16 - 11 - 2018 | 19:01
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Nghiên cứu Quốc Tế Nghiên cứu Quốc Tế Tìm kiếm sự đột phá trong ngoại giao biển

Tìm kiếm sự đột phá trong ngoại giao biển

Email In PDF.

Ngoại giao biển là để giải quyết các mối quan hệ quốc tế trên biển, bao gồm cả sử dụng các nguồn tài nguyên biển. Ngoại giao biển nên được áp dụng ở Biển Đông để đảm bảo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.

 

Why-China-Wants-the-South-China-Sea-440x329.jpg

Trung Quốc ngày càng hành động quyết đoán trong khu vực, khẳng định rằng Biển Đông là phần “lợi ích cốt lõi” không thể thương lượng được và Trung Quốc sẽ sử dụng vũ lực để bảo vệ lợi ích đó. Do vậy các nỗ lực của ASEAN trong việc đòi hỏi Trung Quốc thực hiện Tuyên bố năm 2002 về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) chỉ càng làm sự gắn kết vốn có của ASEAN trở nên yếu đi. Nguyên tắc đầu tiên (đàm phán 10+1) của ASEAN đã bị gác sang một bên khi Trung Quốc khăng khăng đàm phán song phương với từng nước ASEAN có yêu sách chủ quyền Biển Đông.

Các đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử COC để duy trì ổn định ở Biển Đông trở nên phức tạp bởi trên thực tế không phải mọi nước thành viên ASEAN đều có tranh chấp. Không những vậy, đối với Trung Quốc, COC sẽ hạn chế hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông và cản trở chiến lược của Trung Quốc kiểm soát toàn khu vực thông qua tuần tra biển. Do đó chiến thuật của Trung Quốc sẽ là trì hoãn việc xây dựng Bộ Quy tắc COC.

Nếu ASEAN muốn thúc đẩy việc giải quyết Biển Đông, ASEAN cần phải đảo chiều tình thế này. ASEAN cần phải thoát khỏi quan điểm của Trung Quốc và tập trung vào đàm phán COC. Nguyên tắc đầu tiên của ASEAN cần được khôi phục trong thỏa thuận với đối tác đối thoại như Trung Quốc. Lý tưởng nhất là ASEAN nên khôi phục Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), có hiệu lực năm 1997 và đưa Biển Đông vào Khu vực Hòa bình, Tự do và Trung lập của ASEAN (ZOPFAN) với công cụ chủ yếu giải quyết tranh chấp là Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC, năm 1976). Tuy nhiên, có hai trở ngại lớn:

Thứ nhất, sáng kiến "Một vành đai Một con đường" (OBOR) ​​kết nối Trung Quốc bằng đường bộ và đường biển với châu Á và một phần của Châu Âu. Lục địa Đông Nam Á được xác định là một trung tâm quan trọng đối với Trung Quốc. Hợp tác Tiểu vùng Mê Kông là chìa khóa tạo bước đột phá cho Trung Quốc can dự sâu hơn vào việc phát triển cơ sở hạ tầng khu vực Đông Nam Á. Một số nước rất cần sự trợ giúp để có thể tham gia đầy đủ trong Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC).

Đây là tác động quan trọng mà Trung Quốc nắm bắt đối với Myanmar, Lào, Campuchia và thậm chí cả Thái Lan, đồng thời cũng là trở ngại chính đối với ASEAN để gây áp lực với Trung Quốc trong xử lý vấn đề Biển Đông. Điển hình ở đây là tuyến đường sắt cao tốc giữa Côn Minh và Viêng Chăn, một kiểu mẫu về vành đai kinh tế Trung Quốc trong ASEAN. Tuyến đường liên quan tới việc xây dựng 154 chiếc cầu, 76 đường hầm và 31 trạm xe lửa, với ước tính chi phí 7 tỷ USD. Lào sẽ chi trả dựa vào các khoản vay ưu đãi từ Trung Quốc và chắc chắn cơ sở hạ tầng mới sẽ tạo ra tăng trưởng kinh tế đáng kể trong dài hạn.

Thứ hai, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã trở nên quá thủ tục, hàng chính. Lợi ích của các nhà lãnh đạo trong khu vực ASEAN khác nhau khi mỗi thành viên nhấn mạnh đến quyền lợi riêng của quốc gia, do đó làm suy yếu sáng kiến chung ​​khu vực. Hội nghị thượng đỉnh ASEAN đã trở thành nơi các nhà lãnh đạo thông qua những quyết định của ASEAN về thủ tục. Cho đến nay, ASEAN đã không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào liên quan tới Tổng thống Trump.

Thách thức lớn nhất của ASEAN là làm thế nào để duy trì nguyên tắc đầu tiên của ASEAN khi phải đối mặt với Trung Quốc. Nỗ lực của Ngoại trưởng Indonesia Retno LP Marsudi nhằm đảm bảo ASEAN đạt được sự đồng thuận tại Hội nghị Thượng đỉnh năm 2016, chính là bước đi đầu tiên theo hướng đó. Các nỗ lực tiếp theo cần tiếp tục nếu ASEAN mong muốn làm sống lại nguyên tắc đầu tiên của ASEAN khi đối diện với Trung Quốc cùng sáng kiến “Một vành đai Một con đường” của Trung Quốc.

Bất chấp các khó khăn trở ngại, Indonesia sẽ phải tái nhấn mạnh việc tạo dựng Đông Nam Á hội nhập, tầm nhìn ASEAN và gắn tầm nhìn đó với trục biển toàn cầu của Tổng thống Jokowi nhằm kết nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương, định vị Indonesia như một cường quốc biển Ấn Độ - Thái Bình Dương. Indonesia sẽ phải xây dựng một lực lượng biển đáng tin cậy để thúc đẩy chính sách ngoại giao biển của mình và giảm nguyên nhân xung đột trên biển như đánh bắt cá trái phép, nạn cướp biển, vi phạm biên giới chủ quyền, tranh chấp lãnh thổ và ô nhiễm.

Indonesia cũng phải hết sức khéo léo trong cân bằng quan hệ với Trung Quốc, một nguồn đầu tư quan trọng để nâng cấp cơ sở hạ tầng quốc gia. Đây là thách thức lớn của Indonesia trong trò chơi ngoại giao: xây dựng lực lượng biển, tăng cường ngoại giao biển, tiếp sức mạnh cho ASEAN đồng thời thuyết phục Trung Quốc rằng con đường tơ lụa đi qua các vùng biển ASEAN sẽ chỉ thành công nếu Trung Quốc công nhận trục biển của Indonesia và thừa nhận các nguyên tắc, điều lệ của Indonesia và của ASEAN./.

Tác giả là GS.TS. CPF Luhulima thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chính trị tại Viện Khoa học Indonesia LIPI. Bài viết đăng trên “Jakarta Post.

Hùng Sơn (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Một cuộc chiến tranh giữa hai nước vẫn ít có khả năng xảy ra, nhưng triển vọng đối đầu quân sự - ví dụ như xuất phát từ một chiến dịch quân sự của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan – không còn là không thể như trước kia. Và xác suất một cuộc đối đầu như vậy leo thang thành hạt nhân đã cao hơn những gì mà hầu hết các nhà phân tích và hoạch định chính sách vẫn hình dung.

Đọc tiếp...
More:

Triển vọng của ASEAN 2025

Triển vọng của ASEAN 2025

Tại Hội nghị Cấp cao 27 tại Kuala Lumpur, Malaixia tháng 11/2015, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tuyên bố thành lập Cộng đồng ASEAN và thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, cam kết tiếp tục nỗ lực vì một cộng đồng hội nhập, hoà bình và ổn định ở khu vực. Câu hỏi đặt ra là tiến trình liên kết của ASEAN đang ở mức độ nào và kỳ vọng về một cộng đồng ASEAN gắn kết và bền vững liệu có khả năng trở thành hiện thực?

Đọc tiếp...
More:

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...
More:

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Từ các tuyên bố và thể hiện chính sách thời gian qua của Tổng thống Moon có thể dự báo là trong thời gian tới, Hàn Quốc sẽ thực thi chính sách đối ngoại khác biệt so với thời kỳ Tổng thống Pak Geun-hye; đặc trưng bởi quyết tâm theo đuổi quan hệ độc lập hơn so với Mỹ, củng cố quan hệ với Nhật, duy trì ổn định trong quan hệ với Trung Quốc, tăng cường quan hệ với Đông Nam Á và ASEAN.

Đọc tiếp...
More:

Cách đúng đắn để đặt nước Mỹ lên trước tiên

Cách đúng đắn để đặt nước Mỹ lên trước tiên

Đối mặt với những thách thức hiện tại, Mỹ phải lựa chọn giữa hai giải pháp: rút khỏi thế giới hoặc can dự với các đồng minh cũ và mới để bắt đầu một thời đại mới của các cơ hội và an ninh. Mặc dù các nhà lãnh đạo Mỹ nên luôn luôn đặt lợi ích của Mỹ lên trước tiên, điều đó không có nghĩa là Mỹ phải xây nên các bức tường hoặc cô lập bằng cách hành động theo các cách khiến các đồng minh xa lánh.

Đọc tiếp...
More:

Brexit: Những bài học lịch sử nghiệt ngã cho nước Anh

Brexit: Những bài học lịch sử nghiệt ngã cho nước Anh

Nước Anh cho rằng họ là đối tác bình quyền với EU trong đàm phán Brexit. Nhưng bài học từ những cuộc đàm phán gia nhập Cộng đồng châu Âu (EC) năm 1973 của Anh đã cho thấy rõ ai là người cao tay hơn trong cuộc chơi này.

Đọc tiếp...
More:

Chính phủ mới của Úc có mang tới những thay đổi lớn?

Chính phủ mới của Úc có mang tới những thay đổi lớn?

Chính phủ mới của Úc - mà đứng đầu là tân Thủ tướng Malcom Turnbull - sẽ rất khác so với chính phủ tiền nhiệm dù họ đều cùng thuộc liên minh Tự do-Dân tộc. Tuy nhiên, việc vẫn còn các lực lượng bảo thủ trong đội ngũ đồng nghĩa với việc sẽ chưa thể có ngay những thay đổi lớn mang tính định hướng trong thời gian ngắn hạn.

Đọc tiếp...
More:

Mục tiêu cường quốc tầm trung và viễn cảnh ngoại giao Việt Nam sau năm 2030

Mục tiêu cường quốc tầm trung và viễn cảnh ngoại giao Việt Nam sau năm 2030

Một trong những bí quyết thành công của sự nghiệp Đổi mới và của ngoại giao Việt Nam kể từ năm 1986 đến nay là không ngừng tìm tòi cái mới, tạo đột phá. Bài viết này cố gắng làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn xoay quanh ý tưởng cường quốc tầm trung cho Việt Nam sau năm 2030.

Đọc tiếp...
More:

Thảm họa phát triển sông Mekong

Thảm họa phát triển sông Mekong

Trong khi Trung Quốc đang "tháo xích" cho BRI ở trên sông, nhiều nghiên cứu đã cảnh báo một dòng sông Mekong khỏe mạnh đang bị đe dọa hơn bao giờ hết bởi sự khai thác quá mức và tình trạng xây đập của Trung Quốc không được điều tiết trên sông.

Đọc tiếp...
More:

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Khao khát của Trump là chiến đấu chống lại chủ nghĩa trọng thương của Trung Quốc được chia sẻ rộng rãi trên mọi phương diện chính trị của Mỹ và ngày càng nhiều trong khu vực tư nhân Mỹ. Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhiều hơn là cách tiếp cận của ông.

Đọc tiếp...
More:

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Ba nguy cơ hàng đầu có khả năng xảy ra nhất ở Bắc Mỹ là tấn công mạng, hiện tượng thời tiết khắc nghiệt và đánh cắp dữ liệu, trong khi ở Mỹ Latinh và Caribbean là nguy cơ thất bại của chính phủ quốc gia, thất nghiệp và bất ổn xã hội.

Đọc tiếp...
More:

Malaysia vạch ra tiến trình của riêng của mình ở Đông Nam Á

Malaysia vạch ra tiến trình của riêng của mình ở Đông Nam Á

Trung Quốc cần đến các cường quốc khu vực hạng trung như Malaysia nhiều như họ cần Trung Quốc. Trong một khu vực mang tính cạnh tranh chiến lược như Đông Nam Á, thì điều này cho họ định hướng nào đó để vạch ra đường hướng của riêng mình.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6831 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin