18 - 10 - 2019 | 21:12
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Cách thức để Mỹ ngăn chặn bước tiến trên biển của Trung Quốc: Chuyển hướng Chính sách

Cách thức để Mỹ ngăn chặn bước tiến trên biển của Trung Quốc: Chuyển hướng Chính sách

Email In PDF.

Nước Mỹ cần cảnh báo Trung Quốc rằng nếu nước này còn tiếp tục thực hiện các hành động hung hăng trên Biển Đông thì Mỹ sẽ từ bỏ quan điểm trung lập và trợ giúp các quốc gia khác trong khu vực bảo vệ các yêu sách của mình.

 

Biển Đông[1] đang nhanh chóng trở thành tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới. Với vai trò là hành lang chính kết nối Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, Biển Đông chuyên chở phần ba tổng giá trị thương mại hàng hải toàn cầu,[2] trị giá trên 5,000 tỷ đô la Mỹ, trong đó mỗi năm, 1,200 tỷ đô Mỹ đi vào hoặc đi ra khỏi nước Mỹ. Trữ lượng dầu khí và các khu vực đánh cá rộng lớn vốn cung cấp 12% lượng cá đánh bắt được hàng năm trên thế giới, cung cấp năng lượng và thực phẩm cho 620 triệu người trong khu vực Đông Nam Á.

Nhưng mọi thứ không diễn ra êm đẹp tại vùng biển này. Sáu bên, bao gồm Brunei, Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam, có những yêu sách chồng lấn nhau đối với hàng trăm đảo đá và rạn san hô nằm rải rác trong vùng biển này. Chủ quyền đối với những lãnh thổ đó không chỉ là thể diện quốc gia, mà còn mang lại những quyền lợi có giá trị khổng lồ liên quan đến khai thác dầu, đánh bắt cá, và triển khai tàu quân sự tại các vùng nước xung quanh. Do đó, trong hàng thập kỷ qua, các quốc gia đã phản đối mạnh mẽ yêu sách của nhau, đôi khi còn sử dụng đến cả vũ lực. Không bên nào thành công trong việc thống trị khu vực này, và Mỹ đã lựa chọn giữ quan điểm trung lập trong các tranh chấp chủ quyền. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã bắt đầu khẳng định các yêu sách của mình mạnh mẽ hơn[3] và giờ đây đang sẵn sàng để chiếm quyền kiểm soát vùng biển này. Nếu Trung Quốc thành công, quốc gia này sẽ giáng một đòn nặng nề đến ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực, làm nghiêng cân bằng quyền lực tại châu Á theo hướng có lợi cho Trung Quốc.

Thời gian đang không còn nhiều để ngăn chặn bước tiến của Trung Quốc. Với chính sách hiện đang lưỡng lự của Mỹ, chính quyền Trump cần phải cứng rắn hơn. Ngoài các biện pháp ngoại giao, chính quyền Trump cần có những biện pháp răn đe bằng việc cảnh báo Trung Quốc rằng nếu nước này còn hung hăng thì Mỹ sẽ từ bỏ quan điểm trung lập và trợ giúp các quốc gia khác trong khu vực bảo vệ các yêu sách của mình. Washington cần làm rõ rằng Mỹ có thể chấp nhận một sự bế tắc ở châu Á nhưng không thể chấp nhận quyền bá chủ của Trung Quốc.

Bước tiến của Trung Quốc

Trung Quốc đã khẳng định “chủ quyền không thể tranh cãi” đối với các thực thể trên Biển Đông và các quyền lợi biển đối với các vùng nước trong khu vực “đường 9 đoạn”, vốn trải dọc theo bờ biển của các bên yêu sách khác và bao trùm gần hết toàn bộ Biển Đông. Mặc dù trước đây Trung Quốc không đủ sức mạnh quân sự để thực thi các yêu sách này, nhưng điều này đang thay đổi nhanh chóng. Hơn nữa, sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, tình hình kinh tế khó khăn của các nước phương Tây đã khiến Bắc Kinh tin rằng đây là thời cơ chín muồi cho Trung Quốc thể hiện sức mạnh của mình.

Kể từ đó, Trung Quốc đã tiến hành một loạt hành động để giành kiểm soát tại Biển Đông. Vào năm 2009, các tàu Trung Quốc đã quấy rối tàu tuần dương Impeccable của Mỹ khi tàu này đang thực hiện nhiệm vụ hàng ngày tại Biển Đông. Vào năm 2011, tàu tuần tra của Trung Quốc đã cắt cáp của một tàu Việt Nam đang thăm dò dầu khí. Vào năm 2012, lực lượng hải quân và tuần duyên Trung Quốc đã xâm chiếm và phong tỏa bãi cạn Scarborough, một rạn san hô đang tranh chấp có vị trí tại vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Vào năm 2013, Trung Quốc đã cử một tàu tuần tra có vũ trang vào vùng biển của Indonesia để yêu cầu thả một thuỷ thủ Trung Quốc bị chính quyền Indonesia bắt giữ do đánh bắt cá bất hợp pháp tại vùng nước xung quanh quần đảo Natuna của Indonesia.

Sau đó, vào đầu năm 2014, các nỗ lực của Trung Quốc để khẳng định quyền hành trên Biển Đông đã gia tăng nhanh chóng. Các tàu Trung Quốc đã bắt đầu các dự án nạo vét để cải tạo bảy rạn san hô mà Trung Quốc đã kiểm soát ở quần đảo Trường Sa, một quần đảo nằm ở nửa phía nam của Biển Đông. Trong khoảng thời gian 18 tháng, Trung Quốc đã cải tạo được gần 3.000 mẫu đất. (Trái lại, trong vài thập kỷ trước, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam đã cải tạo tổng cộng ít hơn 150 mẫu). Mặc dù có sự đảm bảo của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 9 năm 2015 rằng Trung Quốc "không có ý định quân sự hoá" Biển Đông, Trung Quốc đã nhanh chóng chuyển đổi các đảo nhân tạo của mình thành các căn cứ quân sự tiên tiến, gồm đầy đủ các sân bay, đường băng, cảng, và hệ thống phòng không và chống tên lửa. Trong một khoảng thời gian ngắn, Trung Quốc đã đặt nền móng cho việc kiểm soát[4] Biển Đông.

Nếu Trung Quốc thành công trong nỗ lực này, Trung Quốc sẽ dễ dàng thành lập một vùng ảnh hưởng khổng lồ ở bờ biển phía Nam của mình, không cho các quốc gia khác trong khu vực quyền lựa chọn nào khác ngoài việc tuân theo ý chí của Trung Quốc. Điều này sẽ làm cản trở các mối liên minh và hợp tác của Mỹ, đe doạ việc Mỹ tiếp cận thị trường và các nguồn lực của khu vực, và hạn chế khả năng của Mỹ trong việc triển khai sức mạnh quân sự và ảnh hưởng chính trị ở châu Á.

Nước Mỹ không can dự

Mặc cho nhiều mối liên hệ tol ớn, Mỹ đã không thể ngăn chặn sự quả quyết của Trung Quốc ở Biển Đông. Về phần mình, Washington đã tin rằng khi Trung Quốc phát triển mạnh hơn và tham gia nhiều hơn với thế giới, Trung Quốc tự nhiên sẽ chấp nhận các quy tắc và chuẩn mực quốc tế. Trong hơn một thập kỷ, kim chỉ nam của chính sách của Mỹ là đưa Trung Quốc vào khuôn khổ vào thứ mà Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Robert Zoellick mô tả năm 2005 là “một bên liên quan có trách nhiệm”- sẽ tuân thủ hệ thống quốc tế hoặc, ít nhất, hợp tác với các cường quốc hiện thời để xem xét lại trật tự toàn cầu. Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ đã cho rằng họ có thể giải quyết tốt hơn những thách thức toàn cầu khi có Bắc Kinh cùng tham gia.

Mỹ bổ sung kế hoạch nhằm đưa Trung Quốc hội nhập vào hệ thống chủ đạo với nỗ lực giảm thiểu những đối đầu không đáng có. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã nói về nhu cầu cần “tìm một câu trả lời mới cho câu hỏi điều gì sẽ xảy ra khi một cường quốc hiện thời và một cường quốc đang trỗi dậy đụng độ nhau.” Bà Clinton đang đề cập đến mối nguy hiểm của việc rơi vào “bẫy Thucydides,” xung đột giữa một cường quốc nguyên trạng và một cường quốc mới nổi. Như một sử gia người Athen đã viết, “sự trỗi dậy của Athens và nỗi lo sợ mà điều đó gây ra ở Sparta đã làm cho chiến tranh trở thành điều chắc chắn xảy ra.” Thận trọng trước một hệ quả tương tự, các nhà hoạch định chính sách Mỹ đã tìm kiếm các phương pháp để giảm thiểu căng thẳng và phòng tránh xung đột bất cứ khi nào có thể.

Cách tiếp cận này đã có những thành công nhất định. Hiệp định khí hậu Paris và Thoả thuận hạt nhân Iran đều là kết quả trực tiếp từ các nỗ lực song phương trong việc giải quyết cùng nhau các vấn đề toàn cầu. Trong khi đó, các quan chức Mỹ và Trung Quốc đã trao đổi thường xuyên, giảm thiểu những hiểu lầm và thậm chí tránh được các khủng hoảng nghiêm trọng mà có thể dẫn tới xung đột tức thì.

Áp dụng chiến thuật này vào Biển Đông, chính quyền Obama tạo ra áp lực ngoại giao[5] lên tất cả các bên yêu sách để giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình phù hợp với luật pháp quốc tế. Để ngăn việc Trung Quốc sử dụng vũ lực, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực trong khi làm sâu sắc hơn các quan hệ liên minh và hợp tác như một phần trong chiến lược “tái cân bằng” sang châu Á. Và mặc dù Bắc Kinh hiếm khi nhìn nhận điều đó theo cách này, Mỹ đã quan tâm đến việc không lựa chọn ngả về bên nào trong các tranh chấp chủ quyền, ví dụ, cử các tàu đến để thực thi quyền tự do hàng hải trong các vùng nước yêu sách bởi nhiều bên, không chỉ có Trung Quốc.

Mặc dù chiến lược này đã giúp Mỹ tránh được các khủng hoảng nghiêm trọng, nó đã không ngăn cản được sự mở rộng của Trung Quốc tại Biển Đông. Vào năm 2015, nhắc lại một quan điểm rằng các quan chức Mỹ đã truyền đạt hơn một thập kỷ, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tuyên bố trong một cuộc họp báo chung[6] với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, “Mỹ hoan nghênh sự trỗi dậy hoà bình, ổn định, thịnh vượng và là một bên tham gia có trách nhiệm trong các vấn đề toàn cầu của Trung Quốc.” Tuy nhiên Washington đã không chỉ rõ rằng nước Mỹ sẽ làm gì nếu Bắc Kinh không đáp ứng được tiêu chuẩn đó - như thường xảy ra trong các năm gần đây. Mong muốn của Mỹ trong việc né tránh xung đột có nghĩa rằng gần như mọi lúc Trung Quốc hành động một cách cương quyết hay thách thức luật pháp quốc tế ở Biển Đông, Washington ngay lập tức hành động để giảm căng thẳng, qua đó để cho Trung Quốc giành thêm được lợi thế.

Đây sẽ là một chiến lược hợp lý nếu né tránh chiến tranh là thách thức duy nhất tạo ra bởi sự trỗi dậy của Trung Quốc. Nhưng vấn đề không phải như vậy. Quân đội Mỹ và đồng minh tiếp tục ngăn cản Trung Quốc gây ra sự đối đầu quân sự nghiêm trọng với Mỹ, nhưng không thể kiểm soát việc Trung Quốc dần dần mở rộng ảnh hưởng. Thay vào đó, cách tiếp cận né tránh rủi ro của Mỹ đã cho phép Trung Quốc từng bước thiết lập kiểm soát đối với toàn bộ Biển Đông.

Các nhà hoạch định chính sách Mỹ cần nhận ra rằng hành động của Trung Quốc trên biển là dựa trên nhận thức của nước này về mức độ Mỹ sẽ phản ứng. Sự thiếu phản kháng của Mỹ đã khiến Bắc Kinh cho rằng Mỹ sẽ không để quan hệ với Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi vấn đề Biển Đông. Do đó, mối đe doạ lớn nhất đối với Mỹ ngày nay ở châu Á là bá quyền của Trung Quốc, chứ không phải chiến tranh giữa các siêu cường. Vai trò lãnh đạo trong khu vực của Mỹ sẽ dần mất đi chứ không sụp đổ ngay lập tức.

Cú nước rút cuối cùng

Tin tốt là mặc dù Trung Quốc đã tạo ra những bước tiến lớn tiến tới kiểm soát hoàn toàn Biển Đông, Trung Quốc vẫn chưa đạt được điều này. Để hoàn thành việc kiểm soát, Trung Quốc cần cải tạo thêm đảo, đặc biệt là tại bãi cạn Scarborough nằm ở phía đông Biển Đông, nơi Trung Quốc đang thiếu căn cứ hoạt động. Sau đó, Trung Quốc sẽ cần phát triển khả năng ngăn cản quân đội nước ngoài tiếp cận vùng nước và vùng trời phía trên Biển Đông, bằng việc triển khai một loạt các trang thiết bị quân sự tối tân tại các căn cứ - máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình chống hạm, tên lửa phòng không tầm xa và hơn thế nữa.

Mỹ trước đây đã tìm cách ngăn chặn Trung Quốc thực hiện các bước kể trên. Trong những năm gần đây, Washington đã khuyến khích Bắc Kinh và các bên yêu sách khác thông qua chính sách “3 không”: không cải tạo đảo thêm nữa, không xây dựng thêm cơ sở hạ tầng mới, và không quân sự hoá các cơ sở hiện có. Nhưng Mỹ chưa bao giờ giải thích các hậu quả nếu không tuân theo các yêu cầu này. Trong một vài trường hợp, Mỹ, cùng với ASEAN, G-7, và EU đã chỉ trích các hành động của Trung Quốc. Nhưng Bắc Kinh luôn lờ đi chỉ trích, và các nước khác cũng không gây sức ép về vấn đề này lâu.

Cần xem xét phản ứng của Bắc Kinh đối với quyết định mang tính bước ngoặt đưa ra vào tháng 7 năm 2016 bởi Toà trọng tài quốc tế thành lập theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Tòa quyết định rằng hầu hết yêu sách của Trung Quốc tại Biển Đông là bất hợp pháp dưới góc độ luật pháp quốc tế. Mỹ và các quốc gia khác đã kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết nhưng đã không thực hiện hành động nào để thực thi điều này. Do đó Trung Quốc đã đơn giản chỉ nhún vai cho qua và tiếp tục quân sự hoá các đảo và kiểm soát các vùng nước xung quanh. Mặc dù Mỹ đã tiếp tục thể hiện sức mạnh đáng kể trong khu vực thông qua diễn tập và kiểm soát quân sự, Mỹ chưa bao giờ thể hiện rõ cho Trung Quốc thấy những động thái đó có ý nghĩa gì. Các quan chức Mỹ thường coi đó là các động thái biểu dương sự cương quyết. Nhưng họ chưa bao giờ giải thích chính xác rằng Mỹ sẽ cương quyết làm gì. Với câu hỏi còn để ngỏ, chính quyền Trung Quốc không thấy cần thiết phải đảo ngược tiến trình.

Với lý do tương tự, ý tưởng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc khôi phục chiến lược “hoà bình thông qua sức mạnh” của Tổng thống Ronald Reagan bằng việc tăng cường sức mạnh quân sự của Mỹ sẽ không kéo được Trung Quốc trở lại. Vấn đề không phải Trung Quốc không e ngại sức mạnh quân sự của Mỹ. Trái lại, Trung Quốc còn lo sợ sẽ chịu tổn thất nặng nề nếu để xảy ra chiến tranh với Mỹ. Nhưng Trung Quốc cũng tin rằng Mỹ sẽ chỉ đặt ra những cái giá nhỏ cho những hành động sai trái dừng lại dưới mức hung hăng mà thôi. Bất kể bao nhiêu tàu chiến, máy bay chiến đấu, và vũ khí hạt nhân Mỹ triển khai, tính toán đó sẽ không thay đổi.

Dám hành động

Để điều chỉnh sự hăng hái của Trung Quốc, Mỹ cần đưa ra một cảnh báo rõ ràng: rằng nếu Trung Quốc tiếp tục xây dựng các đảo nhân tạo hay triển khai các khí tài quân sự mạnh, như tên lửa tầm xa hay máy bay chiến đấu, trên các đảo Trung Quốc đã xây dựng, Mỹ sẽ thay đổi hoàn toàn chính sách đối với Biển Đông. Từ bỏ lập trường trung lập, Washington sẽ ngừng kêu gọi kiềm chế và thay vào đó gia tăng nỗ lực trợ giúp các quốc gia trong khu vực phòng vệ chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc.

Trong trường hợp này, Mỹ sẽ làm việc với các quốc gia khác với các yêu sách trên biển để cải tạo đảo xung quanh lãnh thổ đang chiếm đóng bởi các nước này và củng cố vững chắc các căn cứ. Mỹ cũng sẽ triển khai tập trận chung và bán cho các nước này các loại vũ được các chuyên gia quân sự biết đến như  khả năng “chống can thiệp”, cung cấp cho các quốc gia này các công cụ có giá cả phải chăng để ngăn chặn sự cưỡng ép của quân đội Trung Quốc tại và xung quanh khu vực. Những vũ khí đó bao gồm máy bay do thám không người lái, mìn biển, tên lửa chống hạm trên đất liền, tàu tên lửa tấn công nhanh và các hệ thống phòng không di động.

Một chương trình như vậy sẽ làm cho các nỗ lực thống trị biển và vùng trời phía trên biển của Trung Quốc trở nên mạo hiểm hơn. Mỹ sẽ không nhắm tới việc tích luỹ đủ hoả lực tập thể để đánh thắng Quân đội Giải phóng Nhân dân, hay thậm chí kiểm soát các vùng biển lớn; thay vào đó, mục tiêu sẽ dành cho các đối tác trong khu vực có khả năng ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các tuyến đường biển quan trọng, các bờ biển lân cận và các nút thắt hàng hải.

Mỹ nên ngả sang các đồng minh và đối tác đã có mối quan hệ an ninh chặt chẽ ở Đông Nam Á để được giúp đỡ. Nhật Bản có thể đem lại những hợp tác có giá trị chặt chẽ với một vài quốc gia xung quanh Biển Đông, do Nhật Bản đã coi Trung Quốc là mối đe doạ, và gần đây đang phát triển hệ thống phòng thủ của riêng mình chống lại sự xâm phạm của Trung Quốc đối với các đảo ngoài khơi của nước này tại Biển Hoa Đông. Trong khi đó, Australia có mối quan hệ thân thiết với Indonesia và Malaysia hơn là Mỹ, cũng tương tự như Ấn Độ với Việt Nam - quan hệ mà sẽ cho phép Australia và Ấn Độ cung cấp sức mạnh quân sự đáng kể hơn cho các quốc gia này so với Washington.

Nếu Bắc Kinh từ chối thay đổi lộ trình, Washington cũng nên đàm phán các thoả thuận mới với các quốc gia trong khu vực để cho phép Mỹ và các lực lượng thân thiện khác ghé thăm hay trong một số trường hợp, thường trú tại các căn cứ trên Biển Đông. Mỹ nên xem xét tìm kiếm việc tiếp cận đảo Ba Bình (chiếm đóng bởi Đài Loan), đảo Thị Tứ (chiếm đóng bởi Philippines), và đảo Trường Sa (chiếm đóng bởi Việt Nam) - các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa và là các đảo tự nhiên lớn thứ nhất, nhì, và tư tại Biển Đông, theo thứ tự. Ngoài việc giúp Mỹ và các đối tác tập luyện cùng nhau dễ dàng hơn, sở hữu các lực lượng trên các đảo này sẽ tạo ra các “dây chằng mới” ngăn cản Trung Quốc, gia tăng nguy cơ cho các hoạt động cưỡng chế quân sự của nước này.

Biện pháp răn đe mới này sẽ đem đến cho Bắc Kinh một lựa chọn không dễ chịu: một mặt, Trung Quốc có thể quân sự hoá thêm Biển Đông và phải đối đầu với các quốc gia có căn cứ và quân đội hiện đại, được hậu thuẫn bởi Mỹ, hoặc, mặt khác, dừng việc quân sự hoá các đảo, từ bỏ các kế hoạch cải tạo đảo, và bắt đầu làm việc nghiêm túc để tìm một giải pháp ngoại giao.

Duy trì hoà bình

Để chiến lược trên thành công, các quốc gia trong khu vực sẽ cần đầu tư quân đội mạnh hơn và hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ. May mắn là, điều đó đang xảy ra. Việt Nam đã mua một hạm đội tàu ngầm đắt đỏ của Nga để ngăn chặn Trung Quốc; Đài Loan gần đây tuyên bố kế hoạch xây dựng quân đội của riêng mình. Indonesia đã tăng cường các cuộc tập trận gần quần đảo Natuna giàu tài nguyên. Và mặc cho những phát ngôn thù địch của Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines đã không huỷ kế hoạch cho phép Mỹ đưa thêm tàu chiến và máy bay đến các cảng và phi trường của Philippines dọc theo rìa phía đông Biển Đông.

Nhưng những rào cản đáng kể vẫn tồn tại. Nhiều quốc gia trong khu vực lo sợ rằng Trung Quốc sẽ trả đũa bằng các hình phạt kinh tế nếu các quốc gia này liên kết với Mỹ. Sau quyết định rút khỏi Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) của Trump, các quốc gia Đông Nam Á càng tin rằng Trung Quốc sẽ đương nhiên thống trị trật tự kinh tế trong khu vực, thậm chí nhiều quốc gia đang lo ngại với viễn cảnh đó. Nhận thức đang gia tăng này sẽ làm cho các quốc gia trong khu vực lưỡng lự trong việc tham gia các hoạt động quân sự với Mỹ do lo sợ sự trả đũa của Trung Quốc. Cách duy nhất cho Washington ngăn chặn xu hướng nguy hiểm này là cung cấp một giải pháp khả thi thay thế cho việc lệ thuộc kinh tế vào Trung Quốc. Điều đó có thể là khôi phục lại một phiên bản TPP hoặc đề xuất một sáng kiến mới và đầy tham vọng về thương mại và đầu tư trong khu vực. Mỹ không thể đánh bại một thứ gì mà không có gì trong tay.

Washington cũng nên xây dựng hình ảnh tích cực hơn trong chính trị nội bộ các quốc gia với các yêu sách ở Biển Đông bằng việc phổ biến công khai thông tin về các hoạt động của Trung Quốc trên biển. Các nhà báo và chuyên gia quốc phòng hiện đang phải dựa vào hình ảnh lẻ tẻ và không đầy đủ từ các vệ tinh thương mại để biết được các hoạt động của Trung Quốc. Chính phủ Mỹ nên cải thiện điều này bằng việc bổ sung thêm các báo cáo thường xuyên và các hình ảnh về việc triển khai vũ khí của Trung Quốc, cũng như các tàu hải quân và tàu tuần tra của Trung Quốc và các tàu đánh cá do chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn hoạt động bất hợp pháp tại các vùng đặc quyền kinh tế và lãnh hải của các nước khác.

Các nước trong khu vực cũng nhiều khả năng sẽ hợp tác với Washington nếu họ có thể tin tưởng vào Mỹ để duy trì luật pháp quốc tế. Để đạt được mục đích đó, hải quân Mỹ nên thường xuyên tiến hành tuần tra thực thi quyền tự do hàng hải trên Biển Đông, không phải thực hiện điều này chỉ khi Washington muốn ghi điểm về ngoại giao.

Một số nhà phê bình phản đối biện pháp răn đe mạnh mẽ hơn lập luận rằng điều đó chỉ khuyến khích Trung Quốc gia tăng gấp đôi việc quân sự hoá. Nhưng trong vài năm trở lại đây, Mỹ đã chứng tỏ rằng bằng thông báo về những hệ quả rõ ràng, Mỹ có thể thay đổi hành vi của Trung Quốc. Vào năm 2015, khi chính quyền Obama đe doạ đặt ra các trừng phạt[7] đáp trả lại việc đánh cắp bí mật thương mại của Mỹ do Trung Quốc hậu thuẫn, chính phủ Trung Quốc đã nhanh chóng hạn chế các hoạt động bất hợp pháp của mình. Và trong những tháng cuối của chính quyền Obama, Bắc Kinh cuối cùng đã bắt đầu cho đóng cửa các công ty làm ăn bất hợp pháp với Triều Tiên sau khi Washington nói rằng Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt tài chính với các công ty Trung Quốc đang lẩn trốn các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên.

Hơn nữa, sự phản kháng mạnh mẽ hơn của Mỹ sẽ không, như một số người khẳng định, làm dấy lên tư tưởng diều hâu trong hàng ngũ lãnh đạo Trung Quốc. Trên thực tế, những người ở Bắc Kinh ủng hộ việc quân sự hoá hơn nữa Biển Đông làm điều đó trên cơ sở rằng Mỹ không quyết đoán, chứ không phải Trung Quốc hiếu chiến. Cơ hội thực sự duy nhất cho giải pháp hoà bình xử lý các tranh chấp nằm ở việc ngăn chặn động lực của Trung Quốc. Bắc Kinh sẽ không thoả hiệp khi thấy mình đang đẩy một cánh cửa mở.

Và trong trường hợp Trung Quốc không từ bỏ đường lối xét lại, Mỹ vẫn có thể chấp nhận một Biển Đông bị quân sự hoá hơn, miễn là cân bằng quyền lực không ngả quá về phía Trung Quốc. Đó là lý do tại sao Trung Quốc sẽ nhận thấy một mối đe doạ rõ ràng của việc Mỹ sẽ thúc đẩy hỗ trợ quân sự cho các quốc gia yêu sách khác trên Biển Đông. Đảm bảo rằng các quốc gia trong khu vực có thể đóng góp cho việc ngăn chặn sự hung hăng của Trung Quốc sẽ đem lại sự ổn định hơn là chỉ dựa vào thiện chí của Trung Quốc hay quân đội Mỹ để duy trì hoà bình. Phải thừa nhận là, với rất nhiều lực lượng vũ trang triển khai trong một môi trường căng thẳng, các quốc gia cần phát triển các cơ chế mới để quản lý khủng hoảng và phòng ngừa leo thang không lường trước. Nhưng trong những năm gần đây, ASEAN đã tạo ra bước tiến đáng kể trên mặt trận này bằng việc đưa ra các biện pháp mới để xây dựng lòng tin giữa quân đội các nước trong khu vực, các nỗ lực mà Mỹ nên ủng hộ.

Cuối cùng, một số nhà phê bình đối với một chiến lược mạnh mẽ hơn của Mỹ tuyên bố rằng Biển Đông là không đáng để rắc rối, vì phạm vi ảnh hưởng của Trung Quốc có thể không nguy hiểm. Nhưng với việc sẵn sàng sử dụng sức kinh tế và quân sự của Bắc Kinh đối với các mục đích chính trị, sự đánh cược này ngày càng trở nên mạo hiểm hơn. Và ngay cả khi sự kiểm soát của Trung Quốc bắt đầu một cách hòa bình, sẽ không có gì bảo đảm rằng Trung Quốc sẽ giữ nguyên tình trạng hoà bình đó. Cách tốt nhất để ngăn xung đột trên biển là để Mỹ làm những gì vốn đã mang lại thành công cho đất nước này trong hơn một thế kỷ qua: ngăn chặn bất kỳ cường quốc nào khác chỉ huy mình.

Ely Ratner là nghiên cứu viên cao cấp của Hội đồng Chính sách Đối ngoại Theo dõi Ely Ratner trên Twitter @elyratner. Bài viết được đăng trên Foreign Affairs.

Biên dịch: Hoàng Minh

Hiệu đính: Thanh Hải

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.

[1] https://www.foreignaffairs.com/search?qs=South+China+Sea

[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/2016-06-13/truth-about-trade

[3] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2014-07-13/pandoras-sandbox

[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2016-03-21/chinas-short-term-victory-south-china-sea

[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/2015-11-25/make-no-mistake

[6] https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2015/09/25/remarks-president-obama-and- president-xi-peoples-republic-china-joint

[7] https://www.nytimes.com/2015/09/17/us/politics/obama-hints-at-sanctions-against-china-over- cyberattacks.html?mcubz=2&_r=0


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Chừng nào sức mạnh của Trung Quốc vẫn đang phát triển, ngay cả khi nước này tiếp tục hạn chế sử dụng sức mạnh, quân đội Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng cường bố trí lực lượng và hiện diện quân sự, tăng cường hoạt động “tự do hàng hải” khiến Biển Đông trở thành “chiến trường”. Trong tương lai, lực lượng quân đội Mỹ sẽ không ngừng tập trung ở Biển Đông, gia tăng cường độ hành động hơn nữa.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Bầu không khí của chuyến thăm thứ 5 của Duterte đến Trung Quốc đã trở nên u ám sau các hành động của Trung Quốc như phái hàng trăm tàu cá đến đảo Thị Tứ và đâm chìm một tàu cá Philippines gần bãi Cỏ Rong trong nửa đầu năm 2019.

Đọc tiếp...

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng "họng súng" và "vỏ bọc hòa bình"

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng

"Người dân Trung Quốc đã học được giá trị của hòa bình"..."Trung Quốc chưa bao giờ tiến hành bất kỳ cuộc chiến tranh hay xung đột nào" hay "Trung Quốc luôn đi đầu trong việc hướng tới hòa bình và ổn định khu vực"... Đây là những "Khẩu hiệu" mà Trung Quốc thường rêu rao để đánh bóng hình ảnh của mình. Tuy nhiên, những gì Trung Quốc làm hoàn toàn trái ngược với điều đó.

Đọc tiếp...

"Hàng xóm bắt nạt": Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phản tác dụng

Mọi hành động đều có phản ứng khác nhau; các quốc gia ở Đông Nam Á cũng như các quốc gia có lợi ích ở khu vực này chắc chắn sẽ không khoanh tay đứng nhìn. Trên thực tế, Bắc Kinh đang “mời gọi" các nước chống lại họ, và điều này không mang lại lợi ích cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Học thuyết “Tam chiến” của Trung Quốc vạch ra bộ ba phương pháp tấn công: chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý và chiến tranh pháp lý. Trong số này, chức năng của chiến tranh pháp lý là nhằm “thúc đẩy tính hiệu quả của các cơ chế và quy trình pháp lý hiện hành để hạn chế hành vi đối địch, đối phó trong các hoàn cảnh bất lợi, đảo ngược các án lệ, và tối đa hóa lợi thế trong các tình huống liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc”.

Đọc tiếp...

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Hành vi và khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc đang khiến cả châu Á giận dữ. Qua nghiên cứu so sánh tư tưởng và ngoại giao, bài phân tích sẽ giúp hiểu được viễn cảnh hình thành khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc và ảnh hưởng của các chính sách hải quân của nước này đến các quốc gia khác trong việc sửa đổi hoặc hình thành các chiến lược biển mới.

Đọc tiếp...

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Mỹ và đồng minh phải sử dụng sức mạnh của họ trên mọi lĩnh vực quân sự và phi quân sự. Theo đó, các hoạt động hộ tống bảo vệ hàng hải sẽ đi kèm với các nỗ lực đồng thời nhằm giúp các chính phủ và nền kinh tế ở Đông Nam Á vững vàng hơn trước ảnh hưởng xấu của Trung Quốc, cũng như việc phát triển và triển khai các lực lượng chiến đấu tinh nhuệ với nhiệm vụ ngăn chặn hành vi gây hấn quy mô lớn của Trung Quốc

Đọc tiếp...

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Những diễn biến gần đây ở Biển Đông, một trong những tuyến đường biển sầm uất nhất trên thế giới, không chỉ đáng báo động mà còn nhiều khả năng biến thành một cuộc chiến tranh thực sự. Nếu điều đó xảy ra, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á sẽ tiêu tan.

Đọc tiếp...

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Vụ việc ở Bãi Tư Chính là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên hợp pháp ở Biển Đông của các quốc gia ven biển và hợp tác giữa họ với các nước ngoài khu vực. Những hành động này có thể mang lại lợi ích trước mắt cho Trung Quốc, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến bất lợi cho quốc gia này.

Đọc tiếp...

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines đã đúng khi mong muốn có mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này mong muốn mở cửa để phát triển kinh tế hơn nữa. Manila cũng phải nhớ rằng hòa bình và thịnh vượng lâu dài phụ thuộc vào quyền tự do và sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nước có chủ quyền, cũng như trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong lời nói và hành động, Philippines cần phải giữ vững lập trường để bảo vệ những nguyên tắc quan trọng này.

 

Đọc tiếp...

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Tính tới giờ, việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa một số đảo nhân tạo trên Biển Đông được cho là động thái ở mức cao nhất của nước này đối với các vấn đề ở khu vực. Thực chất hành động cũng như mục đích đằng sau của Trung Quốc đe dọa tới không chỉ các nước trong khu vực mà còn tới cả nước lớn như Mỹ.

Đọc tiếp...

Thực chất tình hình tại biển Đông

Thực chất tình hình tại biển Đông

Các vấn đề tại Biển Đông vốn đã xảy ra trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là giữa các bên có yêu sách ở khu vực này. Gần đây, những vấn đề trên trở nên phức tạp hơn do những tính toán chiến lược không chỉ của các bên có tranh chấp, mà còn của cả các nước lớn bên ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), từ lâu được mô tả là mô hình thành công nhất của sự hội nhập khu vực trong thế giới hậu thực dân, đã ngày càng trở nên bất lực trong việc kiềm chế Trung Quốc làm xói mòn trật tự dựa trên quy tắc của khu vực vốn được định hướng bằng nguyên tắc không gây hấn, tránh xung đột và chủ nghĩa đa phương tự do.

Đọc tiếp...

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Đọc tiếp...

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Nếu không có một phản ứng cứng rắn từ phía cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính, các vụ việc tương tự sẽ còn lặp lại trong những năm tới, lý do đơn giản là Bắc Kinh rất hào hứng nhận ra rằng các hành động cưỡng ép của họ đã mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Yêu cầu của EU đòi phải được thừa nhận là một bên tham gia về chính trị và an ninh ở châu Á không phải là mới. Tham vọng của họ có một ghế tại EAS và gần đây hơn là địa vị quan sát viên tại Nhóm chuyên gia ADMM+ là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, xoay quanh đòi hỏi chính là thừa nhận giá trị thực tế của EU đối với an ninh khu vực. Bởi vậy, việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách và hành động của EU ở Biển Đông là điều hợp lôgích.

Đọc tiếp...

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc kiểm soát Biển Đông có nghĩa là Trung Quốc có khả năng bác bỏ hệ thống trật tự thế giới dựa trên các quy tắc, từ chối tuân thủ các chuẩn mực, kỳ vọng, và UNCLOS; đẩy người bảo vệ trật tự thế giới (Mỹ) khỏi Tây Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc phá hủy các đồng minh ở Tây Thái Bình Dương, khiến uy tín của Mỹ bị nghi ngờ ở phạm vi khu vực cũng như quốc tế và phá hủy cơ sở hạ tầng an ninh ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để giành kiểm soát trên Biển Đông, đầu tiên, Trung Quốc cần phải cô lập khu vực. Trong nỗ lực cô lập khu vực, Trung Quốc sử dụng chiến lược hai hướng “cây gậy và củ cà rốt”, vừa lôi kéo các nước láng giềng khi thuận tiện trong khi đe dọa các nước chống đối mình.

Đọc tiếp...

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Tại sao Trung Quốc lại tập trung vào Biển Đông đến như vậy và tại sao lại vào thời điểm này? Nghiên cứu cho thấy, một phần Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhận thức về cơ hội, một phần vì nhận thức về sự suy yếu của Mỹ và một phần bởi nhu cầu lên tiếng về những tuyên bố pháp lý của nhà nước.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Người ta thường cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định tại phần XV Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) được áp dụng rất hạn chế, phản ánh ý đồ của những người soạn thảo UNCLOS. Vì vậy, các tòa trọng tài cần diễn giải phần XV một cách thận trọng, lưu ý đến những giới hạn về thẩm quyền của toà. Tuy nhiên, Phán quyết Vụ kiện Biển Đông đã đi ngược lại với cách tiếp cận này.

Đọc tiếp...

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Bài viết lập luận rằng các bất ổn cường độ thấp sẽ xảy ra trong tranh chấp biển hoặc cạnh tranh sức mạnh trên biển; tuy nhiên, ít có khả năng tạo ra chu kỳ leo thang kéo dài bởi đặc điểm của môi trường chiến lược biển khu vực.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Thời điểm hiện tại, tình hình Biển Đông đang đi vào thời điểm quan trọng khi những bước tiến của Trung Quốc đang tích tụ dần còn dư địa cho Mỹ hành động đang giảm đi, và các nhà quan sát tại khu vực thì đang tự hỏi liệu Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức này hay chưa. Và Mỹ vẫn đang loay hoay đi tìm một chiến lược.

Đọc tiếp...

"Không độc chiếm" Biển Đông?

Dù có sự khác biệt giữa Vương quốc Trung Hoa và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng Simon nhận thấy Trung Quốc vẫn giữ khuynh hướng sơ khởi đó là thưởng cho "những quốc gia sẵn sàng thừa nhận vị thế bá chủ khu vực của mình" trong khi phạt "những quốc gia từ chối tuân phục". Để thấy rõ nhất cách tiếp cận này của Trung Quốc, ta có thể nhìn ngay vào quan hệ của nước này tại Đông Nam Á trong năm 2018.

Đọc tiếp...

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Bài viết phân tích 3 trường hợp nghiên cứu trong lĩnh vực - du lịch, khai thác năng lượng và cơ sở hạ tầng - từ đó nêu bật vai trò các chủ thể doanh nghiệp Trung Quốc đã làm thay đổi chính sách Biển Đông của Trung Quốc như thế nào.

Đọc tiếp...

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Bài phân tích đánh giá việc Bắc Kinh xác định chiến lược biển của mình trong các tuyên bố công khai của lãnh đạo. Mục đích là nhằm hiểu được nhiều hơn về ý đồ và ưu tiên chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực biển; đồng thời cung cấp cho giới hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia vốn kiến thức cụ thể và đầy đủ nhất để đối trọng với Trung Quốc trong các vấn đề trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Hành động của Trung Quốc tại Biển Đông khiến các nước trong khu vực cảnh giác. Thực tế này thúc đẩy Philippines kiện Trung Quốc. Vào năm 2016, tòa đã đưa ra phán quyết. Hành động và phản ứng của các bên liên quan tới phán quyết và các sự kiện chính trị khác đã khiến năm 2016 trở thành một năm đáng chú ý. Cuộc bầu cử Tổng thống ở Philippines và Mỹ cũng bổ sung những động lực khác khiến tình hình khu vực thay đổi.

 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Bài viết so sánh chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Mỹ, cụ thể là các hình thức hội nhập kinh tế và cách tiếp cận địa chính trị tại Đông Nam Á. Các tác giả so sánh động cơ và lý do các cường quốc lớn và hạng hai trong khu vực chấp nhận hoặc tranh cãi về các chính sách của Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Các ghi chép của Trung Quốc cho thấy chuyến thám hiểm chính thức đầu tiên của Trung Quốc tới Hoàng Sa vào năm 1902 chưa từng diễn ra. Thay vào đó, một cuộc thám hiểm bí mật được tiến hành nhiều thập kỷ sau đó để ngụy tạo bằng chứng khảo cổ học trên quần đảo Hoàng Sa nhằm củng cố yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN về vấn đề Biển Đông dường như đang được cải thiện. Trong khu vực, người ta nói đến hợp tác kinh tế và khoa học, khai thác chung tài nguyên biển, bộ quy tắc ứng xử. Nhưng thực tế hoàn toàn khác và chúng ta không thể quên một điều cốt yếu: Sự mất cân xứng về công nghệ và quân sự, những cơ hội và nguy hiểm của việc khai thác chung... có lợi cho Bắc Kinh!

Đọc tiếp...

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Một liên minh hiệu quả ở Biển Đông sẽ là thứ giúp bảo vệ các quyền lợi mà các nước Đông Nam Á được hưởng trong vùng biển của chính họ, đồng thời khiến Bắc Kinh phải đưa ra những nhượng bộ dài hạn hoặc phải trả một cái giá cắt cổ về ngoại giao và kinh tế. Nhưng để làm được điều đó, Washington cần đưa chính sự sáng tạo và tham vọng mà họ đã thể hiện ở biển Hoa Đông đến Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7395 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin