15 - 8 - 2018 | 10:17
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Đánh giá về phản ứng của các bên đối với phán quyết của Tòa Trọng tài Biển Đông

Đánh giá về phản ứng của các bên đối với phán quyết của Tòa Trọng tài Biển Đông

Email In PDF.

Nhận định chung có thể thấy là sau phán quyết, các quốc gia tranh chấp ASEAN, kể cả Philippines đều có những phản ứng, tuyên bố khá kiềm chế. Tuyên bố của Mỹ, Nhật Bản và Úc tỏ ra cứng rắn hơn khi thôi thúc Trung Quốc thực hiện phán quyết. Trong khi đó, Trung Quốc đã tỏ ra tức giận và kiên quyết bác bỏ tính hợp pháp của phán quyết.

 

 

Tóm tắt

Phán quyết của Tòa Trọng tài là một cột mốc quan trọng trong tiến triển của tranh chấp trên Biển Đông. Nó không chỉ thể hiện một thắng lợi hoàn toàn đối với Philippines, và một thất bại có tính quyết định đối với Trung Quốc, mà còn những tác động về pháp lý, chiến lược và địa chính trị quan trọng đối với các quốc gia trên khắp khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Đông Nam Á – trong đó có Philippines – đã có phản ứng thận trọng và có chừng mực, trong khi Trung Quốc giận dữ bác bỏ phán quyết.

Tổng thống Philippines Duterte hiện phải đưa ra một đường lối bảo toàn các quyền và lợi ích trên biển của nước này, nhưng không làm cho người dân Philippines, Mỹ và Trung Quốc xa lánh.

Các căng thẳng có thể giảm xuống nếu Trung Quốc thực hiện cách tiếp cận linh hoạt và có tính hợp tác đối với tranh chấp, nhưng căng thẳng sẽ gia tăng nếu nước này quyết định coi thường phán quyết và củng cố sự hiện diện quân sự của mình trên Biển Đông. Một số phản ứng nhất định của Trung Quốc có thể gia tăng nguy cơ về một cuộc đối đầu giữa các lực lượng quân sự của Mỹ và Trung Quốc.

Phán quyết nhiều khả năng khiến sự đoàn kết của ASEAN về Biển Đông chịu áp lực tại một loạt cuộc họp sắp diễn ra.

Giới thiệu

Phán quyết của Tòa Trọng tài vào ngày 12/7/2016 về vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc liên quan tới các quyền và quyền được hưởng trên Biển Đông toàn diện và rõ ràng hơn nhiều chuyên gia trông đợi. Phán quyết thể hiện một thắng lợi pháp lý quan trọng đối với Philippines và một thất bại nặng nề đối với Trung Quốc. Các thẩm phán đã ra phán quyết rằng “các quyền lịch sử” của Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên bên trong “đường 9 đoạn” là không có căn cứ, rằng không cấu trúc nào trong số các cấu trúc địa hình trên quần đảo Trường Sa là đảo mà có quyền hưởng một Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) rộng 200 hải lý, rằng Trung Quốc đã vi phạm các quyền chủ quyền của EEZ của Philippines khi thực hiện các hoạt động cải tạo và quấy nhiễu tàu cá và tàu khảo sát của Philippines, và rằng hoạt động xây dựng đảo nhân tạo của Bắc Kinh đã gây tổn hại không thể sửa chữa được đối với hệ sinh thái biển và làm trầm trọng thêm tranh chấp trong khi các thủ tục pháp lý diễn ra. Các điều khoản làm thay đổi cuộc chơi của phán quyết có những tác động quan trọng đối với tất cả các bên liên quan có lợi ích trong tranh chấp, cũng như đối với các bên không có tuyên bố chủ quyền và bên liên quan có lợi ích chính khác. Bài viết này tập trung vào những phản ứng trong khu vực cho tới nay đối với phán quyết, và tranh chấp có thể tiến triển như thế nào trong những tháng sắp tới.

Các phản ứng đối với phán quyết

Trong khi cựu Tổng thống Philippines Benigno Aquino III –chính quyền của ông đã khởi động thách thức pháp lý chống lại các tuyên bố trên biển của Trung Quốc tại Tòa án quốc tế về luật biển (ITLOS) vào tháng 1/2013 – đã miêu tả phán quyết là “vĩ đại” và là một “chiến thắng cho tất cả” mà cuối cùng sẽ đóng góp vào một giải pháp trong tranh chấp, thì người kế nhiệm ông, Tổng thống Rodrigo Duterte lại có nhiệm vụ, theo lời nói của ông là đàm phán một “sự hạ cánh mềm” với một Trung Quốc bị bẽ mặt. Khi phán quyết được công bố, phản ứng của Chính quyền Duterte là rất thận trọng, và thực hiện một lời hứa của Duterte rằng ông sẽ không “khoe khoang” hay “chế nhạo” Trung Quốc với một phán quyết có lợi. Trong một tuyên bố vào ngày 12/7, Philippines chỉ nói rằng nước này “hoan nghênh phán quyết” và một phản ứng chi tiết hơn sẽ được đưa ra sau đó. Tại một cuộc họp báo cùng ngày, Ngoại trưởng Perfecto Yasay kêu gọi người dân Philippines “kiềm chế và tỉnh táo”. Phản ứng tại Philippines là rất tích cực, thậm chí hân hoan.

Không có gì đáng ngạc nhiên khi Trung Quốc đã tỏ ra rất tức giận. Ngay từ đầu, Trung Quốc từ chối tham gia vụ kiện và khi phán quyết được đưa ra, Bắc Kinh tuyên bố phán quyết này là “không có hiệu lực và vô giá trị” và rằng nước này sẽ không công nhận hay chấp nhận nó. Các quan chức cấp cao của Trung Quốc nghi ngờ năng lực và sự liêm chính của các thẩm phán, trong truyền thông nhà nước lên phán quyết là một âm mưu chính trị do Mỹ và Nhật Bản xúi giục. Trong nước, phản quyết đã vấp phải cơn thịnh nộ, và các cuộc biểu tình chống Mỹ đã diễn ra tại các thành phố trên khắp Trung Quốc kêu gọi tẩy chay hàng hóa Mỹ (và Philippines). Cho tới nay, Trung Quốc đã kiểm soát sự tức giận mang tính dân tộc chủ nghĩa.

Phán quyết cũng là một cú đánh nghiêm trọng đối với Đài Loan, vốn có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông và hầu như giống với tuyên bố của Trung Quốc. Vào đầu năm 2016, Đài Loan đã đệ trình ý kiến lên Tòa án lập luận rằng Itu Aba (Ba Bình) – cấu trúc địa chất lớn nhất trong quần đảo Trường Sa và được Đài Loan chiếm đóng kể từ năm 1956 – là một hòn đảo có khả năng duy trì sự sống của con người và do đó được hưởng một EEZ, một lập luận cuối cùng đã bị các thẩm phán bác bỏ. Đài Loan bác bỏ phán quyết, nhắc lại các tuyên bố chủ quyền của mình trên Biển Đông (cho dù Đài Loan không nhắc tới “các quyền lịch sử” hay đường chữ U) và điều một tàu chiến tới Ba Bình.

Phán quyết không chỉ thể hiện một thắng lợi pháp lý đối với Philippines mà còn đối với cả Việt Nam, Malaysia, Bruneu và Indonesia ở chỗ các thẩm phán đã ra phán quyết rằng Trung Quốc không được phép khai thác các nguồn lực trên biển tại các khu vực nơi “đường 9 đoạn” chồng lấn với EEZ của các nước này. Tuy nhiên, các nước Đông Nam Á đã có phản ứng kiềm chế, dường như tránh gây thù địch với Trung Quốc.

Việt Nam gần như kêu gọi cả hai bên tuân thủ phán quyết khi nước này lưu ý rằng cả Trung Quốc và Philippines đều là thành viên của Công ước Liên hợp quốc về luật biển (UNCLOS) và phán quyết có tính ràng buộc về pháp lý. Malaysia, một bên có tuyên bố chủ quyền khác, kêu gọi tất cả các bên “tôn trọng đầy đủ các quy trình pháp lý và ngoại giao”. Brunei không đưa ra tuyên bố nào, nhưng trong một cuộc phỏng vấn, Thứ trưởng Ngoại giao Dato Erywan Yusof nói rằng nước này “hoàn toàn cam kết đảm bảo giải quyết hòa bình tranh chấp” phù hợp với UNCLOS. Cho dù phán quyết cung cấp lập trường lâu nay của Indonesia là nước này không có tranh chấp với Bắc Kinh vì Trung Quốc không thể tuyên bố chủ quyền hợp pháp đối với các nguồn tài nguyên bên trong EEZ của Indonesia. Jakarta chỉ kêu gọi các bên tham gia “kiềm chế”, tránh các hoạt động ảnh hưởng hòa bình và ổn định tại Đông Nam Á và tôn trọng “luật pháp quốc tế” trong đó có UNCLOS.

Singapore, nước không có tuyên bố chủ quyền, nhấn mạnh lập trường trung lập của nước này và hối thúc tất cả các bên liên quan “tôn trọng đầy đủ các quy trình pháp lý và ngoại giao, thể hiện sự kiềm chế và tránh bất kỳ hoạt động nào có thể làm gia tăng căng thẳng trong khu vực”. Trong tuyên bố của mình, Thái Lan, Myanmar và Lào (cũng như Singapore và Malaysia) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) và xúc tiến các cuộc đối thoại về một Bộ quy tắc ứng xử (COC). Thái Lan và Lào không nhắc tới tầm quan trọng của luật pháp quốc tế hay UNCLOS. Campuchia không đưa ra tuyên bố, nhưng một tuần trước khi phán quyết được đưa ra, Thủ tướng Hun Sen đã lặp lại ý kiến của Trung Quốc khi gọi vụ kiện là “âm mưu chính trị” và ông sẽ không ủng hộ bất cứ phán quyết nào.

Đúng như mong đợi, Mỹ, Nhật Bản và Úc đã kêu gọi cả hai bên tuân thủ phán quyết có tính ràng buộc về pháp lý. Do các chia rẽ bên trong nội bộ, Liên minh châu Âu chỉ công nhận phán quyết và tuyên bố rằng các bên liên quan nên giải quyết tranh chấp của họ thông qua các biện pháp hòa bình, làm rõ các tuyên bố của họ và theo đuổi chúng phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm cả UNCLOS.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Giờ đây, khi Tòa đã đưa ra phán quyết, và nhiều bên tham gia khác nhau đã có các phản ứng ban đầu, mọi con mắt sẽ hướng về các động thái tiếp theo của 4 bên tham gia chính: Philippines, Trung Quốc, Mỹ và ASEAN.

Thế tiến thoái lưỡng nan khó khăn của Duterte

Chính quyền Duterte đối mặt với một loạt thế tiến thoái lưỡng nan cần được giải quyết mà không làm cho người dân Philippines, Mỹ hay Trung Quốc xa lánh. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, Duterte có thái độ nước đôi đối với quá trình phân xử với lý do ông không nghĩ Trung Quốc sẽ tuân thủ phán quyết cuối cùng. Tuy nhiên, do tình cảm dân tộc chủ nghĩa, ông hứa sẽ tôn trọng quyết định của Tòa. Ông cũng đề xuất rằng một khi phán quyết được đưa ra, tranh chấp nên được thảo luận ở các cuộc đàm phán đa phương (liên quan tới các bên tuyên bố chủ quyền, Mỹ, Nhật Bản và Úc) và nếu các cuộc đàm phán này chứng tỏ không có hiệu quả, Philippines sẽ chuyển sang các cuộc đàm phán song phương, có thể với quan điểm đạt được một thỏa thuận về phát triển chung các tài nguyên triên biển. Đề xuất đầu tiên không có triển vọng thành công do lập trường lâu nay của Trung Quốc là tranh chấp là một vấn đề song phương giữa Trung Quốc và riêng từng bên tuyên bố chủ quyền. Theo sau chiến thắng của Duterte tại cuộc bầu cử, Trung Quốc dường như cởi mở với các cuộc đàm phán song phương với chính quyền mới. Tuy nhiên, sau khi Tòa ra phán quyết, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nói với người đồng cấp phía Philippines bên lề Hội nghị thượng đỉnh Á-Âu tại Mông Cổ rằng Trung Quốc sẽ chỉ đồng ý tham gia các cuộc đàm phán song phương nếu Philippines không đề cập phán quyết, và nếu Manila không làm như vậy, hai bên “có thể hướng tới đối đầu”. Khi xét tới sự ủng hộ rất lớn của công chúng Philippines đối với phán quyết, về mặt chính trị Duterte sẽ không thể gạt nó ra một bên. Vì vậy, Yasay đã bác bỏ điều kiện tiên quyết của Trung Quốc, coi nó là “mâu thuẫn với Hiến pháp và lợi ích quốc gia của chúng tôi”. Việc bác bỏ phán quyết cũng sẽ gây áp lực lên quan hệ đồng minh của Philippines với Mỹ, nước đã kêu gọi cả hai bên tuân thủ phán quyết. Ít có khả năng Bắc Kinh sẽ đồng ý thảo luận về phán quyết với Manila vì hành động này có thể bị coi là sự công nhận phán quyết trong nước. Nếu các cuộc đàm phán không dẫn tới kết quả, và Trung Quốc tiếp tục từ chối tuân thủ phán quyết, Philippines có thể quay lại ITLOS và nộp đơn phản đối hành vi không tuân thủ này. Nhưng Trung Quốc sẽ coi đây là một hành vi khiêu khích hơn nữa và kế hoạch của Duterte theo đuổi một mối quan hệ hợp tác với Bắc Kinh sẽ bị chệch hướng. Giải quyết những thế tiến thoái lưỡng nan này sẽ đòi hỏi sự nhạy bén cực độ về chính trị và ngoại giao và Duterte có rất ít kinh nghiệm về đối ngoại. Tổng thống mới đã chỉ định cựu Tổng thống được tôn trọng Fidel Ramos làm đặc phái viên tới Trung Quốc.

Phản ứng của Trung Quốc: 3 kịch bản có thể xảy ra

Vượt ra ngoài hành động thách thức và bác bỏ phán quyết, ban đầu Trung Quốc có thể phản ứng ra sao trước phán quyết trong những tháng sắp tới? Có 3 kịch bản có thể xảy ra: tốt nhất, xấu và tồi tệ nhất.

Trong kịch bản tốt nhất, Trung Quốc tiếp tục phản ứng giận dữ trước phán quyết, nhưng kiềm chế không thực hiện bất cứ hành động nào có thể làm gia tăng căng thẳng với các bên tuyên bố chủ quyền và bên liên quan có lợi ích khác. Trong một kịch bản như vậy, Bắc Kinh có thể áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt và hợp tác hơn đối với các nước láng giềng của mình. Nước này sẽ từ bỏ bất cứ điều kiện tiên quyết nào cho việc tổ chức các cuộc đàm phán với Philippines, và thậm chí có thể cho phép ngư dân Philippines quay trở lại Bãi Scarborough, mà trước đó Trung Quốc đã ngăn không cho ngư dân Philippines tiếp cận bãi cạn này kể từ khi chiếm đóng nó vào giữa năm 2012. Các cuộc đối thoại giữa hai bên có thể thăm dò các sáng kiến phát triến, chẳng hạn như khai thác khí đốt tự nhiên tại Bãi Cỏ Rong. Trung Quốc cũng sẽ cố gắng tăng cường sự tin cậy với ASEAN bằng cách thực hiện một số biện pháp xây dựng lòng tin trong DOC và hướng tới đạt được COC. Qua thời gian, Trung Quốc có thể dần đưa các tuyên bố của mình sao cho phù hợp với UNCLOS bằng cách nhấn mạnh các tuyên bố chủ quyền minh đối với các cấu trúc địa hình thuộc quần đảo Trường Sa và từ bỏ các ám chỉ về quyền lịch sử bên trong “đường 9 đoạn”. Sách Trắng do Chính phủ Trung Quốc đưa ra ngay sau phán quyết nhắc lại các tuyên bố chủ quyền của nước này đối với các đảo san hô trên Biển Đông mà không nhắc tới “đường 9 đoạn”; tuy nhiên, giọng điệu chung của Sách Trắng vẫn mâu thuẫn với phán quyết khi lặp lại tuyên bố quyền lịch sử của Trung Quốc.

Trong kịch bản xấu, Trung Quốc tiếp tục khăng khăng theo đuổi các tuyên bố về lãnh thổ và quyền tài phán của mình, gia tăng sự hiện diện của hải quân và lực lượng hải cảnh, đẩy nhanh phát triển quân sự trên các đảo nhân tạo. Cách tiếp cận này dường như đã thấy rõ. Chỉ vài ngày sau phán quyết, Bắc Kinh tuyên bố tổ chức một cuộc diễn tập hải quân ngoài khơi đảo Hải Nam, ngăn không cho ngư dân Philippines tiếp cận Bãi Scarborough, khởi động các cuộc tuần tra đều đặn trên không tại Biển Đông (bắt đầu với chuyến bay của máy bay ném bom tầm xa đi qua Bãi Scarborough) và tuyên bố rằng nước này sẽ tiếp tục phát triển các cơ sở trên các hòn đảo nhân tạo của mình. Các biện pháp xa hơn có thể bao gồm vẽ các đường cơ sở thẳng xung quanh quần đảo Trường Sa – và tuyên bố khu vực trên biển bên trong các đường này là vùng nội thủy của Trung Quốc – và/hoặc thiết lập một Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trong một nỗ lực kiểm soát không lưu dân sự và quân sự tại khu vực.

Trong trường hợp tồi tệ nhất, Trung Quốc không chỉ gia tăng sự hiện diện quân sự của mình tại quần đảo Trường Sa và tuyên bố thiết lập một ADIZ, mà còn có động thái hung hăng chống lại Philippines trong một nỗ lực ngăn chặn các bên tuyên bố chủ quyền khác đưa ra những thách thức pháp lý trong tương lai. Hải quân Trung Quốc có thể phong tỏa Bãi Cỏ Mây, nơi Philippines chỉ có sự kiểm soát mong manh, hay cố gắng loại bỏ tàu chiến mắc cạn trên đảo san hô này mà là nơi cư ngụ của một vài lính Philippines. Một động thái thách thức lớn mà Bắc Kinh có thể đưa ra là bắt đầu cải tạo Bãi Scarborough. Trong một tình thế cực kỳ khó khăn, Trung Quốc có thể rút khỏi UNCLOS để phản đối phán quyết, cho dù điều này ít có khả năng xảy ra do nó sẽ làm tổn hại hơn nữa danh tiếng quốc tế của Trung Quốc và làm suy yếu các quyền và lợi ích trên biển của nước này bên ngoài tranh chấp Biển Đông.

Các phản ứng ngoại giao và quân sự của Mỹ

Trên mặt trận ngoại giao, Mỹ tiếp tục kêu gọi hai bên liên quan – nhưng đặc biệt là Trung Quốc – tuân thủ phán quyết, và sẽ khuyến khích các nước khác làm như vậy. Vai trò của quân đội Mỹ tại Biển Đông trong những tháng sắp tới chủ yếu sẽ phụ thuộc vào các hành động của Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo cấp cao của Mỹ đã liên tục khẳng định rằng lực lượng vũ trang của nước này sẽ “tiếp tục bay qua, cho tàu đi qua và hoạt động tại bất cứ đâu luật pháp quốc tế cho phép”. Do đó, Mỹ sẽ buộc phải thách thức một ADIZ của Trung Quốc – bằng cách cho máy bay quân sự bay qua mà không thông báo trước – và thách thức việc vẽ các đường cơ sở thẳng quanh quần đảo Trường Sa bằng cách gia tăng cường độ các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) đi qua cái Trung Quốc sẽ coi là vùng nội thủy của nước này. Việc này sẽ làm gia tăng viễn cảnh đối đầu thường xuyên ở cự li gần giữa máy bay quân sự và tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc. Cho dù các vụ chạm trán như vậy cho tới nay phần lớn là chuyên nghiệp, chúng vẫn kích động căng thẳng trong quan hệ Mỹ-Trung và một tính toán sai ở một bên có thể dẫn tới đụng độ quân sự mà có thể leo thang thành một cuộc khủng hoảng lớn hơn. Đô đốc Tôn Kiến Quốc của Trung Quốc được cho là đã cảnh báo Mỹ rằng các FONOP trong tương lai có thể dẫn tới “tai họa”. Nếu Trung Quốc phong tỏa Bãi Cỏ Mây, như đã được trình bày trong kịch bản tồi tệ nhất, hay cải tạo Bãi Scarborough, hành động này sẽ bị Mỹ coi là cực kỳ khiêu khích và có thể châm ngòi một cuộc đối đầu quân sự giữa Trung Quốc và Mỹ, vốn ủng hộ các lực lượng của Philippines.

ASEAN dưới sức ép

Như nhiều người dự đoán, các ngoại trưởng ASEAN đã không đưa ra một tuyên bố riêng rẽ về phán quyết của Tòa khi họ gặp nhau tại Viêng Chăn ngày 24/7. Phán quyết cũng không được nhắc tới trong thông cáo cuối cùng, rõ ràng là do phản đối của Campuchia. Sự việc này một lần nữa làm nổi bật vấn đề sự đoàn kết của ASEAN về Biển Đông, và khả năng của Trung Quốc sử dụng đòn bẩy chính trị và kinh tế đối với một số thành viên nhất định – cụ thể là Campuchia – để cản trở quá trình ra quyết định của ASEAN. Việc ASEAN không thể đưa ra một tiếng nói chung về vấn đề này đã gây tổn hại tới uy tín của tổ chức. Nếu các căng thẳng gia tăng, nó nhiều khả năng sẽ có tác động lan tỏa tiêu cực tại Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo ASEAN và Hội nghị thượng đỉnh Đông Á vào tháng 9, và một lần nữa gây sức ép lên sự đoàn kết của ASEAN về vấn đề Biển Đông.

Kết luận

Phán quyết bước ngoặt của Tòa có thể đã đưa tranh chấp Biển Đông tới thời điểm chuyển biến. Nếu Trung Quốc sử dụng phán quyết như là cơ hội điều chỉnh lại lập trường của mình bằng cách chỉnh sửa các tuyên bố của nước này cho phù hợp với UNCLOS, bắt đầu đàm phán với Philippines mà không đưa ra điều kiện tiên quyết và tiếp sinh lực cho quá trình DOC/COC với ASEAN, các căng thẳng sẽ giảm xuống. Nhưng nếu Trung Quốc thách thức phán quyết bằng cách cương quyết khẳng định các tuyên bố của mình và đe dọa Philippines, tranh chấp sẽ bước vào một giai đoạn mới, một giai đoạn của căng thẳng leo thang và sự không chắc chắn. Tất cả các bên tham gia cần suy nghĩ kỹ lưỡng và xem xét các rủi ro trước khi có hành động tiếp theo.

Ian Storey là nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Yusof Ishak - Viện Nghiên cứu Đông Nam A (ISEAS), Biên tập tờ Contemporary Southeast Asia. Bài viết được đăng trên ISEAS.

Trần Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Vì sao việc định nghĩa hành vi sử dụng vũ lực có ý nghĩa quan trọng trong luật quốc tế? Và việc nhận định các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông là hành vi sử dụng vũ lực theo nghĩa của Điều 2(4) Hiến chương Liên Hợp Quốc có tác động như thế nào về mặt pháp lý?

Đọc tiếp...

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Bài viết tập trung phân tích, làm rõ quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông được thể hiện qua động thái thay đổi lập trường từ “không dính líu” sang “can dự có chừng mực” và “tích cực can dự” trong các diễn biến liên quan đến Biển Đông. Đồng thời bài viết cũng đưa ra một số nhận xét về quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông từ sau Chiến tranh Lạnh.

Đọc tiếp...

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Trung Quốc đang nỗ lực sử dụng sức mạnh quân sự nhằm hủy hoại các quyền mà luật pháp quốc tế dành cho các quốc gia, đe dọa đến hòa bình và an ninh thế giới.

Đọc tiếp...

Biển Đông liệu có trở thành "ao nhà" của Trung Quốc?

Biển Đông liệu có trở thành

Nếu không hành động sớm, rất có thể Biển Đông sẽ thực sự trở thành một cái ao của Trung Quốc, vừa ô nhiễm vừa dần cạn kiệt nguồn cá.

Đọc tiếp...

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

Đọc tiếp...

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nếu bất kỳ điều gì xảy ra với các nhà máy điện hạt nhân nổi của Trung Quốc - cho dù đó là một vụ tràn phóng xạ ra biển, hay hư hại khoang chứa do các cơn bão nhiệt đới, hay một vụ va chạm vô tình với các tàu đi qua - đều có tác động nghiêm trọng về môi trường, kinh tế và tâm lý đối với khu vực.

Đọc tiếp...

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân nằm ở trung tâm khát vọng của Trung Quốc kết hợp với an ninh năng lượng, chiến lược hàng hải, sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ nghĩa dân tộc về hải quân, chính sách đối ngoại, triển khai sức mạnh và sự lãnh đạo trong khu vực.

Đọc tiếp...

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Ban Biên Tập: Ngày 22/4/2018, Tờ Hoa Nam Buổi Sáng (South China Morning Post) đăng bài báo của tác giả Stephen Chen về đề xuất hình thành một đường biên giới liên tục trên cơ sở Đường lưỡi bò của một nhóm học giả Trung Quốc (do chính phủ Trung Quốc tài trợ). Để góp phần cung cấp thông tin cho bạn đọc, Nghiên cứu Biển Đông đã dịch và đăng lại bài báo này.

Đọc tiếp...

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Việc hiểu chính xác chiến lược quân sự - dân sự của Trung Quốc trên Biển Đông và sự đóng góp của PLA trong việc hình thành chiến lược này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hiểu rõ hơn sự điều chỉnh chính sách Biển Đông của Chủ tịch Tập Cận Bình và hành vi quyết đoán của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Khả năng đánh bắt ngày càng phát triển của Trung Quốc dẫn tới tình trạng suy thoái môi trường biển. Tuy nhiên, nghề cá trở thành một thành tố quan trọng trong yêu sách chủ quyền vùng biển của Trung Quốc. Các khái niệm như chủ quyền, quyền lãnh thổ và quyền đánh bắt ẩn ý rằng rằng nghề cá trở thành một lĩnh vực “chủ quyền hoá”.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Chính sách của Mỹ ở Biển Đông hiện nay đã không thể giải quyết hoàn toàn 2 vấn đề quan trọng liên quan đến Trung Quốc. Bài phân tích sẽ đánh giá cách thức chiến lược của Mỹ ở Biển Đông có thể được tối ưu hóa nhằm duy trì ưu thế quân sự trong khi đối phó nguy cơ bất ổn định bắt nguồn từ một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Trong thời gian từ giờ đến năm 2025, có khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục chính sách hiện tại, tức là từng bước củng cố quyền kiểm soát đối với các biển Hoa Đông và Biển Đông đồng thời tuyên bố các ý định hòa bình của nước này và viện đến lịch sử như một lời biện minh cho các tuyên bố chủ quyền của nước này. Nước này sẽ tiếp tục tăng cường sự hiện diện của các tàu cảnh sát biển và tàu đánh cá với khả năng phòng thủ có vũ trang.

Đọc tiếp...

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Trong 20 năm qua, Bắc Kinh đã gặt hái được một số thành công trong việc thay đổi hiện trạng khu vực bằng chính sách láng giềng tốt. Nhưng rắc rối trong vấn đề Biển Đông dường như lại ngăn cản quá trình thực hiện những tham vọng của chủ nghĩa xét lại đối với khu vực trong những thập kỷ tới.

Đọc tiếp...

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc về vấn đề Biển Đông

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc  về vấn đề Biển Đông

Bản sắc kép của Trung Quốc là nguyên nhân cho  các tranh luận và mơ hồ về chiến lược trong nội bộ về vấn đề Biển Đông. Thêm vào đó, Trung Quốc chưa xác định liệu rằng vấn đề Biển Đông có thuộc lợi ích quốc gia cốt lõi của mình hay không cũng như chưa giải quyết được câu hỏi về thứ tự ưu tiên giữa các yêu sách trên Biển Đông và quan hệ Trung – Mỹ.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Nhiều thực thể đảo (đảo/đá) và bãi cạn nửa nổi nửa chìm (đá ngầm, bãi cạn) ở Biển Đông từ lâu là đối tượng chú ý và tranh chấp của các nước khu vực. Bài viết sẽ tập trung vào hai vấn đề chính: (a) các quốc gia ven biển đã tuyên bố và hành động như thế nào đối với các thực thể đảo ở Biển Đông; (b) và một số đánh giá về địa vị pháp lý các thực thể này.

Đọc tiếp...

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Trong thời điểm mà cạnh tranh địa chính trị và chuyển giao quyền lực ở châu Á – Thái Bình Dương đang ngày càng gay gắt, lợi ích quốc gia của Anh không nên chỉ gói gọn trong việc theo chân các đồng minh quyền lực nhất mà phải đảm bảo rằng lợi ích của họ sẽ không ảnh hưởng tới lợi ích nền tảng của các quốc gia đồng minh.

Đọc tiếp...

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Trước những nguy cơ chiến lược tại Biển Hoa Đông và Biển Đông mà châu Âu, nhất là Pháp đang đối mặt, Pháp buộc phải dành lại sự quan tâm của mình đối với khu vực này.

Đọc tiếp...

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá  và hợp tác môi trường ở Biển Đông

Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông” là sản phẩm đầu tiên của Nhóm chuyên gia về Biển Đông do Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Mỹ (CSIS) điều phối. Mục đích của Bản Kế hoạch này là cung cấp một mô hình hợp tác khả thi cho các nước yêu sách ở Biển Đông về quản lý tranh chấp biển.

Đọc tiếp...

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Indonesia và Việt Nam cho thấy rằng có thể phân chia rạch ròi giữa việc cương quyết bảo vệ chủ quyền và quyền của một nước trên Biển Đông. Đã đến lúc Manila và Kuala Lumpur phải học hỏi từ những người hàng xóm của mình về cách đứng lên chống lại các chiến thuật “vùng xám” của Bắc Kinh thông qua một quyết tâm được thể hiện rõ ràng.

Đọc tiếp...

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn đã kêu gọi đất nước sẵn sàng cho một cuộc "chiến tranh nhân dân" trên biển. Các nhà lãnh đạo khu vực và Washington không được xem nhẹ những phát ngôn của Thường Vạn Toàn.

Đọc tiếp...

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Mìn được coi là “ninja” trong các cuộc chiến tranh, bởi tính chất thầm lặng, chí mạng và có phần khủng khiếp của nó. Vũ khí thầm lặng này không chỉ hiệu quả trong việc gây ra những thiệt hại nặng nề mà còn reo rắc nỗi sợ hãi và bất ổn.

Đọc tiếp...

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Bài viết này sẽ xem xét phạm vi và các hạn chế trong việc giải thích cơ chế giải quyết tranh, đặc biệt là trong Vụ kiện ra Tòa Trọng tài về Biển Đông. Nghiên cứu sẽ đặt ra câu hỏi về phạm vi của cơ chế giải quyết tranh chấp theo phần XV của UNCLOS và hiệu quả của việc giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7713 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin