17 - 10 - 2019 | 0:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Nghiên cứu Quốc Tế Nghiên cứu Quốc Tế Chiến lược phòng thủ biển hẹp ở Đông Nam Á

Chiến lược phòng thủ biển hẹp ở Đông Nam Á

Email In PDF.

Đông Nam Á đang nỗ lực hiện đại hóa hải quân ở mức cao chưa từng thấy trong khi bối cảnh căng thẳng tại Biển Đông đang khiến khả năng tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho tranh chấp này ngày càng khó khăn.

 

Theo nghiên cứu của công ty tư vấn hàng hải có trụ sở tại Mỹ AMI International, các nước trong khu vực Đông Nam Á dự kiến chi hơn 25 tỷ USD từ nay đến năm 2030 cho lực lượng hải quân mua sắm vũ khí và trang thiết bị, trong đó chủ yếu là các tàu tấn công cao tốc và tàu ngầm. Tuy nhiên, cấu tạo của các vùng biển Đông Nam Á là biển "đóng" và "nửa đóng" (còn gọi là biển hẹp) có thể tác động tới hoạt động phòng thủ tại đây. Các loại biển này được Công ước Quốc tế về Luật biển của Liên hợp quốc (UNCLOS) định nghĩa là "một vịnh, lưu vực hoặc biển được bao quanh bởi hai hoặc nhiều quốc gia, nối với một biển hoặc đại dương khác thông qua một cửa biển hẹp hoặc bao gồm toàn bộ hay phần lớn lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế của hai hay nhiều quốc gia ven biển". 

Lực lượng hải quân hoạt động tại các khu vực biển hẹp thường dễ hứng chịu sự tấn công từ các loại vũ khí trên bờ hơn. Đặc điểm này khiến hoạt động phòng thủ tại đây khác biệt so với ngoài khơi. Thành công của hoạt động phòng thủ tại biển hẹp phụ thuộc vào hai yếu tố: không gian vật lý hạn chế và khoảng cách gần so với đất liền. Điều này ảnh hưởng tới hải quân nếu xét về tính linh hoạt, cường độ tác chiến, không gian tác chiến và sử dụng hỏa lực không quân. Tại các vùng biển hẹp, các tàu mặt nước lớn gặp nhiều khó khăn trong di chuyển do các yếu tố độ sâu, chiều rộng và hạn chế tiếp cận. 

Các hoạt động tác chiến trên biển cũng có cường độ lớn do đa phần các vùng biển hẹp nằm trong tầm bắn hiệu quả của các hệ thống vũ khí trên bộ. Tác chiến tại đây cũng mang tính chất đa chiều, từ trên không, mặt nước và ngầm dưới nước, trên bờ… Hơn nữa, các vùng biển hẹp còn nằm trong phạm vi tác chiến của không quân, giúp các quốc gia ven biển có ưu thế trong kiểm soát và ngăn chặn hoạt động trên biển mà không cần duy trì lực lượng hải quân mạnh. Kiểm soát biển là nhằm một mặt sử dụng biển vì lợi ích của chính mình, mặt khác khi cần có thể ngăn đối phương sử dụng vùng biển đó. 

Các biển hẹp thường bao gồm toàn bộ lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia ven biển. Điều này khiến việc kiểm soát biển hẹp có tính chất quan trọng về kinh tế, xã hội. Hơn nữa, ngay cả một nước yếu tại biển hẹp có thể thách thức lực lượng hải quân mạnh hơn nhờ sử dụng nhiều công cụ như thủy lôi, tên lửa trên bộ và tàu ngầm. 

Trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng tăng tại khu vực Biển Đông, các quốc gia ven biển đang có xu hướng nâng cấp nhằm đối phó với thách thức này. Hải quân một số nước như Inđônêxia, Xinhgapo và Malaixia đã được trang bị tàu ngầm. Đây cũng là mặt hàng ưu tiên trong danh sách mua sắm của Việt Nam. Thái Lan và Philíppin đang xúc tiến mua tàu ngầm. Ngoài ra, các loại máy bay tấn công trên biển như Sukhoi Su-30 cũng đã được trang bị tại Inđônêxia, Malaixia và Việt Nam. Quan trọng hơn là các nước ven biển cũng tận dụng các đảo trong khu vực với việc xây dựng cơ sở hạ tầng hỗ trợ kiểm soát biển. Việc kiểm soát những vị trí then chốt và tuyến đường biển hết sức quan trọng do chúng quyết định khả năng tiếp cận của hải quân tới các khu vực biển hẹp trong khu vực. Ngoài ra, các cường quốc hải quân cũng phải điều chỉnh theo hướng sử dụng tàu linh hoạt và đa dụng như tàu hộ tống, tàu khu trục và tàu tấn công ven biển. Nếu không có các loại tàu này hộ tống, việc triển khai các tàu cỡ lớn như tàu tấn công lưỡng dụng hoặc tàu sân bay tại vùng biển hẹp sẽ gặp rủi ro rất lớn. 

Việc tăng cường đầu tư theo hướng này có thể dẫn tới bất ổn hơn do chúng chỉ có thể sử dụng cho mục đích tác chiến. Điều này dễ gây hiểu lầm và những tính toán sai lệch, đặc biệt là khi được triển khai tại các vùng biển hẹp có tranh chấp như Biển Đông. Tất nhiên, cũng không nên coi xu hướng phát triển này là một dấu hiệu cảnh báo. Các lực lượng hải quân trong khu vực vẫn cần nhiều thời gian để xây dựng tiềm lực thực tế. Ngoài ra, vấn đề sử dụng hiệu quả tiềm lực, đảm bảo an toàn cũng như duy tu, bảo dưỡng cũng rất quan trọng. Nếu các vấn đề này không được giải quyết thỏa đáng thì việc sử dụng tiềm lực chỉ mang tính chất kiềm chế về tâm lý. 

Ristian Atriandi Supriyanto là nhà phân tích cấp cao tại Chương trình An ninh Hàng Hải, Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore.

Tạp chí "Diễn đàn Đông Á" (ngày 17/10)

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Cơ hội “từ trên trời rơi xuống” dành cho Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và thương mại thực sự đã qua. Hiện Trung Quốc đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nước trong khu vực và đặc biệt là từ Mỹ với một vị tổng thống dường như muốn đối đầu với Trung Quốc trên mọi mặt trận và bằng mọi cách.

Đọc tiếp...
More:

AUMX và kỳ vọng của ASEAN

AUMX và kỳ vọng của ASEAN

Cuộc tập trận ASEAN-Mỹ là bước đi quan trọng hướng tới việc thực thi tầm nhìn của ASEAN về cấu trúc an ninh khu vực mở và hòa bình, không bị chi phối bởi Trung Quốc và có sự tham gia của tất cả các nước lớn - bao gồm Mỹ.

Đọc tiếp...
More:

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...
More:

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Ngày 28/8, tranh chấp Nhật-Hàn lại tiếp tục rơi vào bế tắc khi Nhật Bản chính thức loại Hàn Quốc ra khỏi “Danh sách trắng” về thương mại. Kể từ đầu tháng 7 đến nay, sau những đòn tấn công “ăn miếng trả miếng” quyết liệt, mâu thuẫn Nhật-Hàn đã leo thang, căng thẳng và phức tạp hơn. Cuộc khủng hoảng này sẽ ngày càng quyết liệt, hay vẫn còn cơ hội để vãn hồi?

Đọc tiếp...
More:

Chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ thời hậu Donald Trump

Chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ thời hậu Donald Trump

Chắc chắn là bất kỳ ai thay thế Donald Trump cũng nhận ra rằng giá trị của bạn bè và các đồng minh sẽ giúp gia tăng ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ lên nhiều lần, và lấy việc khôi phục ngoại giao làm công cụ chính sách đối ngoại chủ yếu. Ý nghĩa của những sự thay đổi như vậy không nên bị đánh giá thấp, nhưng cũng không nên đánh giá quá cao vì nhiều chính sách và ưu tiên mà Chính quyền Trump hiện đang thực hiện có khả năng sẽ được tiếp tục nếu Donald Trump dù cho ông không tái đắc cử trong nhiệm kỳ tới. 

Đọc tiếp...
More:

Tại sao EU gặp khó khăn trong việc giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á

Tại sao EU gặp khó khăn trong việc giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á

Cho dù đã tăng cường chính sách quyết đoán tại Đông Nam Á, lập trường của châu Âu vẫn bộc lộ chính những vấn đề mà các chuyên gia và giới chức ở châu Âu đã nêu bật: Ngoại trừ thương mại, EU gần như không có biện pháp nào khác để gây ảnh hưởng đến cách ứng xử của các quốc gia trong khu vực.

Đọc tiếp...
More:

Mặt tích cực và tiêu cực của chủ nghĩa dân tộc ở châu Á

Mặt tích cực và tiêu cực của chủ nghĩa dân tộc ở châu Á

Những diễn biến tại Ấn Độ, Nhật Bản và Hong Kong đã đưa ra những bài học ý nghĩa cho cuộc tranh cãi gay gắt giữa những người coi chủ nghĩa dân tộc mang bản chất hiếu chiến và những người nhìn nhận chủ nghĩa dân tộc có thể mang tính nhân dân.

Đọc tiếp...
More:

Mục tiêu cường quốc tầm trung và viễn cảnh ngoại giao Việt Nam sau năm 2030

Mục tiêu cường quốc tầm trung và viễn cảnh ngoại giao Việt Nam sau năm 2030

Một trong những bí quyết thành công của sự nghiệp Đổi mới và của ngoại giao Việt Nam kể từ năm 1986 đến nay là không ngừng tìm tòi cái mới, tạo đột phá. Bài viết này cố gắng làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn xoay quanh ý tưởng cường quốc tầm trung cho Việt Nam sau năm 2030.

Đọc tiếp...
More:

Chủ nghĩa đa phương là không thể thay thế?

Chủ nghĩa đa phương là không thể thay thế?

Tất cả các nước cần phải chung vai trong việc khôi phục hệ thống đa phương này vốn đã đóng góp rất nhiều cho thịnh vượng và tăng trưởng chung trong vòng 70 năm qua.

Đọc tiếp...
More:

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Dự báo về các nguy cơ toàn cầu năm 2016

Ba nguy cơ hàng đầu có khả năng xảy ra nhất ở Bắc Mỹ là tấn công mạng, hiện tượng thời tiết khắc nghiệt và đánh cắp dữ liệu, trong khi ở Mỹ Latinh và Caribbean là nguy cơ thất bại của chính phủ quốc gia, thất nghiệp và bất ổn xã hội.

Đọc tiếp...
More:

Chiến lược Trục hàng hải toàn cầu trong nhiệm kỳ 2 của tổng thống Indonesia

Chiến lược Trục hàng hải toàn cầu trong nhiệm kỳ 2 của tổng thống Indonesia

Việc thực hiện Trục hàng hải toàn cầu (GMF) của Chính quyền Jokowi đang ở giai đoạn nào sau khi ông kết thúc nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên? Và trong nhiệm kỳ 2 này, GMF sẽ được thực hiện ra sao? Liệu ông Jokowi còn tiếp tục ưu tiên thực hiện chiến lược này như đã cam kết hay không, hay đang dần chuyển sang ưu tiên mục tiêu mới, thiết thực và quan trọng hơn.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6748 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin