20 - 11 - 2017 | 14:52
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU MỸ Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Email In PDF.

Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á không nhất thiết là trò chơi bên được bên mất, nhưng Mỹ vẫn có thể thua. Hiện nay, Chính quyền Trump dành ít sự chú ý tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây là một sai lầm và Mỹ cần ưu tiên phát triển một chiến lược đối với khu vực này.

 

 

20110611_asd000.jpg

Cách đây 75 năm, khi vị tướng nổi tiếng của Mỹ Douglas MacArthur trốn thoát khỏi pháo đài trên đảo Corregidor thuộc Philippines, ông đã có tuyên bố nổi tiếng: "Tôi sống sót và tôi sẽ quay trở lại". Tất nhiên là ông đã quay lại, quân đội Mỹ đã duy trì hiện diện tại Philippines kể từ khi hai nước hình thành quan hệ đồng minh đến nay.

Sự kiện MacArthur nằm trong hàng loạt lễ kỷ niệm đen tối ở châu Á, gợi nhớ về vai trò trung tâm địa chiến lược của khu vực Đông Nam Á. Ngày 15/2 đánh dấu lễ kỷ niệm 75 năm sự thất thủ của Singapore trước Nhật Bản. Chỉ 4 ngày sau đó, ngày 19/2, Nhật Bản bắt đầu trận đột kích vào cảng Darwin thuộc Úc. Sự thất thủ của Singapore có ý nghĩa bởi một số lý do. Mặc dù chưa nắm giữ được Java và Sumatra nhưng sự đầu hàng của Anh tại Malaysia cho thấy sự thành công của "Chiến lược phía Nam" của Nhật Bản. Tokyo có quyền tiếp cận với nguồn tài nguyên thiên nhiên ở khu vực này, bởi vậy, họ có thể cung cấp vật liệu cho các vũ khí chiến tranh. Trong khi đó, nỗ lực chiến đấu của Anh ở châu Âu lại thiếu những nguồn tài nguyên này.

Hơn nữa, với việc chiếm giữ được Singapore, sau đó là Java và Sumatra, Nhật Bản đã nắm được những cửa ngõ chính để vào Ấn Độ Dương. Hải quân Nhật Bản đã khám xét tất cả các tàu vận chuyển hàng qua Ấn Độ Dương và Vịnh Bengal. Sau đó, Nhật Bản tấn công cảng Darwin vào tháng 2 và đảo Christmas vào tháng 3. Tháng 4, Nhật Bản tấn công cảng Colombo và cảng Trincomalee thuộc Ceylon (nay là Sri Lanka), đánh chìm tàu sân bay HMS Hermes cùng một số tàu của Anh và Úc.

Mặc dù Anh, Pháp và Hà Lan đã quay trở lại khu vực nhưng sự thất thủ của Singapore vẫn đánh dấu sự kết thúc của chủ nghĩa thực dân ở châu Á. Việc Nhật Bản càn quét khu vực Đông Nam Á đã làm sống dậy nhiều phong trào đòi độc lập mà những người theo chủ nghĩa thực dân không thể ngăn cản nổi. Hậu quả về địa chính trị của biến cố lịch sử này vẫn còn sáng rõ đến hôm nay.

Những sự kiện cách đây 75 năm có mối liên hệ thế nào với châu Á ngày nay? Sự xâm lược Philippines, Đông Ấn Hà Lan (thuộc địa cũ của Hà Lan, tiền thân của nước Indonesia ngày nay) và chiến dịch Malaya, những điều dẫn tới sự thất thủ của Singapore nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng địa chiến lược của Đông Nam Á. Tất nhiên, trong suốt Chiến tranh Thế giới II, mối lo ngại chính của London là "Mặt trận phía Tây". Những nỗ lực của Mỹ cũng chủ yếu tập trung ở châu Âu và Tây Thái Bình Dương. Nhưng Anh lại mất các thuộc địa ở Đông Nam Á. Chính tại Đông Nam Á, Nhật Bản đã tìm ra nguồn tài nguyên họ cần để triển khai cuộc chiến tranh trên bộ ở Trung Quốc và chiến tranh hàng hải trên Thái Bình Dương. Nhật Bản cũng đã có được bàn đạp để triển khai lực lượng vào khu vực Ấn Độ Dương và đánh bom Úc.

Đông Nam Á có thể không ở trung tâm của trận chiến, nhưng không phải vì thế mà không có tầm quan trọng chiến lược. Khu vực này quan trọng bởi những đường vận chuyển biển đi qua đây, bởi nó gần với Trung Quốc, Ấn Độ và bởi nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. Điều này vẫn rất quan trọng cho đến ngày nay. Các tuyến đường biển đi qua khu vực biển Đông Nam Á là đường vận chuyển quan trọng của kinh tế toàn cầu và cũng là tuyến huyết mạch để Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và các nước khác triển khai sức mạnh quân sự. Khu vực này là cầu nối giữa Trung Quốc và Ấn Độ, cũng như giữa Úc và các nước lớn ở châu Á. Khu vực này cũng rất giàu tài nguyên - những thứ mà các quốc gia phải dựa vào để phát triển kinh tế. Chính những đặc điểm này tiếp tục định hình chính sách can dự của các nước lớn bên ngoài khu vực đối với châu Á trong thế kỷ 21.

Chính vì điều đó mà Mỹ và các đồng minh có lợi ích khi các quốc gia Đông Nam Á có ổn định và an ninh. Nhiều người còn cho rằng an ninh của Úc gắn liền với an ninh của khu vực láng giềng này. Úc có thể thoải mái khi có một khoảng cách khá xa với Trung Quốc - khoảng 2.600 dặm từ cảng Darwin tới căn cứ quân sự của Trung Quốc ở Sanya. Tuy nhiên, Trung Quốc đang ngày càng thu hẹp khoảng cách này. Đá Vành Khăn chỉ cách Úc 1.800 dặm. Nếu Trung Quốc bắt đầu tuần tra chống cướp biển ở biển Sulu như Tổng thống Philippines đã đề nghị thì quân đội Trung Quốc có thể tiến gần Úc thêm 400 dặm nữa.

Mối quan hệ gần gũi của Chính quyền Obama với Đông Nam Á và sự can dự của Mỹ đối với các hành vi quyết đoán của Trung Quốc thúc đẩy sự tập hợp lực lượng trong khu vực và ảnh hưởng của Mỹ cũng gia tăng. Tuy nhiên, sự đắc cử của Tổng thống Rodrigo Duterte tại Philippines làm dấy lên câu hỏi về tương lai của mối quan hệ đồng minh này. Việc Donald Trump rút khỏi TPP dẫn tới những mối lo ngại về tính đáng tin cậy của Mỹ ở Malaysia, Singapore và Việt Nam. Bê bối tham nhũng tại Kuala Lumpur dẫn tới sự vào cuộc của Bộ Tư pháp Mỹ trong điều tra về Tổng thống Najib Razak đã dẫn tới căng thẳng trong quan hệ song phương. Tổng thống Indonesia có vẻ mặn mà hơn trong việc đảm bảo các khoản đầu tư của Trung Quốc hơn là thúc đẩy quan hệ với Mỹ.

Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á không nhất thiết là trò chơi giữa một bên thắng với một bên thua, nhưng Mỹ vẫn có thể thua. Xem xét lại về chính sách đối ngoại, trong đó có chính sách đối với Đông Nam Á, nên được coi là trọng tâm của Chính quyền Trump trong 6 tháng đầu nhiệm kỳ. Bỏ qua khu vực này sẽ dẫn tới cán cân sức mạnh khu vực lệch về phía có lợi cho Trung Quốc.

Sự chạy trốn của MacArthur, sự thất thủ của Singapore và vụ đánh bom ở Darwin cho thấy những sự kiện ở Đông Nam Á có tác động tới cả khu vực, thậm chí toàn cầu. Từ sau Chiến tranh Thế giới II, Mỹ nhận ra rằng Đông Nam Á đóng vai trò quyết định cán cân sức mạnh giữa Mỹ với các đồng minh Thái Bình Dương cũng như giữa Mỹ với các kẻ thù ở châu Âu và châu Á. Hiện nay, Chính quyền Trump dành ít sự chú ý tới khu vực này. Đây là một sai lầm và Mỹ cần ưu tiên phát triển một chiến lược đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Tác giả là ông Michael Mazza, chuyên gia về chính sách đối ngoại và quốc phòng Mỹ tại khu vực châu Á thuộc Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp Mỹ (AEI). Bài viết đăng trên Tạp chí “National Interest”.

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Tại sao không thể ngừng chính sách đối ngoại của Donald Trump?

Tại sao không thể ngừng chính sách đối ngoại của Donald Trump?

Gần như không có sự giám sát hay cân bằng đối với hoạt động trong các vấn đề quốc tế của chính quyền Mỹ và hầu hết người Mỹ cũng hài lòng với điều đó.

Đọc tiếp...

"Sáng kiến Ổn định châu Á-Thái Bình Dương" của Mỹ

Câu hỏi lớn nhất về "Sáng kiến Ổn định châu Á-Thái Bình Dương", thậm chí ở Washington, không phải ở định hướng hay nội dung chi tiết, mà liệu chi tiêu quân sự nhiều hơn có thể củng cố vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á hay không?

Đọc tiếp...

Dự đoán 100 ngày tiếp theo của Tổng thống Donald Trump

Dự đoán 100 ngày tiếp theo của Tổng thống Donald Trump

100 ngày tiếp theo của ông Trump chắc chắn sẽ không yên ả khi phải đối diện với hàng loạt vấn đề học búa: vấn đề thương mại, tình thế nan giải trong vấn đề Triều Tiên, mối quan hệ với nước Nga, một Châu Âu có dấu hiệu bị chia rẽ, những tái điều chỉnh đầy rủi ro tại Trung Đông và cuộc khủng hoảng ngày một nghiêm trọng tại Caribe.

Đọc tiếp...

Chính sách châu Á của Mỹ sau 100 ngày cầm quyền của Donald Trump

Chính sách châu Á của Mỹ sau 100 ngày cầm quyền của Donald Trump

Sau 100 ngày tại vị Tổng thống, chính sách Châu Á của Chính quyền Trump chưa thực sự rõ ràng, có một số nét kế tục nhưng cũng có nhiều nét khác biệt so với Chính quyền tiền nhiệm.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn độ - Thái Bình Dương của tổng thống Mỹ sẽ như thế nào?

Chiến lược Ấn độ - Thái Bình Dương của tổng thống Mỹ sẽ như thế nào?

Một trong những thách thức chiến lược đối với chính quyền Trump là khẳng định tầm nhìn về chiến lược tổng thể về biển ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Đây sẽ là sự mở rộng của chiến lược kiềm chế hành động trên biển của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Viện trợ nước ngoài là một phần của chính sách "nước Mỹ trên hết"

Viện trợ nước ngoài là một phần của chính sách

"Nước Mỹ trên hết" cần đi theo hướng chấm dứt suy nghĩ coi viện trợ nước ngoài là trò chơi “kẻ được người mất” nhờ vào việc giảm các chương trình không quan trọng và tận dụng nguồn vốn để tạo ra các quỹ đầu tư địa phương và toàn cầu mới.

Đọc tiếp...

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Bài viết tập trung phân tích chính sách đối ngoại, nhất là chính sách đối với CA-TBD và chiến lược “xoay trục” của Tân Tổng thống D.Trump, từ đó đưa ra một số khuyến nghị đối sách cho Việt Nam trong tình hình mới.

Đọc tiếp...

Donald Trump với “bài kiểm tra” về ASEAN

Donald Trump với “bài kiểm tra” về ASEAN

Bài kiểm tra không đơn thuần chỉ là tham dự một vài hội nghị thượng đỉnh mà đó là một loạt hành động mang tính chuẩn mực cao hơn nhiều. Vượt qua nó chắc chắn sẽ là một thách thức. Nhưng nếu Chính quyền Trump có một khởi đầu sớm, họ có thể nhanh chóng có những tiến triển trên một số mặt trận.

Đọc tiếp...

Mỹ cần một chiến lược “can dự và kiềm chế” đối với Trung Quốc

Mỹ cần một chiến lược “can dự và kiềm chế” đối với Trung Quốc

Đối với Mỹ, chiến lược liên quan đến Trung Quốc không nên là “can dự và phòng ngừa” như nó đã diễn ra trong hàng thập kỷ. Xét cách hành xử với bên ngoài gây bất ổn có hệ thống của Trung Quốc, thời gian cho chiến lược phòng ngừa đã qua. Chính xác hơn, trong tương lai gần, chính sách của Mỹ nên là “can dự và kiềm chế”.

Đọc tiếp...

Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á không nhất thiết là trò chơi bên được bên mất, nhưng Mỹ vẫn có thể thua. Hiện nay, Chính quyền Trump dành ít sự chú ý tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây là một sai lầm và Mỹ cần ưu tiên phát triển một chiến lược đối với khu vực này.

Đọc tiếp...

Chính sách ngoại giao của tân Tổng thống Mỹ đối với châu Á

Chính sách ngoại giao của tân Tổng thống Mỹ đối với châu Á

Chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết” sẽ là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, nếu “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump gạt các đồng minh ra bên ngoài thì nó có thể kích động và tạo ra một làn sóng chống Mỹ ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Việc tăng chi tiêu quốc phòng là cần thiết tuy nhiên, chính quyền của ông Trump và Quốc hội Mỹ cần xem xét một cách khôn ngoan những hậu quả của việc cắt giảm ngân sách cho  ngoại giao và viện trợ.

Đọc tiếp...

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Dường như quân đội Mỹ sẽ không có cơ hội tăng ngân sách như mong đợi. Nếu muốn có nhiều lực lượng quân đội sẵn sàng chiến đấu cao trong mọi tình huống thì Mỹ cần cải cách lĩnh vực quốc phòng một cách nghiêm túc.

Đọc tiếp...

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Nội dung chủ nghĩa hiện thực kinh tế của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump (Trumponomics) là gì và nó sẽ có tác động như thế nào đối với tiến trình toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay?

Đọc tiếp...

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đang trở nên tốt một cách đáng ngạc nhiên. Có vẻ như đội ngũ cố vấn an ninh, đối ngoại của ông đang thực hiện tốt hơn những gì người ta nghĩ.

Đọc tiếp...

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Thách thức đặt ra cho chính trị quốc tế trong thời điểm này không phải là việc hoàn tất xây dựng trật tự thế giới tự do theo cách thức thông thường mà là tìm cách ngăn chặn sự xói mòn trật tự quốc tế và xây dựng lại hệ thống toàn cầu trên cơ sở bền vững hơn.

Đọc tiếp...

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Trái với Chính quyền Obama, Tổng thống Donald Trump luôn tỏ ra hữu nghị với Nga và cá nhân Tổng thống Putin. Một số phương tiện thông tin đại chúng bằng cách so sánh lịch sử, dự đoán rằng, ông Trump có thể sử dụng “lá bài Nga” để chống Trung Quốc. Liệu có cơ sở thực tế cho kịch bản này hay không?

Đọc tiếp...

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Mỹ và Trung Quốc cần ghi nhớ hai điều hiển nhiên sau: Các cuộc chiến thương mại có thể dễ dàng gây tổn hại tới quốc gia khởi xướng cũng như quốc gia mục tiêu, và phát động chúng thì dễ hơn nhiều so với ngăn chặn chúng. Cả hai quốc gia nên hướng đến giải pháp mang tính xây dựng, cùng hướng tới các chuẩn mực chung toàn cầu về thương mại.

Đọc tiếp...

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Ông Trump nên nhận ra rằng các thỏa thuận chỉ có thể đạt được khi một bên có niềm tin vào bên kia. Cho tới nay, dường như phía Bắc Kinh cho thấy bản thân nước này không đáng được tin cậy. Theo đó, Trump nên được chuẩn bị để ăn miếng trả miếng với một Trung Quốc thiếu tinh thần hợp tác và có ý định thay đổi trật tự thế giới vốn do Mỹ xác lập.

Đọc tiếp...

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Bài viết phân tích các chính sách thương mại toàn cầu của Mỹ sau khi Donald Trump lên nắm quyền từ các phương diện như mục tiêu chính sách thương mại, khả năng thực thi, sự thay đổi chính sách thương mại và những ảnh hưởng sau khi thực thi chính sách thương mại.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10558 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin