28 - 3 - 2017 | 11:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU MỸ Vai trò của Mỹ ở Châu Á liệu còn được đảm bảo?

Vai trò của Mỹ ở Châu Á liệu còn được đảm bảo?

Email In PDF.

Cuộc bầu cử sơ bộ ở Mỹ cho thấy các ứng cử viên, ngoại trừ bà Hilary Clinton, có thể sẽ không đi theo “giáo trình” của giới tinh hoa đối ngoại là Mỹ phải làm bất cứ điều gì để bảo vệ uy tín của nước Mỹ. Phải chăng quan điểm của Mỹ về vị trí của họ trên trường quốc tế đang thay đổi?

 

Phải chăng quan điểm của Mỹ về vị trí của họ trên trường quốc tế đang thay đổi? Liệu các nước khác có thể giả định rằng Mỹ sẵn sàng làm mọi thứ cần thiết để lãnh đạo trật tự thế giới, cùng với các đồng minh, cũng như vẫn sẽ là siêu cường chủ chốt ở những khu vực trọng yếu trên thế giới, trong đó có châu Á?

Các cuộc bầu cử sơ bộ nhằm chọn ra ứng cử viên cho vị trí tổng thống mới của nước Mỹ đang đưa ra những góc nhìn thú vị về những câu hỏi này, song trước khi đánh giá, người ta cũng nên quan tâm vào những gì Tổng thống hiện nay, Barack Obama, đã nói. Hồi đầu tháng, tạp chí The Atlantic của Mỹ đã đăng bài viết dài có tên “Học thuyết Obama”, gồm một loạt bài phỏng vấn với Barack Obama để tìm hiểu quan điểm của ông về chính sách đối ngoại và vai trò của nước Mỹ trên thế giới trong thời gian ông tại nhiệm. 

Bài viết cho thấy Tổng thống Obama đã bác bỏ nhiều ý niệm chính thống về vai trò lãnh đạo thế giới của nước Mỹ, vốn được xem là hiển nhiên bởi giới tinh hoa chính sách đối ngoại, trong đó có cả những cố vấn cấp cao nhất của ông. Một trong những nguyên tắc cốt lõi của ý niệm chính thống này là tầm quan trọng của duy trì uy tín của Mỹ. Ý tưởng này cho rằng nước Mỹ cần phải phản ứng quyết đoán trước bất kì thách thức nào nhắm vào quyền lực của họ, thậm chí ngay cả khi lợi ích tức thời của Mỹ là thấp và cái giá phải trả là cao, bởi bất kì thất bại nào như thế sẽ phát tín hiệu nguy hiểm đến đồng minh và địch thủ ở những nơi khác trên thế giới. Đồng minh sẽ mất niềm tin vào Mỹ, trong khi đối thủ trở nên bạo dạn hơn.

Đây là biện luận mà ông Obama từng đưa ra hồi năm 2013 khi đối mặt với quyết định liệu có nên không kích Syria để đáp trả việc Damascus sử dụng vũ khí hóa học, vấn đề mà Tổng thống Mỹ trước đó tuyên bố sẽ tạo ra "giới hạn đỏ" hay không. Tuy nhiên, ông Obama đã không làm vậy. Được dẫn lời bởi nhà báo Jeffrey Goldberg trong bài viết trên tờ The Atlantic, ông Obama nói: "Không kích ai đó để chứng tỏ bạn sẵn sàng không kích ai đó chỉ là lý do tồi tệ nhất nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực". Tổng thống Mỹ quyết định không ném bom Syria trừ phi Quốc hội trao cho ông đặc quyền làm vậy - điều mà Quốc hội Mỹ không cho phép.

 

Tổng thống Obama đã nhắc đến quyết định này theo cách khá đặc biệt như sự phủ nhận "giáo trình chính sách đối ngoại", mà theo ông mô tả là "cái bẫy có thể dẫn đến những quyết định sai lầm". Đây là những tuyên bố đáng chú ý: Sau gần 8 năm cầm quyền, ông Obama vẫn tự hào là người đứng ngoài giới tinh hoa chính sách đối ngoại của Washington. Và dù Tổng thống Mỹ cũng khẳng định quan điểm rằng quan hệ Mỹ-Trung là quan trọng nhất với Mỹ, ông dường như không quá lo lắng về thách thức một Trung Quốc trỗi dậy sẽ tạo ra cho trật tự khu vực do Mỹ đứng đầu. Ông Obama nói "chúng tôi sợ một Trung Quốc suy yếu, đầy đe dọa hơn là một Trung Quốc trỗi dậy và thành công".

Sự chối bỏ hoàn toàn của ông Obama về khái niệm uy tín là một động lực cho hành động và can dự quân sự của Mỹ, sẽ tác động đến các quyết định mà ông sẽ đưa ra trong một cuộc khủng hoảng châu Á, chẳng hạn như ở Biển Đông. Ông Obama dường như phát tín hiệu rằng ít nhất về phía ông, nước Mỹ sẽ không mạo hiểm đối đầu trong những vấn đề chủ yếu mang giá trị biểu tượng, cũng không sử dụng vũ lực khi một chiến thắng mau chóng và sạch sẽ không được đảm bảo. Song ông Obama giờ đây sắp mãn nhiệm, người thay thế ông sẽ nghĩ sao? 

Đó chính là điểm khiến các cuộc bầu cử sơ bộ hiện tại có ý nghĩa quan trọng. Vẫn còn quá sớm để chắc chắn Donald Trump sẽ là ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tháng 11 tới, và thậm chí ngay cả nếu đúng là ông, cơ hội để đánh bại đối thủ tiềm tàng của đảng Dân chủ, bà Hillary Clinton, cũng là mong manh. Dù vậy, toàn bộ cuộc bầu cử sơ bộ của hai đảng này trong 6 tháng qua đã thể hiện quan điểm của người dân về nước Mỹ và hướng đi của nó. Thông điệp là họ không còn tin tưởng và ủng hộ những gì thể chế chính trị và chính sách của Washington đưa ra trong nhiều thập kỷ qua. 

Thông điệp này không chỉ đến từ những người ủng hộ Trump. Ở phía bên kia chính trường, sức mạnh đáng kinh ngạc mà Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đang thể hiện, như một "nhà xã hội chủ nghĩa" tự xưng, đơn thuần là chối bỏ hoàn toàn thể chế đảng Dân chủ, cũng tương tự như Trump ở phía Cộng hòa. Điều quan trọng không phải việc Sanders sẽ đánh bại bà Clinton, mà ở chỗ ông ta vẫn có thể cạnh tranh lâu đến vậy trước một đối thủ mạnh như thế.

Phần nhiều những gì thúc đẩy cử tri Mỹ bỏ phiếu cho Trump và Sanders bắt nguồn từ các vấn đề trong nước, đặc biệt là kinh tế. Nhưng người ta không nên bỏ qua thông điệp mà sự thành công của những ứng viên này đang phát đi quan điểm của đông đảo người dân Mỹ về vị trí của họ trên thế giới. Thoáng bên ngoài, nhà tài phiệt khoa trương và nhà hoạt động xã hội dường như có rất ít điểm chung, song về chính sách đối ngoại, cả hai đều chỉ về cùng một hướng. Ngay từ đầu, cả hai đã thẳng thừng cự tuyệt ủng hộ giới tinh hoa chính sách đối ngoại của Washington. Họ không làm những gì mọi ứng viên khác đều làm như bổ nhiệm một vài tên tuổi lớn từ giới nghiên cứu làm cố vấn, và đưa ra những bài phát biểu được soạn thảo kĩ lưỡng về chính sách đối ngoại để tạo uy tín cho mình. Sanders và Trump không làm vậy.

Sâu xa hơn, cả hai rõ ràng đang đưa ra hình ảnh một nước Mỹ ít can dự vào các vấn đề toàn cầu hơn. Cả hai đang vứt bỏ giáo trình chính sách đối ngoại của Washington, giống như Obama đã làm. Đừng để bị lạc lối bởi khẩu hiệu trên mũ bóng chày của Trump: "Làm cho nước Mỹ trở nên vĩ đại một lần nữa", hay những lời lẽ sặc mùi súng đạn của ông ta về việc sử dụng sức mạnh quân sự Mỹ. Điểm chính trong quan điểm về chính sách đối ngoại của Trump là từ bỏ những cam kết liên minh của Mỹ với các đồng minh. Trump không chấp nhận ý tưởng chính thống rằng bảo vệ đồng minh là lợi ích cốt lõi của Mỹ. Thay vào đó, Trump nói về chuyện họ phải trả giá để có sự bảo vệ từ Mỹ. Tầm nhìn về sự vĩ đại của nước Mỹ đang thu hút nhiều người ủng hộ Trump hoàn toàn không giống những gì giới tinh hoa Washington nghĩ đến. Thông điệp của Trump với thế giới là: Để nước Mỹ yên, và chúng tôi sẽ để các người yên.

Tất nhiên, bà Clinton đang có cơ hội lớn hơn để trở thành tổng thống Mỹ, và bà là một tay trong của giới tinh hoa Washington. Hillary Clinton có thể sẽ tuân thủ giáo trình về chính sách đối ngoại. Song giờ đây, bà sẽ biết, sau những cuộc bầu cử sơ bộ đầu năm nay, nước Mỹ mà có thể do bà lãnh đạo sẽ ít sẵn sàng hơn lao vào những cuộc phiêu lưu ở nước ngoài để bảo vệ uy tín của nước Mỹ, hơn bất kì ai khác ở Washington. Điều đó sẽ định hình các quyết định của bà. Khi đó, dưới thời Tổng thống Hillary Clinton, người ta có thể không còn được đảm bảo về vai trò của Mỹ trên thế giới, hoặc ở châu Á.

Hugh White là giáo sư nghiên cứu về chiến lược tại trường Đại học Quốc gia Úc. Bài viết được đăng trên The Straits Times.

Trần Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Việc tăng chi tiêu quốc phòng là cần thiết tuy nhiên, chính quyền của ông Trump và Quốc hội Mỹ cần xem xét một cách khôn ngoan những hậu quả của việc cắt giảm ngân sách cho  ngoại giao và viện trợ.

Đọc tiếp...

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Dường như quân đội Mỹ sẽ không có cơ hội tăng ngân sách như mong đợi. Nếu muốn có nhiều lực lượng quân đội sẵn sàng chiến đấu cao trong mọi tình huống thì Mỹ cần cải cách lĩnh vực quốc phòng một cách nghiêm túc.

Đọc tiếp...

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Nội dung chủ nghĩa hiện thực kinh tế của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump (Trumponomics) là gì và nó sẽ có tác động như thế nào đối với tiến trình toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay?

Đọc tiếp...

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đang trở nên tốt một cách đáng ngạc nhiên. Có vẻ như đội ngũ cố vấn an ninh, đối ngoại của ông đang thực hiện tốt hơn những gì người ta nghĩ.

Đọc tiếp...

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Thách thức đặt ra cho chính trị quốc tế trong thời điểm này không phải là việc hoàn tất xây dựng trật tự thế giới tự do theo cách thức thông thường mà là tìm cách ngăn chặn sự xói mòn trật tự quốc tế và xây dựng lại hệ thống toàn cầu trên cơ sở bền vững hơn.

Đọc tiếp...

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Trái với Chính quyền Obama, Tổng thống Donald Trump luôn tỏ ra hữu nghị với Nga và cá nhân Tổng thống Putin. Một số phương tiện thông tin đại chúng bằng cách so sánh lịch sử, dự đoán rằng, ông Trump có thể sử dụng “lá bài Nga” để chống Trung Quốc. Liệu có cơ sở thực tế cho kịch bản này hay không?

Đọc tiếp...

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Mỹ và Trung Quốc cần ghi nhớ hai điều hiển nhiên sau: Các cuộc chiến thương mại có thể dễ dàng gây tổn hại tới quốc gia khởi xướng cũng như quốc gia mục tiêu, và phát động chúng thì dễ hơn nhiều so với ngăn chặn chúng. Cả hai quốc gia nên hướng đến giải pháp mang tính xây dựng, cùng hướng tới các chuẩn mực chung toàn cầu về thương mại.

Đọc tiếp...

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Ông Trump nên nhận ra rằng các thỏa thuận chỉ có thể đạt được khi một bên có niềm tin vào bên kia. Cho tới nay, dường như phía Bắc Kinh cho thấy bản thân nước này không đáng được tin cậy. Theo đó, Trump nên được chuẩn bị để ăn miếng trả miếng với một Trung Quốc thiếu tinh thần hợp tác và có ý định thay đổi trật tự thế giới vốn do Mỹ xác lập.

Đọc tiếp...

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Bài viết phân tích các chính sách thương mại toàn cầu của Mỹ sau khi Donald Trump lên nắm quyền từ các phương diện như mục tiêu chính sách thương mại, khả năng thực thi, sự thay đổi chính sách thương mại và những ảnh hưởng sau khi thực thi chính sách thương mại.

Đọc tiếp...

L‎ý giải trật tự quốc tế theo cách nhìn của Donald Trump

L‎ý giải trật tự quốc tế theo cách nhìn của Donald Trump

Không ai biết ông Trump sẽ định hình trật tự thế giới như thế nào. Nhưng dịch chuyển quyền lực trong hệ thống quốc tế và các động lực từ cuộc bầu cử Mỹ có nhiều khả năng sẽ đưa tới sự xuất hiện của một nước Mỹ hoàn toàn khác biệt so với những gì trong 7 thập kỉ qua.

Đọc tiếp...

Dự báo toàn cầu năm 2017: Các thách thức an ninh quốc gia lớn của Chính quyền Donald Trump

Dự báo toàn cầu năm 2017: Các thách thức an ninh quốc gia lớn của Chính quyền Donald Trump

Có 4 thách thức ninh quốc gia lớn nhất mà Chính quyền Donald Trump sẽ phải đối mặt sau khi nhậm chức, đó là (i) tình hình trong nước; (ii) quan hệ với các đồng minh; (iii) các đối thủ cạnh tranh khu vực ngày càng quyết đoán; và (iv) nội hàm an ninh của cuộc cách mạng viễn thông. Chính quyền ông Donald Trump sẽ đối phó với các thách thức này ra sao?

Đọc tiếp...

Dự báo thế giới 2017: Donald Trump phải đối mặt với nhiều mối đe dọa

Dự báo thế giới 2017: Donald Trump phải đối mặt với nhiều mối đe dọa

Trong năm 2017, môi trường toàn cầu sẽ trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ II do sự bùng nổ của vô số cuộc khủng hoảng trong khu vực và trên toàn thế giới. Một số nước đang tìm cách lật đổ trật tự quốc tế hiện tại, và chưa có cường quốc nào - ngoại trừ Mỹ - thể hiện cam kết nghiêm túc giữ gìn trật tự này.

Đọc tiếp...

Tổng thống Trump và câu hỏi về chính sách châu Á

Tổng thống Trump và câu hỏi về chính sách châu Á

Tiếp sau cú sốc gây ra bởi cuộc bầu cử của Donald Trump xuất hiện nhanh chóng một loạt câu hỏi và những lo lắng: chính sách đối ngoại nào được chờ đợi từ một nhân vật đã tiến hành cuộc vận động bầu cử dựa trên chính tên tuổi mình, dựa vào những phát ngôn gây sốc?

Đọc tiếp...

Về chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Donald Trump

Về chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Donald Trump

Những tuyên bố là tiêu điểm của báo chí có vẻ như chỉ ra rằng ông Trump sẽ rời xa bốn trụ cột của chính sách "tái cân bằng" của Obama: Xây dựng quan hệ đồng minh và đối tác, củng cố các thể chế khu vực, đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thúc đẩy dân chủ và nhân quyền.

Đọc tiếp...

Bầu cử Mỹ tác động lớn đến tình hình thế giới

Bầu cử Mỹ tác động lớn đến tình hình thế giới

Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, mà kết quả sẽ được định đoạt trong quý 4 này, sẽ có ảnh hưởng lên chính sách đối ngoại của Mỹ hơn nhiều so với các kỳ bầu cử trước đó. Nguyên nhân là do sự khác biệt sâu sắc giữa cách tiếp cận của cả hai ứng cử viên.

Đọc tiếp...

Những ưu tiên chiến lược của Tổng thống Mỹ tiếp theo

Những ưu tiên chiến lược của Tổng thống Mỹ tiếp theo

Người cuối cùng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào mùa Thu 2016 sẽ bước vào Phòng Bầu dục và phải đối mặt với một loạt vấn đề toàn cầu cấp bách. Việc vị tổng thống này sẽ giải quyết chúng như thế nào sẽ quyết định vị trí của Mỹ trong phần lớn thời gian của thập kỷ tới.

Đọc tiếp...

Những điều cần thúc đẩy của tổng thống Mỹ tiếp theo

Những điều cần thúc đẩy của tổng thống Mỹ tiếp theo

Theo các nhà quan sát và phân tích ở Washington thì thách thức cho vị Tổng thống tiếp theo là phải tìm biện pháp để duy trì quỹ đạo của thời kỳ Obama đồng thời vẫn tiếp tục tập trung vào các điểm nóng khu vực.

Đọc tiếp...

Những bài toán đặt ra cho tổng thống Mỹ tương lai

Những bài toán đặt ra cho tổng thống Mỹ tương lai

Dù nhân vật nào giành chiến thắng cuối cùng thì một thực tế không thể phủ nhận: xu hướng thế giới đang thay đổi mạnh mẽ mặc dù nước Mỹ vẫn sẽ là một siêu cường. Đây là một thực tế mà bất kỳ vị tổng thống Mỹ nào cũng sẽ phải đương đầu và chèo lái.

Đọc tiếp...

Bầu cử tổng thống Mỹ: Bà Clinton sẽ quyết định đường hướng đối ngoại của Mỹ?

Bầu cử tổng thống Mỹ: Bà Clinton sẽ quyết định đường hướng đối ngoại của Mỹ?

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 trở nên đáng nhớ và nhiều khả năng sẽ dẫn đến việc nước Mỹ từ năm 2017 sẽ trở lại với chính sách đối ngoại độc lập, cứng rắn, theo chủ nghĩa truyền thống nhất kể từ thời Tổng thống George Bush (cha).

Đọc tiếp...

Một khuôn khổ cho việc hoạch định chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc

Một khuôn khổ cho việc hoạch định chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc

Mỹ nên đối phó với Trung Quốc như thế nào? Khuôn khổ nào cho chính sách Trung Quốc có thể giúp Mỹ tối đa hoá những lợi ích đa dạng, và không phải lúc nào cũng thống nhất?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6678 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin