26 - 3 - 2017 | 20:05
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Phán quyết về Biển Đông: Uy tín quốc tế của Trung Quốc bị đe dọa

Phán quyết về Biển Đông: Uy tín quốc tế của Trung Quốc bị đe dọa

Email In PDF.

Trung Quốc giờ đây phải lo ngại về uy tín quốc tế của mình nếu nước này trắng trợn từ chối làm bất cứ điều gì và vẫn cứng nhắc trong cách tiếp cận đối với tranh chấp này. Nước này không thể mong muốn có một vai trò lãnh đạo có trách nhiệm nếu từ chối thương lượng.

 

Phản ứng công khai của Bắc Kinh đối với phán quyết do Tòa Trọng tài đưa ra là hiếu chiến và không linh hoạt. Vụ Philippines kiện Trung Quốc lên Tòa Trọng tài là về nhiều vấn đề liên quan tới những tranh chấp về các đảo, đá và rạn san hô ở Biển Đông. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố phán quyết này sẽ không làm mất hiệu lực các tuyên bố lịch sử của Trung Quốc về lãnh thổ trên biển của mình. Bình luận của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị rằng “trò hề này bây giờ đã qua... Trung Quốc phản đối và sẽ không bao giờ chấp nhận bất kỳ tuyên bố hoặc hành động nào dựa trên những phán quyết này” đã là gay gắt nhất. Phản ứng không đúng mực và hung hăng của Trung Quốc đối với phán quyết này cho thấy các dấu hiệu kinh điển của một đất nước là mặc dù đã trỗi dậy trong hệ thống quyền lực toàn cầu nhưng vẫn còn không chắc chắn trong việc cư xử như thế nào cho đúng với tư cách một cường quốc lớn có trách nhiệm. 

Phán quyết của Tòa Trọng tài là một phán quyết lịch sử và sẽ có ảnh hưởng tới tương lai của Biển Đông và các vùng biển khác trên toàn cầu. Bằng cách thực hiện chủ quyền với một hòn đảo, một quốc gia có thể hợp pháp hóa sự kiểm soát một khu vực biển rộng lớn xung quanh nó và tuyên bố các quyền đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên của biển và dưới đáy biển. Ngoài ra, nó cho phép một quốc gia kiểm soát sự di chuyển của các tàu, trong đó có cả tàu chiến, thông qua vùng biển đã được tuyên bố là lãnh thổ chủ quyền. Tác động địa chiến lược là rất rõ ràng và có ý nghĩa, đồng thời sẽ ảnh hưởng tới các tuyên bố chủ quyền của các nước ngoài Trung Quốc, những nước tuyên bố chủ quyền đối với các đảo tương tự. 

Hành động và sự tuyên truyền của Trung Quốc, trong đó có tuyên bố gây ngạc nhiên là hầu hết các nước trên thế giới đều ủng hộ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông, đã vấp phải thất bại nặng nề. Trung Quốc đưa ra các "chứng cứ" cho thấy phần lớn các nước ủng hộ Trung Quốc và có cả Ấn Độ trong danh sách này. Những tuyên bố “ma” như vậy không giúp gì được Trung Quốc. Lối nói khoa trương thù địch của Trung Quốc đã đến đỉnh điểm trước khi Tòa Trọng tài ra phán quyết của mình và các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông trở nên trơ tráo hơn, trong đó có cuộc tập trận bắn đạn thật không có lý do chính đáng của hải quân Trung Quốc. Phán quyết của Tòa Trọng tài chắc chắn là một cú giáng mạnh vào uy tín và vị thế của Trung Quốc trong cộng đồng quốc tế. Phản ứng của Trung Quốc là đầy hăm dọa và là phản ứng của một đất nước đã bị mất mặt quá nhiều, một thực tế mà Trung Quốc phải xem xét rất nghiêm túc. Số phận của các học giả Trung Quốc, những người đã luôn cho rằng các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc là hợp pháp, thì không khó để hình dung ra trong một quốc gia độc đoán như Trung Quốc. Các quan chức Trung Quốc đã chỉ trích và cáo buộc 5 thẩm phán của Tòa Trọng tài, những người đưa ra phán quyết này, nhận hối lộ. Tuy nhiên, rất rõ ràng là Trung Quốc không thể trách được ai mà phải tự trách chính mình dù nước này đã cố đổ lỗi cho Mỹ và Nhật Bản kích động các nước phản đối các tuyên bố chủ quyền trên biển của Trung Quốc. 

Vụ kiện lên Tòa Trọng tài này bắt đầu từ ba năm trước khi Philippines và Trung Quốc chỉ trích nhau về quyền sở hữu bãi cạn Scarborough, một nhóm đảo và rạn san hô ở Biển Đông. Philippines cũng đã thất vọng vì thiếu bất kỳ giải pháp ngoại giao nào cho vấn đề chủ quyền và biên giới trên biển liên quan tới các đảo và rạn san hô này. Thất vọng trước chiến thuật trì hoãn của Trung Quốc, Philippines đã nộp đơn kiện Trung Quốc lên Tòa Trọng tài về việc Bắc Kinh khẳng định cái gọi là “đường 9 đoạn” của nước này. "Đường 9 đoạn" này lần đầu tiên xuất hiện trên các bản đồ trong nước của Trung Quốc là vào năm 1947 và sau đó trở nên phổ biến hơn trong năm 1948. "Đường 9 đoạn" trên thực tế tuyên bố hơn 80% diện tích Biển Đông là lãnh hải của Trung Quốc, phớt lờ và thách thức các tuyên bố chủ quyền trên biển của Brunei, Indonesia, Malaysia và Việt Nam, là những nước ven biển khác ở Biển Đông. Các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đã đi quá xa tới mức thậm chí ngay cả một người không phải chuyên gia cũng có thể thấy qua tấm bản đồ này là những tuyên bố chủ quyền này chưa bao giờ tham khảo kỹ lưỡng luật biển quốc tế hiện nay theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) như thế nào. 

Tòa Trọng tài ban đầu đánh giá tuyên bố của Trung Quốc hồi năm 2006 trong đó khẳng định Bắc Kinh không chấp nhận bất kỳ điều khoản giải quyết tranh chấp nào theo UNCLOS về vấn đề “chứng cứ lịch sử” là cơ sở của cái gọi là “đường 9 đoạn”. Do đó, Tòa Trọng tài đã phải xem xét, ngoài những điều khác, xem những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines liệu có thuộc ngoại lệ này hay không và cũng xem xét các tuyên bố lịch sử của Trung Quốc ở Biển Đông. Tòa Trọng tài xác định rằng tòa có quyền ra phán quyết. Tòa đã gạt qua một bên lập luận của Trung Quốc rằng tuyên bố chủ quyền của nước này đều là về chủ quyền lãnh thổ, rằng Trung Quốc không đồng ý với trọng tài quốc tế hay các vấn đề quân sự đều nằm ngoài phạm vi thẩm quyền của Tòa Trọng tài.

Thứ hai, Tòa Trọng tài đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền lịch sử của Trung Quốc và thấy rằng chúng đi ngược lại UNCLOS hiện đang là nền tảng của luật biển quốc tế và là một hiệp ước mà Trung Quốc đã ký và phê chuẩn. Phán quyết bác bỏ tuyên bố các quyền lịch sử của Trung Quốc và đánh giá chúng là không phù hợp với luật pháp quốc tế hiện nay. Phán quyết chính xác nói rằng không có bằng chứng cho thấy Trung Quốc về mặt lịch sử đã thể hiện quyền kiểm soát duy nhất đối với các vùng biển này và nguồn tài nguyên tại đây. 

Thứ ba, Tòa Trọng tài đã phán quyết rằng các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với các đảo, đá mà trong một số trường hợp bị ngập khi thủy triều lên cao, đều nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines bất chấp những nỗ lực của Trung Quốc nhằm cải tạo và mở rộng một số đảo này. Do đó, Trung Quốc đã vi phạm EEZ của Philippines. Cuối cùng, Tòa Trọng tài phán quyết rằng Trung Quốc đang vi phạm UNCLOS và luật pháp quốc tế khi từ chối quyền tiếp cận đánh cá và các nguồn tài nguyên trên biển của Philippines, làm trầm trọng thêm tranh chấp khi xây dựng các đảo nhân tạo và không đếm xỉa gì đến những quan ngại về môi trường. 

Phán quyết của Tòa Trọng tài đã vô hiệu hóa những tuyên bố chủ quyền trên biển rộng lớn của Trung Quốc tại một khu vực chắc chắn là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất của thế giới. Phán quyết này còn cho rằng Trung Quốc đã vi phạm 6 quy định của UNCLOS, trong đó có việc gây thiệt hại không thể khắc phục được đối với các rạn san hô vì những nỗ lực cải tạo và xây dựng của Bắc Kinh để tạo ra một số hòn đảo lớn hơn nhằm xây sân bay và nhà ở. Hơn nữa, phán quyết này cũng cho rằng không có cấu trúc nào đang tranh chấp ở quần đảo Trường Sa, trong đó có bãi cạn Scarborough, đá Gaven Reef (Ga Ven) và đá Fiery Cross Reef (Chữ Thập), có thể nói là đảo trong điều kiện tự nhiên theo luật biển có thể được áp dụng. Đây là những rạn san hô khi thủy triều xuống thấp và bị chìm dưới mực nước biển khi thủy triều lên cao. Điều này có nghĩa là những rạn san hô này không hình thành các quyền đối với một EEZ 200 hải lý hay thềm lục địa. Phán quyết cũng xác nhận đá Mischief Reef (Vành Khăn) và Second Thomas Shoal (bãi Cỏ Mây) mà Trung Quốc và Philippines có đụng độ là nằm trong vùng lãnh hải của Philippines và Trung Quốc không có quyền ở đây. 

Phán quyết của Tòa Trọng tài là một thắng lợi pháp lý lịch sử đối với Philippines trước Trung Quốc. Philippines đã chiến thắng 14 trong số 15 điểm mà hội đồng thẩm phán đã phân xử. Phán quyết này sẽ tạo ra một tiền lệ cho việc phân xử trong tương lai các tuyên bố chủ quyền và tranh chấp trên biển phát sinh. Phán quyết có lẽ không gây ngạc nhiên nhưng trước đó vẫn có những nghi ngờ rằng Tòa Trọng tài có thể khước từ đưa ra quyền phán xét đối với một số vấn đề nhằm tránh một cuộc đối đầu trực diện với Trung Quốc, nước đã tẩy chay quá trình tố tụng và vận động ráo riết để vụ kiện này bị bác bỏ. Rốt cuộc, Tòa Trọng tài không chỉ đưa ra phán quyết của mình mà phán quyết còn được đánh giá là có lợi cho Philippines trên tinh thần của vụ kiện. Phán quyết này sẽ có một tác động đáng kể đối với lĩnh vực hàng hải quốc tế rộng lớn hơn. Phán quyết cũng tạo ra một tiền lệ pháp lý cho các nước khác như Indonesia và Việt Nam đâm đơn kiện Trung Quốc đối với những tranh chấp trên biển với Bắc Kinh. 

Đối với Ấn Độ, đây chắc hẳn phải là một khoảnh khắc hài lòng sau những khó khăn gần đây và sự thất bại trong việc gia nhập Nhóm các nhà cung cấp hạt nhân (NSG) - một động thái bị Trung Quốc ngăn chặn thông qua rào cản thủ tục. Tuyên bố công khai của Chính phủ Ấn Độ đã được soạn thảo cẩn thận. Phản ứng của New Delhi được phản ánh trong một tuyên bố của Bộ Ngoại giao. Tuyên bố viết: “Ấn Độ ủng hộ tự do hàng hải, hàng không và thương mại không bị cản trở, dựa trên các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, được phản ánh đặc biệt trong UNCLOS. Ấn Độ cho rằng các nước nên giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình mà không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, thể hiện tự kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động có thể làm phức tạp hoặc leo thang tranh chấp ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định”. Và “các tuyến đường liên lạc trên biển qua Biển Đông có tầm quan trọng sống còn đối với hòa bình, ổn định, thịnh vượng và phát triển. Là một bên tham gia UNCLOS, Ấn Độ hối thúc tất cả các bên tôn trọng triệt để UNCLOS, vốn hình thành nên trật tự luật pháp quốc tế của các vùng biển và đại dương”. 

Không cần phải nói rõ, phản ứng của Ấn Độ cũng nhấn mạnh đến thực tế rằng Ấn Độ đã lịch sự chấp nhận phán quyết của Tòa Trọng tài về phân định đường biên giới trên biển với Bangladesh dù phán quyết này một phần có lợi cho Bangladesh. Do đó, Ấn Độ chắc chắn sẽ phải xem xét thái độ và các hành động trong tương lai của Trung Quốc trong các tranh chấp song phương chưa được giải quyết. 

Điều khiến cho Trung Quốc bực tức hơn nữa chính là việc Nga từ chối ủng hộ lập trường của Trung Quốc. Nga đã nói rõ rằng tất cả các nước phải tôn trọng việc không sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp và theo giải pháp ngoại giao dựa trên UNCLOS. Nga cũng nhắc lại lập trường của mình rằng các nước liên quan nên hành động theo tinh thần của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) năm 2002 mà Trung Quốc đã liên tục phớt lờ. Nga đã cụ thể chọn lập trường trung lập. Không ngạc nhiên khi Pakistan – đối tác của Trung Quốc và được khẳng định là một nước bảo trợ khủng bố - đã ủng hộ lập trường của Trung Quốc. Thế cô lập của Trung Quốc trong vấn đề này chắc hẳn không thể ảm đạm hơn. 

Người dân Philippines đang ngây ngất về chiến thắng pháp lý này khi mà phán quyết về mặt lý thuyết là mang tính ràng buộc. Chính phủ Philippines dưới thời của tân Tổng thống Rodrigo Duterte đã thận trọng hơn trong phản ứng, thấy rằng dù phán quyết này có thể là một chiến thắng pháp lý và đạo đức nhưng vẫn chưa có gì đảm bảo để thực hiện phán quyết. Phản ứng của các quốc gia ven biển khác, có tranh chấp trên biển với Trung Quốc, cũng rất im ắng. Phán quyết cũng cho thấy rõ ràng những cố gắng vô ích của 10 quốc gia ASEAN trong việc xử lý vấn đề này trong hơn hai thập niên qua. Trung Quốc đã chia rẽ hiệu quả khối này và phớt lờ tất cả những cam kết tiến tới một Bộ quy tắc ứng xử trên biển (COC). 
Thực tế khắc nghiệt là phán quyết của Tòa Trọng tài không ảnh hưởng đến cấu trúc quyền lực. Philippines vẫn là một nước nhỏ và yếu, không thể thách thức Trung Quốc, vốn là nước lớn và hùng mạnh, một đất nước vẫn tin rằng lập trường của mình là lẽ phải. Trung Quốc đã không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sự nhượng bộ. Phản ứng không rùm beng của Chính phủ Philippines nhấn mạnh thực tế này và việc không có cơ chế để thực hiện phán quyết. Ngoài ra, tòa đã không yêu cầu Trung Quốc rời khỏi các đảo, đá và rạn san hô mà nước này đã chiếm đóng. Trung Quốc đã hống hách tuyên bố rằng phán quyết của Tòa Trọng tài là vô hiệu. 

Tuy nhiên, Trung Quốc giờ đây phải lo ngại về uy tín quốc tế của mình nếu nước này trắng trợn từ chối làm bất cứ điều gì và vẫn cứng nhắc trong cách tiếp cận đối với tranh chấp này. Nước này không thể mong muốn có một vai trò lãnh đạo có trách nhiệm nếu từ chối thương lượng. Các nước láng giềng của Trung Quốc sẽ cảnh giác hơn về các ý đồ của Trung Quốc và sự mất lòng tin sẽ trở nên sâu sắc. Đối với Philippines, phán quyết này sẽ mở ra cánh cửa cho các cuộc đàm phán. Nước này có thể tận dụng phán quyết để giành một số nhượng bộ từ Trung Quốc. Hiện vẫn còn phải xem liệu Trung Quốc có thay đổi cách cư xử, thể hiện dấu hiệu điều chỉnh hay không và liệu các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai nước có dẫn đến sự phân chia ranh giới trên biển mà hai bên có thể chấp nhận được hay không. 

Phán quyết này mở ra cơ hội cho các quốc gia lớn có biển tăng cường tuần tra và tập trận khẳng định lại quyền tự do hàng hải. Trung Quốc đã bắt đầu cho máy bay hạ cánh trên một đường băng ở một trong những hòn đảo mà họ xây dựng – đá Mischief Reef (Vành Khăn) - và có thể chơi lá bài tẩy khi tuyên bố một vùng nhận dạng phòng không mà nếu có chắc chắn sẽ dẫn đến tình trạng đối đầu hơn nữa. Nếu Trung Quốc cho rằng, giống như các cường quốc khác, các tòa án quốc tế là chỉ dành cho các nước nhỏ và yếu thì lúc đó, nước này sẽ làm vấn đề tồi tệ thêm. Những cáo buộc của Bắc Kinh rằng Mỹ và Nhật Bản đã xúi giục Philippines đưa vụ kiện lên Tòa Trọng tài là làm xấu hổ Trung Quốc có thể không bao giờ được chứng minh và không thể là một cơ sở cho các hoạt động bất hợp pháp của Trung Quốc ở Biển Đông. Hiện vẫn phải chờ xem liệu Trung Quốc có tiếp tục các hành động ngang ngược hơn và có các thủ đoạn hai mặt hay không. Các nước châu Á phải sẵn sàng đối phó với thách thức của một nước Trung Quốc đang bắt đầu thể hiện các dấu hiệu của hành vi bất thường.

Pinak Chakravarty là nhà nghiên cứu uy tín của Sáng kiến Nghiên cứu Khu vực thuộc Quỹ Nghiên cứu Các nhà Quan sát (ORF). Bài viết được đăng trên ORF.

Trần Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Hội nghị hải quân - Giải pháp cho vấn đề Biển Đông?

Hội nghị hải quân - Giải pháp cho vấn đề Biển Đông?

Một hiệp ước kiểm soát vũ khí hải quân có sự tham gia của Trung Quốc có thể giải quyết vấn đề hóc búa nhất trong khu vực. Hiện nay, cuộc chạy đua vũ khí hải quân giữa Trung Mỹ đã bắt đầu hình thành và có thể phát triển theo chiều hướng nguy hiểm, giống như cuộc chạy đua tàu chiến Anh-Đức trong thập niên đầu của thế kỷ trước.

Đọc tiếp...

Lý do Trung Quốc sửa đổi Luật an toàn giao thông hàng hải

Lý do Trung Quốc sửa đổi Luật an toàn giao thông hàng hải

Chiến dịch dài hơi của Trung Quốc nhằm biến Biển Đông thành lãnh thổ của mình đang được tiến hành khẩn trương. Vì vậy, những quốc gia tôn trọng quyền tự do hàng hải cần bác bỏ chiến dịch này dưới mọi hình thức.

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông: Câu hỏi nhiều hơn câu trả lời

Vấn đề Biển Đông: Câu hỏi nhiều hơn câu trả lời

Mặc dù chưa rõ ASEAN - Trung Quốc có thể chính thức hóa bộ quy tắc ứng xử hay không, nhưng chắc chắn sẽ xuất hiện một số yếu tố cản trở nỗ lực này. Bộ quy tắc này không trao cho ASEAN quyền hợp pháp để kiểm tra hành vi của các bên yêu sách, chứ chưa nói đến giám sát hay buộc các bên tuân thủ.

Đọc tiếp...

Kết luận mang tính bước ngoặt ở Biển Đông: Phạm vi và Tác động của Phán quyết Toà Trọng tài

Kết luận mang tính bước ngoặt ở Biển Đông: Phạm vi và Tác động của Phán quyết Toà Trọng tài

Bài viết này nhằm ba mục đích: thứ nhất, để chỉ ra các đặc điểm của Tòa Trọng tài và địa vị pháp lý của phán quyết; thứ hai để tóm tắt những kết luận chính của Toà; thứ ba để tìm hiểu những tác động tiềm tàng của phán quyết đối với cả trong và ngoài khu vực Biển Đông.

Đọc tiếp...

Chính trị nội bộ trong cách tiếp cận của Indonesia đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và vấn đề Biển Đông

Chính trị nội bộ trong cách tiếp cận của Indonesia đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và vấn đề Biển Đông

Phản ứng tức thì của Indonesia trước phán quyết của Tòa Trọng tài ngày 12 tháng 7 năm 2016 thật sự mờ nhạt. Khi xem xét kỹ hơn, tuyên bố này có vẻ lại là một ví dụ nữa về cách tiếp cận không nhất quán của Indonesia đối với vấn đề Biển Đông cũng như đối với các hành vi xâm phạm EEZ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Giải mã sự thay đổi trong chính sách Biển Đông của Mỹ

Giải mã sự thay đổi trong chính sách Biển Đông của Mỹ

Hoạt động cải tạo và quân sự hóa các thực thể ở Biển Đông đã dẫn đến một sự đánh giá lại vai trò của Biển Đông như là một phần trong lợi ích cốt lõi lớn hơn của Mỹ, và trong đại chiến lược của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương. Phản ứng của Mỹ giờ đây đã chủ động hơn nhằm ngăn chặn Trung Quốc cũng như theo đuổi mục tiêu buộc Trung Quốc phải “trả giá” cho hành động của mình.

Đọc tiếp...

Biển Đông – một số nguyên tắc chiến lược căn bản cho chính quyền mới của Mỹ

Biển Đông – một số nguyên tắc chiến lược căn bản cho chính quyền mới của Mỹ

Nhằm chống lại những nỗ lực của Trung Quốc kiểm soát Biển Đông, Mỹ cần một chiến lược bền vững để thúc đẩy các khả năng của đồng minh, bạn bè và đối tác, hợp tác hiệu quả hơn với các đối tác và đồng minh có khả năng, và củng cố trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Mỹ có nên tái vũ trang Đông Nam Á để đối phó Trung Quốc?

Mỹ có nên tái vũ trang Đông Nam Á để đối phó Trung Quốc?

Tái vũ trang cho các quốc gia Đông Nam Á để nhằm chống lại Trung Quốc sẽ là một chiến lược sai lầm khi mà khu vực này cần sự ổn định, cấu trúc trung tâm để duy trì sự cân bằng cán cân quyền lực trong khu vực và hơn nữa là nhằm giữ vững một môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Đọc tiếp...

Chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ ở Biển Đông?

Chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ ở Biển Đông?

Việc Tổng thống Trump nhấn mạnhnước Mỹ trên hếtkhiến nhiều người quan ngại rằng nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump sẽ không tái cam kết đối phó với những tác động an ninh trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mạnh lên. Vậy, chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ Biển Đông hay không?

Đọc tiếp...

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Malaysia có truyền thống áp dụng cách tiếp cận “giữ an toàn” ở Biển Đông vừa để bảo vệ yêu sách của nước này vừa để duy trì mối quan hệ song phương quan trọng với Trung Quốc. Phán quyết của Tòa đã mở ra cơ hội cho Malaysia theo đuổi hai mục tiêu trong tiếp cận truyền thống đó: củng cố luật pháp quốc tế và hỗ trợ cho yêu sách mà Malaysia đang tìm cách bảo vệ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Các chính phủ nước ngoài thường muốn thử phản ứng của các tân tổng thống Mỹ như là một cách để họ cách chào đón mỗi vị tổng thống Mỹ sau khi nhậm chức. Trung Quốc có thể tuyên bố một Vùng ADIZ tại Biển Đông, hay xây dựng cơ sở quân sự tại bãi cạn Scarborough. Điều này gần như chắc chắn sẽ đi quá giới hạn đối với Mỹ.

Đọc tiếp...

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” phải dựa vào việc Trung Quốc và các nước ven bờ xây dựng quan hệ tốt đẹp trên cơ sở tin cậy lẫn nhau về chính trị. Như vậy, điều đầu tiên Trung Quốc cần làm là phải tạo lòng tin, mà trước hết là vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Mỹ nhất thiết phải vượt ra ngoài cái gọi là “xoay trục” và “tái cân bằng” tiến tới một sự can dự quân sự toàn diện hơn với khu vực mà có thể được gọi là Chương trình quan hệ đối tác an ninh khu vực.

Đọc tiếp...

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Trong số những vấn đề phức tạp của quan hệ Trung-Mỹ, không có vấn đề nào nguy hiểm hơn vấn đề tranh chấp chủ quyền trên khu vực Biển Đông. Cần thiết phải có phương thức tránh xung đột giữa hai nước, nhưng đâu là bước đi cần thiết và khả thi?

Đọc tiếp...

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Việc đẩy mạnh quá mức nhận thức của công chúng đối với FONOP có thể dẫn tới việc sử dụng thái quá cách thức này trong khi giới hoạch định chính sách vẫn còn nhiều lựa chọn khác để thúc đẩy tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. 

Đọc tiếp...

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Nếu thất bại trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, ASEAN sẽ đánh mất sự tín nhiệm của mình ở cấp quốc tế với tư cách là một tổ chức khu vực hiệu quả, và giữa các nước thành viên với tư cách là bên đảm bảo đáng tin cậy cho an ninh và thịnh vượng của các thành viên.

Đọc tiếp...

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

Trong bối cảnh ASEAN đang phải đối mặt các thách thức từ tranh chấp biển, bài viết đưa ra 3 khuyến nghị về việc làm thế nào để hồi sinh ASEAN: Tăng cường hợp tác và phát triển bên trong ASEAN để thu hẹp khoảng cách lợi ích giữa các nước thành viên; tái định nghĩa thuật ngữ "tham vấn" và "đồng thuận"; trao quyền cho Hội đồng cấp cao ASEAN.

Đọc tiếp...

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Thất bại của ASEAN không chỉ đơn giản là kết quả của nỗ lực của Trung Quốc nhằm chia rẽ các nước thành viên ASEAN. Nhiều yếu tố khác nhau cùng tồn tại ở 3 cấp độ – cấp nhà nước, cấp quốc tế và cấp tổ chức – cùng đóng một vai trò trong việc cản trở sự đoàn kết của ASEAN.

Đọc tiếp...

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Bài viết đánh giá các xu hướng của tranh chấp Biển Đông và khả năng áp dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp của Công ước luật biển. Từ đó giúp xác định các lựa chọn hành động tương lai cho các bên trong quản lý và giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Bài viết đánh giá tiến trình mà các Tòa án và Tòa trọng tài xử lý các vụ kiện liên quan đến phân định biển với cách tiếp cận ba bước, bao gồm (i) thiết lập đường phân định tạm thời; (ii) xem xét toàn bộ các yếu tố liên quan có ảnh hưởng; và (iii) kiểm tra kết quả. Trên cơ sở đó, bài viết thảo luận về nhiệm vụ của các Tòa án  trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến phân định biển.

Đọc tiếp...

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

Bài viết phân loại các tranh chấp khác nhau trên Biển Đông nhằm phân biệt giữa ‘tranh chấp về các yêu sách trên biển’ và ‘các vùng biển tranh chấp’. Khái niệm thứ hai có lẽ là khái niệm phù hợp cho các đàm phán về phát triển chung trên Biển Đông. Bài viết cũng đưa ra một số câu hỏi cần được trả lời để giúp các bên tranh chấp trên Biển Đông có thể định nghĩa và nhất trí với các vùng, cụ thể là ‘vùng biển tranh chấp’, để phục vụ quá trình phát triển chung.

Đọc tiếp...

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Với mục tiêu chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Châu Âu, bài viết nhấn mạnh một số xu hướng đương đại trong cách tiếp cận của EU đối với vấn đề quản lý nghề cá, bảo vệ môi trường biển, quy hoạch không gian biển, quản trị đại dương cũng như thực tiễn hợp tác của các nước thành viên EU trong việc nộp đệ trình chung cho Ủy ban Ranh giới Thềm Lục địa theo Điều 76 của UNCLOS.

Đọc tiếp...

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Bài viết này chủ yếu xem xét Công ước Liên hợp quốc về luật biển (LOSC) làm cơ sở để thảo luận các ý kiến về hợp tác biển và quản lý đại dương. Bài viết chỉ ra các khu vực cụ thể có tồn tại căng thẳng và tập trung đặc biệt vào Biển Đông nói chung, và Indonesia nói riêng.

Đọc tiếp...

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Bài viết cung cấp một cái nhìn tổng quát về an ninh biển tại Đông Nam Á và đưa ra đánh giá về các biện pháp hợp tác đã được tiến hành nhằm ngăn chặn nạn cướp có vũ trang và cướp biển, các sự cố trên biển, tìm kiếm cứu hộ, nhận thức về lĩnh vực hàng hải cũng như chia sẻ thông tin.

Đọc tiếp...

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Trật tự mà UNCLOS 1982  tạo ra là sự cân bằng khéo léo giữa một bên là quyền của quốc gia ven biển và bên kia là quyền tự do của tất cả các quốc gia khác. Quyền tự do hàng hải tiếp tục là thành tố cơ bản của quyền tự do trên biển, tuy nhiên các quyền tự do này đang ngày càng suy giảm trong những năm gần đây.

Đọc tiếp...

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Các toà án và toà trọng tài cho đến nay đã né tránh việc làm rõ thêm đoạn 3 đầy bí ẩn này. Tòa án Công lý Quốc tế cũng chỉ mới vén một phần nhỏ bức màn của điều bí ẩn này, một cách rất tình cờ, chỉ vì các bên đã thống nhất với nhau được về quy chế của thực thể trong vụ việc. Liệu đây có phải là đường hướng tương lai để các tòa án và toàn trọng tài tiếp tục xây dựng và phát triển luật trong lĩnh vực này hay không vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi.

Đọc tiếp...

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Để phân tích về sự trỗi dậy và hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, bài viết đưa ra một cách tiếp cận lý thuyết khác, đó là tập trung vào chính trị bản sắc (địa thể) hay cách thức mà không gian và con người kết nối với  nhau trên khía cạnh sinh - chính trị, đồng thời tìm hiều các nguy cơ có liên quan tới sự tăng cường căng thẳng và hợp tác trong khu vực nói riêng và toàn Đông Á nói chung.

Đọc tiếp...

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Hiện nay, không có cường quốc đơn lẻ nào, thậm chí là cả Mỹ, có thể định hình sự phát triển riêng của mình ở châu Á, trong đó có việc bảo đảm trật tự dựa trên luật pháp. Chính quyền của ông Trump sẽ phải hợp tác chặt chẽ với các nước cùng chí hướng  để xây dựng một sự cân bằng quyền lực ổn định ở châu Á.

Đọc tiếp...

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Sự vượt trội của Trung Quốc tại Biển Đông, cùng với đó là hoạt động xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc tại quần đảo Trường Sa, đang tạo ra thách thức đối với việc xây dựng năng lực của hải quân và các lực lượng các cường quốc khác triển khai nhằm đảm bảo một trật tự khu vực mở về kinh tế và chính trị.

Đọc tiếp...

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Chính sách về Biển Đông đang thay đổi của Trung Quốc có phải là hành vi cơ hội muốn thống trị toàn khu vực nhân lúc các nước láng giềng không đủ sức kháng cự? Hay chỉ là Trung Quốc đang cố gắng bảo vệ quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia của mình mà không làm mất ổn định khu vực?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4852 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin