mại. Kể từ đầu tháng 7 đến nay, sau những đòn tấn công “ăn miếng trả miếng” quyết liệt, mâu thuẫn Nhật-Hàn đã leo thang, căng thẳng và phức tạp hơn. Cuộc khủng hoảng này sẽ ngày càng quyết liệt, hay vẫn còn cơ hội để vãn hồi?

Đọc tiếp...
More:

COVID-19 và bầu cử Mỹ: Donald Trump "trong họa được phúc"?

COVID-19 và bầu cử Mỹ: Donald Trump

Với sự lây lan nhanh chóng cùng sự gia tăng tỷ lệ tử vong bởi đại dịch COVID-19, liệu cơ hội giành chiến thắng của Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới đây bắt đầu bị đe dọa?

Đọc tiếp...
More:

Ứng phó của châu Âu với cuộc khủng hoảng COVID-19

Ứng phó của châu Âu với cuộc khủng hoảng COVID-19

Với sự xuất hiện của đại dịch COVID-19, Liên minh châu Âu (EU), cũng như phần còn lại của thế giới, đang trải qua một cuộc khủng hoảng chưa từng có, trong đó sự tổn thất về người, sự thiệt hại về kinh tế và chính trị hết sức nặng nề.

Đọc tiếp...
More:

Tác động của COVID-19 đối với Hàn Quốc

Tác động của COVID-19 đối với Hàn Quốc

Tháng 1 năm 2020, sau khi biết tin về bệnh “viêm phổi không rõ nguyên nhân” ở Vũ Hán, Trung Quốc, chính phủ và dư luận Hàn Quốc đã bắt đầu chú ý đến sự phát triển và tác động của dịch bệnh này.

Đọc tiếp...
More:

Xu thế tập hợp lực lượng ở châu châu Á - Thái Bình Dương 5-10 năm tới: tác động và đối sách của Việt Nam

Xu thế tập hợp lực lượng ở châu châu Á - Thái Bình Dương 5-10 năm tới: tác động và đối sách của Việt Nam

Sự dịch chuyển tập hợp lực lượng hiện nay tác động đến tình hình khu vực châu Á - Thái Bình Dương trên nhiều cấp độ và vấn đề khác nhau. Việt Nam đứng trước nhiều thuận lợi và thách thức trong bối cảnh mới. Để có thể ứng xử phù hợp, Việt Nam cần nhận thức rõ các xu hướng tập hợp lực lượng, phương châm và từ đó đề ra các biện pháp thích hợp.

Đọc tiếp...
More:

Hệ lụy của Đại dịch đối với Đông Nam Á

Hệ lụy của Đại dịch đối với Đông Nam Á

Mọi thứ cuối cùng cũng phải kết thúc. Nhưng bây giờ chúng ta đang ở giai đoạn khởi đầu của kết thúc, hay chỉ là kết thúc của bắt đầu? Không ai thực sự biết. Trong lịch sử, đại dịch đã gây ra những hệ lụy đáng kể về kinh tế, chính trị và địa chính trị.

Đọc tiếp...
More:

Lý do Ấn Độ không nên cản trở đầu tư từ Trung Quốc

Lý do Ấn Độ không nên cản trở đầu tư từ Trung Quốc

Trong cuộc khủng hoảng do đại dịch gây ra, và trong thời kỳ suy thoái kinh tế kéo dài vốn sẽ tác động đến nền kinh tế của cả hai nước, Trung Quốc và Ấn Độ cần hợp tác chặt chẽ hơn thay vì dựng lên những rào cản mới đối với can dự kinh tế.

Đọc tiếp...
More:

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Ba nguy cơ hàng đầu có khả năng xảy ra nhất ở Bắc Mỹ là tấn công mạng, hiện tượng thời tiết khắc nghiệt và đánh cắp dữ liệu, trong khi ở Mỹ Latinh và Caribbean là nguy cơ thất bại của chính phủ quốc gia, thất nghiệp và bất ổn xã hội.

Đọc tiếp...
More:

Quan điểm của Đông Nam Á về những xu hướng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Quan điểm của Đông Nam Á về những xu hướng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Bài bình luận này lập luận rằng môi trường bên ngoài ngày càng phức tạp sẽ khiến các nước trong khu vực hướng tới các quy trình hoạch định chiến lược nhiều sắc thái hơn, trong đó có cả xu hướng giảm sự phụ thuộc vào các cường quốc lớn cũng như xây dựng các năng lực nội tại để thích ứng với sự thay đổi.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4420 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin