18 - 11 - 2018 | 12:46
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ĐÔNG NAM Á Simon Roughneen, Mỹ can dự vào vấn đề chính trị sông Mê Công

Simon Roughneen, Mỹ can dự vào vấn đề chính trị sông Mê Công

Email In PDF.

Việc Trung Quốc xây dựng các con đập trên thượng nguồn dòng sông Mê Công đã làm cho các quốc gia ở vùng hạ lưu tức giận và điều này đã tạo cho Mỹ một "chiến trường" chiến lược khác để cân bằng ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Bắc Kinh ở khu vực Đông Nam Á.


Cuộc tranh cãi ngày càng tăng về vấn đề này xảy ra vào thời điểm khi Mỹ thực hiện một loạt các sáng kiến mới trong khu vực, bao gồm lãnh đạo một cuộc tập trận quân sự đa phương gần đây ở Campuchia, cuộc diễn tập chung hải quân với Việt Nam, các cuộc thảo luận với Hà Nội về chia sẻ nhiên liệu hạt nhân và thông báo của Oasinhtơn về việc Mỹ sẽ tái can dự với Kopassus - đơn vị lực lượng đặc biệt của Inđônêxia. 


Diễn đàn khu vực các quốc gia Đông Nam Á (ARF) tổ chức ở Hà Hội vào cuối tháng 7 đã bị "che phủ" bởi sự cạnh tranh giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc, với việc Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nói rằng Mỹ sẵn sàng làm trung gian trong các cuộc tranh chấp lãnh thổ và lãnh hải ở khu vực biển Đông. Nhiều quốc gia Đông Nam Á khác, bao gồm Việt Nam, tin rằng Bắc Kinh ngày càng coi khu vực hàng hải đang tranh chấp này như một cái hồ của Trung Quốc. 


Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì đã phản ứng mạnh mẽ lại lời phát biểu của bà Clinton, nói rằng Mỹ đang hướng tới một "cuộc tấn công nhằm vào Trung Quốc", trước khi nhắc nhở các quốc gia Đông Nam Á rằng Trung Quốc là một nước lớn, ám chỉ rằng nếu tách biệt riêng lẻ những nước này vẫn còn nhỏ bé. Đáp lại, Campuchia, Việt
Nam và những nước tiếp theo như Inđônêxia, Thái Lan và Philíppin đang cố gắng thiết lập các mối quan hệ mới với Mỹ để làm đối trọng với sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc. 


Sự "bao vây" chiến lược đó ngày càng thể hiện rõ trên dòng sông Mê Công. Với bốn trong tổng số tám con đập được xây dựng theo kế hoạch đã hoàn thành trên dòng sông Lan Thương (tên của Trung Quốc đặt cho phần sông Mê Công chảy trên lãnh thổ nước này), và chín con đập khác đang được xây dựng hoặc đang chờ xây dựng ở khu vực giữa và hạ lưu của dòng sông trên đất Lào và Campuchia, hiện vẫn chưa rõ tác động của tất cả những con đập này như thế nào đối với khu vực. Một phần của vấn đề đó là chưa có một cách tiếp cận được điều phối giữa các bên, điều đó không chỉ có nghĩa rằng các quyết định của một quốc gia được đưa ra dựa trên cơ sở "các lợi ích quốc gia đầu tiên", mà còn là sự mất lòng tin và sự tức giận gia tăng giữa các bên có liên quan đến dòng sông. 


Theo Tiến sỹ Richard Cronin, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của Trung tâm nghiên cứu Stimson ở thủ đô Oasinhtơn, "việc đưa ra các quyết định bị phân mảng và thiếu sự điều phối giữa các bên" có nghĩa là tất cả các bên sẽ xúc tiến các dự án riêng của họ mà không hiểu rõ về việc những con đập riêng biệt này sẽ tác động như thế nào đến dòng sông và toàn bộ khu vực. 


Trung Quốc kiểm soát phần thượng lưu của dòng sông, nơi chứa đựng hầu hết các tiềm năng về thủy điện. Ông Ukrit Pathmanand của Đại học Chulalongkorn ở Băngcốc nói rằng các vấn đề an ninh phi truyền thống có thể nổi lên từ việc xây dựng thêm các con đập, những người bất mãn do mất thu thập từ việc đánh bắt thủy sản hay đất canh tác do những thay đổi của dòng sông gây ra có thể dẫn tới những bất ổn xã hội. Tuy nhiên, ông Ukrit nói thêm rằng các lợi ích của việc xây dựng thêm các nhà máy thủy điện cần phải được cân nhắc so với những thiệt hại tiềm tàng mà việc xây dựng này có thể gây ra đối với môi trường và đời sống con người. 


Cuộc tranh cãi về các con đập trên sông Mê Công ngày càng gắn chặt với các vấn đề chính trị khu vực và toàn cầu. Một ủy ban liên chính phủ của bốn quốc gia gọi là Ủy hội Sông Mê Công (MRC) được thành lập với mục đích quản lý tốt hơn các vấn đề phát triển trên dòng sông. MRC bao gồm Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam, được thành lập năm 1995, tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên ở Huahin, Thái Lan, vào tháng 4/2010. Đáng chú ý là Trung Quốc và Mianma chỉ được chấp nhận quy chế quan sát viên trong MRC, bất chấp việc hai nước này cũng có liên quan đến sông Mê Công. 


Ông Pornlert Lattanan, Chủ tịch tập đoàn General Electric của Thái Lan, nói rằng khó có thể Campuchia và Lào sẽ nêu vấn đề sông Mê Công với Bắc Kinh vốn có quan hệ gần gũi với cả hai nước này. Điều này đã được chứng kiến tại hội nghị thượng đỉnh MRC khi Thủ tướng Campuchia Hun Sen cho rằng mực nước thấp ở vùng hạ lưu sông Mê Công là do biến đổi khí hậu, hơn là do việc Trung Quốc giữ lại nguồn nước đằng sau các con đập của nước này. 


Thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva tỏ ra thận trọng hơn khi nói rằng hội nghị thượng đỉnh đã gửi một thông điệp "tất cả các quốc gia ở khu vực sông Mê Công, cả ở khu vực thượng lựu và hạ lưu, đều là những nước có liên quan và tất cả chúng ta đều phải có trách nhiệm chung đối với sự bền vững lâu dài". Tháng 6/2010, các quan chức Thái Lan đã công khai và mạnh mẽ hơn khi ông Prasarn Maruekpithak, một đại diện của Thái Lan trong hội nghị MRC ở Việt Nam, đã tuyên bố rằng "bốn con đập của Trung Quốc trên khu vực thượng lưu của sông Mê Công đã phá hủy hệ sinh thái của dòng sông này. Hiện giờ, nước này còn có ý định xây dựng thêm 12 con đập nữa ở khu vực hạ lưu". 
Việt
Nam cũng tỏ ra lo ngại về những con đập, bao gồm cả những con đập có kế hoạch xây dựng trên phần lãnh thổ của Lào và Campuchia. Ông Lê Đức Trung, Giám đốc Ủy ban quốc gia về sông Mê Công của Việt Nam, ngày 29/6 nói rằng: "Việt Nam có những quan ngại sâu sắc về các kết quả nghiên cứu đối với những dự án xây dựng các con đập, đặc biệt là những tác động có thể có đối với nông nghiệp và thủy sản". 


Mối đe dọa có thể cảm nhận được đối với an ninh và đời sống đó là vấn đề này đã thu hút sự quan tâm của những quốc gia bên ngoài khu vực Đông Nam Á. Nhật Bản đã tổ chức một cuộc họp với các quốc gia sông Mê Công tại Hà Nội bên lề hội nghị ARF để thảo luận một sáng kiến chung "Mê Công Xanh" cho thập kỷ tiếp theo, với mục đích đối phó với những thách thức như là các thảm họa thiên tai hay nạn phá rừng. Ủy ban hợp tác phát triển nước ngoài của Nhật Bản được coi là nhà tài trợ cho một hội thảo ở Băngcốc về chủ đề này, cho thấy những sự quan tâm của Nhật Bản trong khu vực nơi mà Tôkyô có những quan hệ đầu tư và thương mại to lớn. 


Đặc biệt, Mỹ cũng đang can dự vào vấn đề sông Mê Công như một phần trong nỗ lực chống lại ảnh hưởng đang gia tăng của Trung Quốc. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton gần đây đã gặp gỡ với những người đồng cấp của Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam ở Hà Nội trong Sáng kiến Hạ lưu sông Mê Công (LMI), được thành lập vào tháng 7/2009, như một phương tiện nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực môi trường, y tế, giáo dục và phát triển cơ sở hạ tầng. 


Theo Tiến sỹ Cronin, sông Mê Công có thể sớm bị Trung Quốc kiểm soát, với việc các quốc gia ở vùng hạ lưu phụ thuộc vào việc xả nước từ những con đập được xây dựng trên sông Mê Công ở địa phận hai tỉnh Vân Nam và Quảng Tây để giữ cho dòng sông khỏi khô cạn trong mùa khô. Trung Quốc đã bác bỏ rằng những con đập của nước này là nguyên nhân gây ra mực nước thấp của dòng sông, thể hiện qua việc Đại sứ quán Trung Quốc ở Băngcốc đã ra tuyên bố ngày 11/3 nói rằng những tuyên bố về ảnh hưởng của các con đập của Trung Quốc là "vô căn cứ và không chính xác". 


Đánh giá đó cũng được chứng thực một phần bởi Giám đốc điều hành MRC Jeremy Bird khi ông này tuyên bố rằng mực nước thấp của sông Mê Công có thể là do nạn hạn hán ở khu vực Đông Nam Á đầu năm nay gây ra. Tuy nhiên, ông Bird cũng không bác bỏ khả năng về việc những con đập của Trung Quốc cũng có thể là nguyên nhân. 


Tiến sỹ Cronin thừa nhận rằng những đề nghị gần đây của Mỹ có liên quan trực tiếp đến địa chính trị, nhưng ông nói rằng ban đầu sẽ khó khăn để đưa vấn đề sông Mê Công lên màn hình rađa hoạch định chính sách ở Oasinhtơn do quá nhiều vấn đề mà Mỹ đang phải đối mặt ở châu Á và các khu vực khác trên thế giới. Mối nguy hiểm là việc gộp lại tất cả các vấn đề môi trường, chính trị và kinh tế-xã hội trên sông Mê Công vào sự cạnh tranh giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc, điều có thể che phủ các bước đi thực tế và các biện pháp xây dựng lòng tin cần thiết để có thể giải quyết hiệu quả tương lai của dòng sông. 
Tuy nhiên, ông Cronin tin rằng việc Mỹ công khai quan tâm đến vấn đề sông Mê Công ít nhất có thể nhắc nhở Trung Quốc "lắng nghe hơn đến những quan ngại của các nước khác". Đó là một trong những lời giải thích về quyết định của Bắc Kinh trong tháng 6 về việc mời các quan chức của các nước Đông Nam Á tới thăm một số đập
nước trên sông Mê Công ở phần lãnh thổ phía Nam Trung Quốc.

Dù vậy, xét tới các nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ của Trung Quốc và một "cảm giác" có thể đang trỗi dậy ở Bắc Kinh cho rằng Mỹ và các nước Đông Nam Á đang bắt đầu hợp tác để kiềm chế các lợi ích đang mở rộng của Trung Quốc./.

 

Đọc bản gốc: US dips into Mekong politics

 

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Malaysia vạch ra tiến trình của riêng của mình ở Đông Nam Á

Malaysia vạch ra tiến trình của riêng của mình ở Đông Nam Á

Trung Quốc cần đến các cường quốc khu vực hạng trung như Malaysia nhiều như họ cần Trung Quốc. Trong một khu vực mang tính cạnh tranh chiến lược như Đông Nam Á, thì điều này cho họ định hướng nào đó để vạch ra đường hướng của riêng mình.

Đọc tiếp...

Đông Nam Á hiện đại hóa quân đội là do Trung Quốc?

Đông Nam Á hiện đại hóa quân đội là do Trung Quốc?

Đông Nam Á là một trong những khu vực có chi tiêu cho vũ khí cao nhất trên toàn cầu trong thập kỷ qua. Tại sao các quốc gia Đông Nam Á lại vũ trang cho mình rầm rộ đến vậy?  Trung Quốc có phải là nhân tố chính cho xu hướng này?

Đọc tiếp...

Triển vọng Đông Nam Á năm 2018

Triển vọng Đông Nam Á năm 2018

Các vấn đề: ảnh hưởng từ quan hệ Mỹ-Trung; bầu cử tại Malaysia, Indonesia, Thái Lan; tiến trình chuyển tiếp chính trị ở Myanmar và Thái Lan; khả năng thiết quân luật trên khắp cả nước ở Philippines sẽ là những xu hướng cần quan tâm trong năm 2018 của Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Bài toán cải cách hiến pháp của Philippines

Bài toán cải cách hiến pháp của Philippines

Tháng 12/2016, Tổng thống Duterte đã ban hành Sắc lệnh Hành pháp số 10 để thành lập Ủy ban Cố vấn về cải cách hiến pháp tuy nhiên, ủy ban này vẫn chỉ là một kế hoạch trên giấy tờ và ông Duterte cho đến nay vẫn chưa công bố các thành viên chính thức.

Đọc tiếp...

Đánh giá của Đông Nam Á về chiến thắng của Donald Trump

Đánh giá của Đông Nam Á về chiến thắng của Donald Trump

Thành công của Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang làm Đông Nam Á bối rối bởi vì hầu như không biết được gì về quan điểm của ông về châu Á. Các quốc gia khu vực đang theo dõi sát sao vị tổng thống mới của Mỹ khi khu vực này chuẩn bị tinh thần cho những gì nhiều người lo sợ là một sự rút lui khỏi chiến lược tái cân bằng của Obama.

Đọc tiếp...

Đông Nam Á: gia tăng "mất lòng tin chiến lược"

Đông Nam Á: gia tăng

Nhìn một cách tổng thể, trong nội bộ ASEAN đang ngày càng có “tình trạng gia tăng sự mất lòng tin chiến lược.” Các cuộc tranh chấp lãnh thổ và biên giới giữa các quốc gia láng giềng hiện đang làm phức tạp thêm các mối quan hệ song phương. Thêm vào đó là sự cạnh tranh quyết liệt của các cường quốc vào khu vực Đông Nam Á sẽ tiếp tục theo xu hướng tăng cường mạnh mẽ.

Đọc tiếp...

Châu Á đang phải đối phó với mối nguy cơ rõ ràng và hiện hữu

Châu Á đang phải đối phó với mối nguy cơ rõ ràng và hiện hữu

Cạnh tranh Mỹ - Trung đang có những ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống chính trị thế giới, trong đó Đông Nam Á không phải là ngoại lệ. Sự trung dung, cân bằng ngoại giao, chính trị là bước đi bảo đảm cho nền hòa bình, ổn định khu vực.

Đọc tiếp...

Campuchia và Hội nghị Cấp cao Đông Á: Động lực nào cho một hội nghị thành công?

Campuchia và Hội nghị Cấp cao Đông Á: Động lực nào cho một hội nghị thành công?

Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) sẽ mang đến cho Campuchia cơ hội để khôi phục lại uy tín sau sự kiện đáng tiếc tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN (AMM) hồi tháng 7. Động lực cho điều này chính là hình ảnh của Campuchia, là lợi ích của ASEAN cũng như tất cả các bên liên quan.

Đọc tiếp...

Lào hoãn dự án Xayaburi là bằng chứng về cam kết hợp tác khu vực

Lào hoãn dự án Xayaburi là bằng chứng về cam kết hợp tác khu vực

Lào - quốc gia đang muốn vươn lên làm trung tâm điện lực của khu vực - đã phải đồng ý hoãn lại dự án thủy điện đầy tranh cãi Xayaburi sau khi không thuyết phục được các quốc gia Đông Nam Á láng giềng trong cuộc họp của Ủy hội sông Mê Công (MRC) tại tỉnh Siem Reap, Campuchia, ngày 8/12. Mekong countries delay Laos dam decision Đọc tiếp...

Sự thực về mối đe dọa khủng bố đường biển ở Đông Nam Á

Sự thực về mối đe dọa khủng bố đường biển ở Đông Nam Á

Trong những năm gần đây, Đông Nam Á là một vùng đặc biệt đáng được lưu ý về hoạt động khủng bố trên đất liền. Nhưngnhà nghiên cứu Alexandre Besson, Viện quan hệ quốc tế và chiến lược của Pháp (IRIS), cho rằng hiện nay cũng cần coi trọng khía cạnh tiềm tàng của mối đe dọa này trên biển. Trích lược bài viết Questions maritimes en Asie du sud-est: Réalités de la menace terroriste phần nào làm sáng tỏ thực trạng mối đe dọa khủng bố ở vùng biển này. Đọc tiếp...

Mục tiêu chiến lược của Trung Quốc tại Campuchia

Mục tiêu chiến lược của Trung Quốc tại Campuchia

Chuyến thăm Campuchia 5 ngày của Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc Chu Vĩnh Khang mở đường cho việc ký kết 29 thỏa thuận chiến lược tiếp tục khuấy lên những quan ngại về tầm ảnh hưởng ngày một mạnh mẽ của Trung Quốc tại Campuchia.

Đọc tiếp...

Xung quanh Hội nghị ADMM +

Xung quanh Hội nghị ADMM +

Về Hội nghị BT/QP ASEAN mở rộng, các trang báo Vientiane Times, KPL của Lào, Jakarta Post của Indonesia có đăng bài bình luận và đánh giá mức độ thành công của hội nghị, những thách thức mà ASEAN gặp phải trong bối cảnh hiện nay. Dưới đây là một số nội dung chính. Đọc tiếp...

Simon Roughneen, Mỹ can dự vào vấn đề chính trị sông Mê Công

Simon Roughneen, Mỹ can dự vào vấn đề chính trị sông Mê Công

Việc Trung Quốc xây dựng các con đập trên thượng nguồn dòng sông Mê Công đã làm cho các quốc gia ở vùng hạ lưu tức giận và điều này đã tạo cho Mỹ một "chiến trường" chiến lược khác để cân bằng ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Bắc Kinh ở khu vực Đông Nam Á. Đọc tiếp...

Phạm Quốc Trụ, BIỂU TÌNH SẮC MÀU VÀ CUỘC KHỦNG HOẢNG CHÍNH TRỊ TẠI THÁI LAN

Phạm Quốc Trụ, BIỂU TÌNH SẮC MÀU VÀ CUỘC KHỦNG HOẢNG CHÍNH TRỊ TẠI THÁI LAN

 Trong vòng 5 năm qua, hết áo vàng lại đến áo đỏ biểu tình làm thay đổi bốn lần chính phủ ở Thái Lan. Cái vòng luẩn quẩn của cuộc đấu tranh quyền lực giữa các phe phái vẫn tiếp diễn. Suy cho cùng, căn nguyên sâu xa của tình hình trên là xung đột lợi ích khó dung hoà giữa các lực lượng trên chính trường nước này. Điểm đáng lưu ý mà nhiều nhà phân tích đã chỉ ra là sức mạnh của “bàn tay vô hình” đằng sau nhà Vua  và những khiếm khuyết của bản Hiến pháp Thái Lan hiện nay làm phức tạp thêm tình hình, khiến cho khủng hoảng khó có thể được giải quyết tốt đẹp

 

Đọc tiếp...

Lê Thanh Bình, PHÂN TÍCH SỰ PHÂN QUYỀN TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH Ở PHI-LIP-PIN: MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

"...Sau những chuyến nghiên cứu, khảo sát ngắn hạn về Hành chính công tại Đại học Diliman (thuộc Đại học Quốc gia Phi-lip-pin - National University of Philippine) trong năm 1996, năm 2001, và đúc kết qua các tài liệu, sách báo, sản phẩm khác của truyền thông mới đây về Phi-lip-pin, tác giả xin nêu một số kết quả nghiên cứu bước đầu về chủ đề này. Tóm lược những nét lớn cải cách hành chính của Phi-lip-pin từ khi giành được độc lập đến nay..."
Đọc tiếp...

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9634 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin