22 - 2 - 2017 | 9:15
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Quản lý căng thẳng an ninh tại Biển Đông - Vai trò của ASEAN

Quản lý căng thẳng an ninh tại Biển Đông - Vai trò của ASEAN

Email In PDF.

Bài viết đánh giá những nỗ lực ngoại giao và chính trị đang được tiến hành nhằm quản lý căng thẳng an ninh tại Biển Đông, tập trung vào sự tương tác giữa Hiệp hội các quốc Đông Nam Á (ASEAN), Trung Quốc và Mỹ.

 

 

Carlyle A. Thayer, Giáo sư Danh dự, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Úc, Canberra

Lập luận chính của bài viết đó là ASEAN thúc đẩy vai trò trung tâm của mình trong các vấn đề an ninh tại Đông Nam Á chủ yếu bằng đối thoại và các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs)

Theo đó, ASEAN với tư cách là một tổ chức (khác với các quốc gia thành viên) sẽ không đứng về bên nào trong cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc và Mỹ tại Biển Đông.

Bài viết được chia làm bốn phần. Phần 1 đánh giá ba khái niệm cơ bản được sử dụng khi bàn luận về tranh chấp biển và căng thẳng an ninh tại Biển Đông. Phần 2 đưa ra một cái nhìn tổng quan về các phương án quản lý căng thẳng tại Biển Đông. Phần 3 xem xét các biện pháp CBMs đã được đề xuất nhằm quản lý căng thẳng. Phần 4 đưa ra một số kết luận.

….

2. QUẢN LÝ CĂNG THẲNG TẠI BIỂN ĐÔNG

Căng thẳng tại Biển Đông là sản phẩm của những yêu sách và hành động từ phía Trung Quốc cũng như các quốc gia ven biển, Philippines và Việt Nam. Hai năm qua, căng thẳng gia tăng tại Biển Đông chủ yếu là bởi hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng của Trung Quốc trên các đảo nhân tạo tại Quần đảo Trường Sa và vòng xoáy ăn-miếng-trả-miếng tạo nên bởi chương trình FONOPs của Mỹ và phản ứng của Trung Quốc. Những căng thẳng này chỉ có thể được quản lý bởi hai quốc gia trên thông qua đối thoại song phương, đặc biệt là kênh thảo luận giữa giới quân sự hai nước.

Tại thời điểm của bài viết, việc Toà Trọng tài của Liên Hợp Quốc ra phán quyết về vụ Philippines kiện Trung Quốc chắc chắn tạo ra nguồn gốc căng thẳng mới. Trung Quốc đã từ chối tham gia trực tiếp vào tiến trình tố tụng của Toà Trọng tài và trong năm nay, họ đã bắt đầu một chiến dịch nhằm bác bỏ địa vị pháp lý của Toà Trọng tài.

Theo luật quốc tế, quyết định của Toà Trọng tài cần phải được thực thi ngay lập tức và các bên không được quyền kháng cáo. Toà Trọng tài không có quyền hành để thực thi.

Điều dường như chắc chắn đó là Philippines sẽ chấp nhận phán quyết của Toà Trọng tài - dù họ có thắng, thua hay là hoà. Trung Quốc sẽ tổ chức một chiến dịch tuyên truyền rầm rộ ở tầm quốc tế nhằm phản bác thẩm quyền của Toà trong việc đưa ra phán quyết đi ngược lại với lợi ích của Trung Quốc.

Mỹ và các thành viên khác của cộng đồng quốc tế sẽ khởi động động một chiến dịch chính trị-ngoại giao nhằm ủng hộ quyết định của Toà và tạo sức ép buộc Trung Quốc phải chấp nhận các kết luận của Toà. Kết quả là, căng thẳng nhiều khả năng sẽ gia tăng.

ASEAN, với chủ trương ủng hộ cho một giải pháp hoà bình cho tranh chấp biển dựa trên luật quốc tế, bao gồm cả UNCLOS, sẽ bám vào lập trường rằng tất cả tranh chấp phải được giải quyết mà không được dùng đến đe doạ hay sử dụng vũ lực và phải dựa trên luật pháp quốc tế. Vai trò trung tâm của ASEAN trong vấn đề này có rất quan trọng đối với hoà bình và an ninh khu vực bởi Mỹ và Trung Quốc rõ ràng là không có lợi ích gì trong việc phản đối một ASEAN thống nhất. Các thành viên ASEAN đã có sự đồng thuận về tầm quan trọng của vai trò trung tâm của ASEAN như thấy trong chính sách ra tuyên bố của họ. Trung Quốc thì lại ủng hộ cách tiếp cận kép trong việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ.

Kênh thứ nhất bao gồm đối thoại giữa các bên trực tiếp liên quan, còn kênh thứ hai sẽ tạo điều kiện giúp thúc đẩy ASEAN và Trung Quốc cùng quản lý các vấn đề an ninh tại Biển Đông. Tuy nhiên, trên thực tế, Trung Quốc cũng không bỏ qua cơ hội tận dụng sự bất đồng trong ASEAN nhằm ngăn chặn bất kỳ sáng kiến hay chính sách nào đi ngược lại lợi ích của Bắc Kinh.

Nhìn chung, các thành viên ASEAN nhất trí rằng việc để tranh chấp tại Biển Đông trở thành tuyến đầu cho cạnh tranh chiến lược Mỹ và Trung Quốc là điều không nằm trong lợi ích chung của họ.

Mỹ, các đồng minh của họ và các đối tác đồng lý tưởng cần phải phối hợp một cách tốt hơn nữa trong các chương trình ngoại giao đa phương nhằm tăng cường hỗ trợ nâng cao năng lực nhận thức về các vấn đề trên biển và xây dựng năng lực cho lực lượng chấp pháp của các nước có yêu sách thuộc ASEAN. Đây phải được coi là ưu tiên hàng đầu trong các cuộc họp bộ trưởng song phương thường niên cũng như tại các buổi họp ba bên và các diễn đàn bốn bên. Cùng với đó, các đối tác của ASEAN có đồng lý tưởng  (Úc, Ấn Độ, Nhật, Hàn Quốc, Niu Di-lân và Mỹ) cần phải chung tay xây dựng một chiến lược chính trị-ngoại giao nhằm ủng hộ tính trung tâm của ASEAN trong các tổ chức mà ASEAN có vai trò trung tâm như Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (East Asia Summit), diễn đàn mà Trung Quốc thường tìm cách giới hạn chương trình nghị sự và loại trừ vấn đề an ninh biển.

ASEAN có áp dụng một số cơ chế nhằm quản lý quan hệ với Trung Quốc và các đối tác đối thoại khác. Ví dụ, năm nay Singapore đang đóng vai trò quan trọng là quốc gia điều phối cho quan hệ ASEAN - Trung Quốc.

ASEAN cũng tổ chức các hội nghị cấp cao một cách thường xuyên với Trung Quốc và Mỹ. Và ASEAN có một số cơ chế đa phương nhằm quản lý quan hệ với Trung Quốc, Mỹ và các cường quốc khác: Diễn đàn Khu vực ASEAN (ASEAN Regional Forum), ADMM mở rộng, Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á Mở rộng. Việc ra quyết định ở mỗi thể chế này dựa vào phương thức đối thoại 'kiểu ASEAN', tính toàn diện, đồng thuận và với tốc độ mà tất cả các bên đều thoải mái. Do đó, ASEAN đã không thành công trong việc giải quyết các căng thẳng an ninh tại Đông Nam Á có liên quan tới các quốc gia ngoài khu vực.

Sẽ rất hữu ích cho chúng ta khi so sánh ngôn từ về vấn đề Biển Đông trong năm tuyên bố: những tuyên bố sau Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN và Trung Quốc lần thứ 18 (21/11/2015), Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN và Mỹ lần thứ 3 (21/11/2015) và Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ tại Sunnylands (15-16/2/2016), và các tuyên bố sau Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á lần thứ 10 (22/11/2015), hội nghị mà cả Mỹ và Trung Quốc đều tham dự, và gần đây nhất là Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng ASEAN năm 2016 tại Viêng Chăn (27/2/2016). Những tuyên bố này đều cho thấy sự hội tụ về nguyên tắc xử lý và giải quyết tranh chấp giữa một bên là ASEAN và bên còn lại là Trung Quốc và Mỹ. Trong hai năm qua, ASEAN đã dùng những ngôn từ mạnh mẽ hơn trong vấn đề Biển Đông để thể hiện sự thất vọng của khối đối với tốc độ chậm chạp trong việc thực thi các điều khoản của DOC và việc soạn thảo văn bản cuối cùng cho Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (Code of Conduct - COC).

Các Tuyên bố Chủ tịch sau các hội nghị thượng đỉnh của ASEAN với lần lượt Trung Quốc và Mỹ đều nhất trí khẳng định: tầm quan trọng của hoà bình, an ninh và ổn định tại khu vực; tự do hàng hải và hàng không; thực thi DOC và sớm ký kết COC; kiềm chế; không đe doạ và sử dụng vũ lực; giải quyết hoà bình tranh chấp; và luật pháp quốc tế, bao gồm cả UNCLOS.

Tuyên bố Chủ tịch sau Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc (11/2015) có bao gồm hai vấn đề không được đề cập trong các tuyên bố chung khác - đề cập tới tầm quan trọng của sự tin tưởng và tin cậy lẫn nhau (được lấy từ DOC) và 'tham vấn và đàm phán hữu nghị' (cụm từ mà Trung Quốc ưu tiên).[1] Trong khi đó, Tuyên bố Chủ tịch sau Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Mỹ (11/2015) chỉ bao gồm một điểm không được đề cập trong các tuyên bố khác - đề cập tới các thực tiễn của Tổ chức Hàng hải Quốc tế và Hàng không Dân dụng Quốc tế.[2]

Việc Mỹ đưa điểm này vào tuyên bố cho thấy nước này lo ngại về những gì mà họ coi là cách hành xử thiếu an toàn và thiếu chuyên nghiệp của các tàu và máy bay chiến đấu Trung Quốc hoạt động ở khoảng cách gần với các tàu và máy bay chiến đấu của Mỹ.

Tuy nhiên, tuyên bố chung sau Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ tại Sunnylands (2/2016) lại bao gồm sáu điểm không được đề cập trong các tuyên bố của ASEAN hay các tuyên bố được đưa ra sau các hội nghị thượng đỉnh của ASEAN với Trung Quốc hay với Mỹ trước đây. Những điểm này bao gồm: an ninh và an toàn biển; tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao và pháp lý; những cách sử dụng biển hợp pháp khác; việc giao thương trên biển hợp pháp, không bị cản trở; phi quân sự hoá; và nhất trí giải quyết các thách thức chung trong các vấn đề trên biển.[3] Những điểm này cho thấy các quan tâm chính sách của Mỹ, như việc ủng hộ vụ kiện pháp lý mà Philippines kiện Trung Quốc (tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao và pháp lý), và chúng chỉ dừng ở mức chung chung đủ để ASEAN yên tâm rằng họ không làm mất mặt Trung Quốc.

Tuyên bố gần đây nhất của ASEAN về Biển Đông được đưa ra sau Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng, tại Viêng Chăn, Lào ngày 27/2/106. Tuyên bố này kết hợp hai vấn đề được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh tại Sunnylands: tôn trọng đầy đủ tiến trình ngoại giao và pháp lý, và phi quân sự hoá. Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng cũng kêu gọi 'xây dựng nhanh chóng COC... và những tiến triển thực chất của COC'. Sự kết hợp của những vấn đề này cho thấy sự hội tụ giữa ASEAN và Mỹ và sự thất vọng của ASEAN về tốc độ chậm chạp trong việc đi tới thoả thuận về COC với Trung Quốc.

Đáng chú ý hơn, Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng của ASEAN tháng 2/2016 đã dùng những ngôn từ mạnh mẽ hơn so với những tuyên bố trước đó của ASEAN. Ví dụ, tuyên bố sau Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á lần thứ 10 vào tháng 11/2015 có đoạn:

Chúng tôi ghi nhận quan ngại sâu sắc của một vài lãnh đạo về những diễn biến hiện nay tại khu vực, chính điều này đã dẫn đến sự xói mòn lòng tin giữa các bên, và có thể làm phương hại đến hoà bình, an ninh và ổn định tại khu vực.[4]

Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng của ASEAN tháng 2/2016 sáu tuần sau đó đã dùng những ngôn từ mạnh mẽ hơn. Bây giờ, những quan ngại sâu sắc của 'một vài lãnh đạo' đã trở thành những quan ngại của tất cả:

Các Bộ trưởng vẫn còn quan ngại sâu sắc về những diễn biến trong thời gian gần đây và hiện tại đang diễn ra, và ghi nhận quan ngại của một vài Bộ trưởng về hoạt động cải tạo đất và leo thang hoạt động tại khu vực, chính điều này đã làm xói mòn lòng tin, gia tăng căng thẳng và có thể làm phương hại đến hoà bình, an ninh và ổn định tại khu vực.[5]

Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị Hẹp Ngoại trưởng phản ánh sự đồng thuận vừa mới đây của 10 quốc gia thành viên rằng họ cùng chung mối lo ngại sâu sắc về những hành động gần đây của Trung Quốc - mà không chỉ đích danh Trung Quốc.

Điều này một lần nữa chứng tỏ ASEAN đang dùng những ngôn từ mạnh mẽ hơn bởi họ đã quá thất vọng về tốc độ chậm chạp trong quá trình tham vấn với Trung Quốc về DOC và COC.

3. XÂY DỰNG LÒNG TIN (CONFIDENCE-BUILDING MEASURES - CBMS)

Khi ASEAN lần đầu tổ chức Diễn Đàn Khu vực ASEAN - ARF vào năm 1994-95, đây là bước đi chính thức đầu tiên của khối nhằm giải quyết các vấn đề an ninh và quốc phòng. Họ đã thông qua Tài liệu Khái niệm (Concept Paper) dựa trên ba bước: xây dựng lòng tin, ngoại giao phòng ngừa, và giải quyết xung đột (đã được đổi thành bản chi tiết hơn đề cập các cách tiếp cận để giải quyết xung đột). Sau đó, ASEAN nhất trí rằng các quốc gia có thể đồng thời tiến hành các biện pháp xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa. Nói cách khác, việc thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin đã trở thành cách thức mà ASEAN tiếp cận các vấn đề an ninh. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi ASEAN và Trung Quốc lồng ghép các CBMs vào tuyên bố chung năm 2002:

Các bên cam kết sẽ tìm cách để tiến hành xây dựng lòng tin và sự tin cậy lẫn nhau phù hợp với ... [Hiến chương Liên Hợp Quốc, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ASEAN, Năm nguyên tắc cùng chung sống hoà bình, và các nguyên tắc luật quốc tế được thừa nhận rộng rãi khác...[6]

….

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Carlyle A. Thayer, Giáo sư Danh dự, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Úc, Canberra. Bài viết được đăng trên Đại học Quốc gia Úc (ANU).

Quang Tiệp (dịch)

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1] Chairman’s Statement of the 18th ASEAN-China Summit, Kuala Lumpur, ngày 21/11/2015, http://www.miti.gov.my/miti/resources/ Chairmans_Statement_of_the_18th_ASEAN-China_Summit.pdf.

[2] Chairman’s Statement of the 3rd ASEAN-United States Summit, Kuala Lumpur, ngày 21/11/2015; http://www.asean.org/ storage/2015/12/Final-Chairmans-Statement-of-3rd-ASEAN-US- Summit.pdf.

[3] Joint Statement of the U.S.-ASEAN Special Leaders’ Summit: Sunnylands Declaration, ngày 15-16/2/2016, Office of the Press Secretary, The White House; https://www.whitehouse.gov/the-press- office/2016/02/16/joint-statement-us-asean-special-leaders-summit- sunnylands-declaration.

[4] Chairman’s Statement of the 10th East Asia Summit, Kuala Lumpur, ngày 22/11/2015; http://www.asean.org/storage/2015/12/ Chairmans-Statement-of-the-10th-East-Asia-Summit-Final-25-Nov. pdf.

[5] Press Statement by the Chairman of the ASEAN Foreign Ministers Retreat, Vientiane, ngày 27/2/2016; http://www.asean.org/ storage/2016/02/Press-Statement-by-the-Chairman-of-the-ASEAN- Foreign-Ministers27-Retreat_ENG_FINAL-as-of-27.pdf.

[6] Declaration on Conduct of Parties in the South China Sea (ngày 4/11/2002); http://www.asean.org/?static_post=declaration-on- the-conduct-of-parties-in-the-south-china-sea-2.

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Malaysia có truyền thống áp dụng cách tiếp cận “giữ an toàn” ở Biển Đông vừa để bảo vệ yêu sách của nước này vừa để duy trì mối quan hệ song phương quan trọng với Trung Quốc. Phán quyết của Tòa đã mở ra cơ hội cho Malaysia theo đuổi hai mục tiêu trong tiếp cận truyền thống đó: củng cố luật pháp quốc tế và hỗ trợ cho yêu sách mà Malaysia đang tìm cách bảo vệ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Các chính phủ nước ngoài thường muốn thử phản ứng của các tân tổng thống Mỹ như là một cách để họ cách chào đón mỗi vị tổng thống Mỹ sau khi nhậm chức. Trung Quốc có thể tuyên bố một Vùng ADIZ tại Biển Đông, hay xây dựng cơ sở quân sự tại bãi cạn Scarborough. Điều này gần như chắc chắn sẽ đi quá giới hạn đối với Mỹ.

Đọc tiếp...

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” phải dựa vào việc Trung Quốc và các nước ven bờ xây dựng quan hệ tốt đẹp trên cơ sở tin cậy lẫn nhau về chính trị. Như vậy, điều đầu tiên Trung Quốc cần làm là phải tạo lòng tin, mà trước hết là vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Mỹ nhất thiết phải vượt ra ngoài cái gọi là “xoay trục” và “tái cân bằng” tiến tới một sự can dự quân sự toàn diện hơn với khu vực mà có thể được gọi là Chương trình quan hệ đối tác an ninh khu vực.

Đọc tiếp...

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Trong số những vấn đề phức tạp của quan hệ Trung-Mỹ, không có vấn đề nào nguy hiểm hơn vấn đề tranh chấp chủ quyền trên khu vực Biển Đông. Cần thiết phải có phương thức tránh xung đột giữa hai nước, nhưng đâu là bước đi cần thiết và khả thi?

Đọc tiếp...

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Việc đẩy mạnh quá mức nhận thức của công chúng đối với FONOP có thể dẫn tới việc sử dụng thái quá cách thức này trong khi giới hoạch định chính sách vẫn còn nhiều lựa chọn khác để thúc đẩy tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. 

Đọc tiếp...

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Nếu thất bại trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, ASEAN sẽ đánh mất sự tín nhiệm của mình ở cấp quốc tế với tư cách là một tổ chức khu vực hiệu quả, và giữa các nước thành viên với tư cách là bên đảm bảo đáng tin cậy cho an ninh và thịnh vượng của các thành viên.

Đọc tiếp...

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

Trong bối cảnh ASEAN đang phải đối mặt các thách thức từ tranh chấp biển, bài viết đưa ra 3 khuyến nghị về việc làm thế nào để hồi sinh ASEAN: Tăng cường hợp tác và phát triển bên trong ASEAN để thu hẹp khoảng cách lợi ích giữa các nước thành viên; tái định nghĩa thuật ngữ "tham vấn" và "đồng thuận"; trao quyền cho Hội đồng cấp cao ASEAN.

Đọc tiếp...

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Thất bại của ASEAN không chỉ đơn giản là kết quả của nỗ lực của Trung Quốc nhằm chia rẽ các nước thành viên ASEAN. Nhiều yếu tố khác nhau cùng tồn tại ở 3 cấp độ – cấp nhà nước, cấp quốc tế và cấp tổ chức – cùng đóng một vai trò trong việc cản trở sự đoàn kết của ASEAN.

Đọc tiếp...

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Bài viết đánh giá các xu hướng của tranh chấp Biển Đông và khả năng áp dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp của Công ước luật biển. Từ đó giúp xác định các lựa chọn hành động tương lai cho các bên trong quản lý và giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Bài viết đánh giá tiến trình mà các Tòa án và Tòa trọng tài xử lý các vụ kiện liên quan đến phân định biển với cách tiếp cận ba bước, bao gồm (i) thiết lập đường phân định tạm thời; (ii) xem xét toàn bộ các yếu tố liên quan có ảnh hưởng; và (iii) kiểm tra kết quả. Trên cơ sở đó, bài viết thảo luận về nhiệm vụ của các Tòa án  trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến phân định biển.

Đọc tiếp...

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

Bài viết phân loại các tranh chấp khác nhau trên Biển Đông nhằm phân biệt giữa ‘tranh chấp về các yêu sách trên biển’ và ‘các vùng biển tranh chấp’. Khái niệm thứ hai có lẽ là khái niệm phù hợp cho các đàm phán về phát triển chung trên Biển Đông. Bài viết cũng đưa ra một số câu hỏi cần được trả lời để giúp các bên tranh chấp trên Biển Đông có thể định nghĩa và nhất trí với các vùng, cụ thể là ‘vùng biển tranh chấp’, để phục vụ quá trình phát triển chung.

Đọc tiếp...

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Với mục tiêu chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Châu Âu, bài viết nhấn mạnh một số xu hướng đương đại trong cách tiếp cận của EU đối với vấn đề quản lý nghề cá, bảo vệ môi trường biển, quy hoạch không gian biển, quản trị đại dương cũng như thực tiễn hợp tác của các nước thành viên EU trong việc nộp đệ trình chung cho Ủy ban Ranh giới Thềm Lục địa theo Điều 76 của UNCLOS.

Đọc tiếp...

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Bài viết này chủ yếu xem xét Công ước Liên hợp quốc về luật biển (LOSC) làm cơ sở để thảo luận các ý kiến về hợp tác biển và quản lý đại dương. Bài viết chỉ ra các khu vực cụ thể có tồn tại căng thẳng và tập trung đặc biệt vào Biển Đông nói chung, và Indonesia nói riêng.

Đọc tiếp...

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Bài viết cung cấp một cái nhìn tổng quát về an ninh biển tại Đông Nam Á và đưa ra đánh giá về các biện pháp hợp tác đã được tiến hành nhằm ngăn chặn nạn cướp có vũ trang và cướp biển, các sự cố trên biển, tìm kiếm cứu hộ, nhận thức về lĩnh vực hàng hải cũng như chia sẻ thông tin.

Đọc tiếp...

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Trật tự mà UNCLOS 1982  tạo ra là sự cân bằng khéo léo giữa một bên là quyền của quốc gia ven biển và bên kia là quyền tự do của tất cả các quốc gia khác. Quyền tự do hàng hải tiếp tục là thành tố cơ bản của quyền tự do trên biển, tuy nhiên các quyền tự do này đang ngày càng suy giảm trong những năm gần đây.

Đọc tiếp...

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Các toà án và toà trọng tài cho đến nay đã né tránh việc làm rõ thêm đoạn 3 đầy bí ẩn này. Tòa án Công lý Quốc tế cũng chỉ mới vén một phần nhỏ bức màn của điều bí ẩn này, một cách rất tình cờ, chỉ vì các bên đã thống nhất với nhau được về quy chế của thực thể trong vụ việc. Liệu đây có phải là đường hướng tương lai để các tòa án và toàn trọng tài tiếp tục xây dựng và phát triển luật trong lĩnh vực này hay không vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi.

Đọc tiếp...

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Để phân tích về sự trỗi dậy và hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, bài viết đưa ra một cách tiếp cận lý thuyết khác, đó là tập trung vào chính trị bản sắc (địa thể) hay cách thức mà không gian và con người kết nối với  nhau trên khía cạnh sinh - chính trị, đồng thời tìm hiều các nguy cơ có liên quan tới sự tăng cường căng thẳng và hợp tác trong khu vực nói riêng và toàn Đông Á nói chung.

Đọc tiếp...

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Hiện nay, không có cường quốc đơn lẻ nào, thậm chí là cả Mỹ, có thể định hình sự phát triển riêng của mình ở châu Á, trong đó có việc bảo đảm trật tự dựa trên luật pháp. Chính quyền của ông Trump sẽ phải hợp tác chặt chẽ với các nước cùng chí hướng  để xây dựng một sự cân bằng quyền lực ổn định ở châu Á.

Đọc tiếp...

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Sự vượt trội của Trung Quốc tại Biển Đông, cùng với đó là hoạt động xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc tại quần đảo Trường Sa, đang tạo ra thách thức đối với việc xây dựng năng lực của hải quân và các lực lượng các cường quốc khác triển khai nhằm đảm bảo một trật tự khu vực mở về kinh tế và chính trị.

Đọc tiếp...

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Chính sách về Biển Đông đang thay đổi của Trung Quốc có phải là hành vi cơ hội muốn thống trị toàn khu vực nhân lúc các nước láng giềng không đủ sức kháng cự? Hay chỉ là Trung Quốc đang cố gắng bảo vệ quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia của mình mà không làm mất ổn định khu vực?

Đọc tiếp...

Vùng Nhận dạng Phòng Không của Trung Quốc: Xây dựng An ninh bằng Cuộc chiến Pháp lý

Vùng Nhận dạng Phòng Không của Trung Quốc: Xây dựng An ninh bằng Cuộc chiến Pháp lý

Việc Trung Quốc thiết lập ADIZ là một hình thức biểu hiện khác trong bước phát triển đầy nỗ lực về an ninh khu vực ở Đông Á. Thông qua điều được gọi là cuộc chiến pháp lý, Trung Quốc đã công cụ hóa luật pháp về không phận quốc tế, luật biển và luật về sử dụng vũ lực để củng cố học thuyết an ninh toàn diện của mình cả về quân sự cũng như kinh tế.

Đọc tiếp...

Philippine và Úc có thể học được gì từ Việt Nam trong việc chung sống với Trung Quốc?

Philippine và Úc có thể học được gì từ Việt Nam trong việc chung sống với Trung Quốc?

Sự gần gữi về mặt địa lý, sức mạnh tổng thể không phải là yêu tố để Philippines lấy cớ chấp nhận thỏa hiệp với Trung Quốc. Việt Nam, một quốc gia gần về mặt địa lý, có một mối quan hệ lịch sử phức tạp với Trung Quốc nhưng vẫn kiên cường và giữ vững được độc lập chủ quyền của mình? Đâu là lý do để Philippines học hỏi?

Đọc tiếp...

Đã đến lúc ASEAN chống lại chiến thuật nguy hiểm của Trung Quốc

Đã đến lúc ASEAN chống lại chiến thuật nguy hiểm của Trung Quốc

Sự yên tĩnh của Biển Đông đang ngày càng giống với một ảo ảnh. Những người theo chủ nghĩa lạc quan cho đó là sự yên ắng trên bề mặt, nhưng ẩn sâu dưới đó là những rạn nứt ngày càng lớn trong mối quan hệ giữa ASEAN-Trung Quốc.

Đọc tiếp...

CUES và lực lượng bảo vệ bờ biển

CUES và lực lượng bảo vệ bờ biển

Không ai nói rằng lực lượng bảo vệ bờ biển không cần một loại tài liệu CUES để ngăn chặn và quản lý rủi ro của các sự cố liên quan đến tàu chấp pháp dân sự, nhưng lực lượng này có lẽ nên tập trung vào an toàn và sự hiểu biết chung trong việc chấp pháp biển.

Đọc tiếp...

Trường Sa: Địa chính trị của các tuyến đường biển bí mật

Trường Sa: Địa chính trị của các tuyến đường biển bí mật

Việc kiểm soát các tuyến đường này sẽ cho phép một cường quốc biển có thể đe doạ trực tiếp một khu vực quan trọng trên thế giới. Vì vậy, sau phán quyết của toà trọng tài thường trực La Haye, các quốc gia nên trung tính hoá các không gian biển bằng cách đảm bảo tự do hàng hải và ký một hiệp định phi hạt nhân hoá Trường Sa.

Đọc tiếp...

Đảo nhân tạo của Trung Quốc lớn (và đáng sợ hơn) những gì chúng ta tưởng

Đảo nhân tạo của Trung Quốc lớn (và đáng sợ hơn) những gì chúng ta tưởng

Các chuyên gia và giới phân tích của Mỹ phủ nhận tác động tiềm tàng của những đảo nhân tạo đối với cán cân quyền lực ở khu vực. Nhưng sự kết hợp giữa các các năng lực chống hạm và phòng không tiên tiến của Trung Quốc lại gây ra những tác động rất lớn. Washington cần phải nghiêm túc đánh giá và sẵn sàng có phương án đối phó hữu hiệu.

Đọc tiếp...

Phản ứng của Trung Quốc với Phán quyết Biển Đông sẽ dẫn họ tới các cuộc chiến không thể giành phần thắng

Phản ứng của Trung Quốc với Phán quyết Biển Đông sẽ dẫn họ tới các cuộc chiến không thể giành phần thắng

Có rất ít tín hiệu lạc quan rằng Trung Quốc sẽ đón nhận giải pháp hòa bình, đồng thời phớt lờ phán quyết bằng một số xu hướng gây bất ổn. Dù cho cách thức cuối cùng mà Trung Quốc tiến hành là gì, thì nó chắc chắn sẽ đẩy nước này vào một cuộc xung đột với Nhật Bản, Mỹ và thậm chí nhiều nhóm nước khác nữa.

Đọc tiếp...

Leo thang căng thẳng và xung đột địa chính trị ở Biển Đông

Leo thang căng thẳng và xung đột địa chính trị ở Biển Đông

Chưa bao giờ Trung Quốc coi yêu sách về “đường 9 đoạn” là một tuyên bố chủ quyền nghiêm túc, mà thực tế đây chỉ là chính sách “câu giờ” trong “chiến lược mơ hồ” được Bắc Kinh theo đuổi ngay từ đầu nhằm có đủ thời gian và không gian ngoại giao cho triển khai và tăng cường hiện diện quân sự tại những điểm quan trọng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Về hoạt động quân sự trên Thềm lục địa

Về hoạt động quân sự trên Thềm lục địa

Bài viết này sẽ bổ sung thêm sự đúng đắn cho quyết định của Tòa bằng cách phân biệt giữa các hoạt động quân sự nước ngoài hợp pháp trên thềm lục địa của một quốc gia, và hoạt động bất hợp pháp của một quốc gia nước ngoài trên thềm lục địa có ảnh hưởng đến quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia ven biển đối với tài nguyên của quốc gia.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6685 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin