1 - 4 - 2020 | 19:07
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ĐÔNG BẮC Á Căng thẳng Trung - Nhật và tác động tới ASEAN

Căng thẳng Trung - Nhật và tác động tới ASEAN

Email In PDF.

Trong 5 năm qua, mối quan hệ có thể nói là tốt đẹp giữa Trung Quốc và Nhật bản đã đem lại nhiều thuận lợi, cũng như sự thúc đẩy phát triển trong khu vực và quốc tế, và tất nhiên là ASEAN đã hưởng lợi tự mối quan hệ tốt đẹp này. Tuy nhiên, những căng thẳng gần đây xung quanh vấn đề tranh chấp đảo Điếu Ngư/Senkaku đã dấy lên mối lo ngại của cộng đồng quốc tế và khu vực về sự bất ổn và mong manh của mối quan hệ quan trọng bậc nhất này. Đề cập đến vấn đề này, trên tờ The Nation ngày 4/10 đăng bài của Kavi Chongkittavorn với tựa đề ”Căng thẳng Trung - Nhật và tác động tới ASEAN” (The China-Japan row has implications for Asean). Dưới đây là nội dung bài viết.

 

 

Mỗi khi Trung - Nhật căng thẳng đều có ảnh hưởng xấu đến ASEAN vì ASEAN vốn có mối quan hệ chặt chẽ với cả hai. Đối với lần xung đột này thì ý nghĩa của nó để lại sẽ mạnh mẽ hơn và không dễ phai nhạt. Bắc Kinh đã xem những va chạm song phương về lãnh hải gần đây với Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN như một toan tính nhằm phá hoại sự phát triển cũng như ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong khu vực. Sự im lặng đáng ngờ của ASEAN đối với các vụ tranh chấp trên đảo cho thấy độ nhạy cảm cao của những tuyên bố chủ quyền trong vùng biển mà các thành viên ASEAN có tranh chấp. ASEAN đã chọn cách duy trì sự im lặng như 4 nước liên quan đến vùng biển tranh chấp là Malaysia, Philippines, Việt Nam và Brunei hiện đang cố gắng nhằm chấm dứt sự bị động kéo dài 8 năm với Trung Quốc trong hợp tác chung tại Biển Đông. Sau Hội nghị cấp Bộ trưởng ASEAN tháng 7 tại Hà nội, mối quan hệ Trung Quốc - ASEAN đã thay đổi về căn bản; không còn nữa sự ứng xử qua lại lẫn nhau một cách ưu ái khi Biển Đông trở thành tiêu điểm chú ý của quốc tế. Đến nay, các nhà lãnh đạo ASEAN vẫn lắng nghe những phản ứng từ Trung Quốc, nhưng vẫn tăng cường quan hệ với Mỹ mà không đề cập đến những tranh chấp trong vùng Biển Đông. Đây là thắng lợi về ngoại giao của Trung Quốc, nhưng điều này không tồn tại lâu.

 

Sự phản ứng mạnh mẽ một cách bất bình thường của Trung Quốc đối với Nhật đã ảnh hưởng tiêu cực trong khu vực. Các nước ASEAN liên quan đến tranh chấp chủ quyền cho rằng vấn đề chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là không thể thỏa hiệp bất chấp nước nào liên đới. Vì thế, mối quan hệ ASEAN - Trung Quốc trong tương lai liên quan tới vấn đề Biển Đông sẽ trở nên phức tạp hơn bởi hai bên đều đang tập trung quyết định xem có tiếp tục sự hợp tác trước khi giải quyết vấn đề tuyên bố chủ quyền hay không? Các nước ASEAN trong khu vực tranh chấp luôn lo ngại rằng không có một hiệp định thích hợp, sự hợp tác trong tương lai như được nêu trong Tuyên bố ứng xử Biển Đông năm 2002 sẽ không có kết quả.

 

Các nước ASEAN cũng lo ngại rằng liệu lập trường không khoan nhượng của Trung Quốc có ảnh hưởng đến cách xử lý tranh chấp trong vùng biển này và cản trở mọi giải pháp hòa bình hay không? Nếu điều này là thực tế thì có thể thấy con đường đầy chông gai trong quan hệ Trung Quốc - ASEAN, cho dù ASEAN chẳng đứng về Trung Quốc hay Nhật Bản. Hiện nay, mối liên hệ các vấn đề an ninh hàng hải đang ngày càng gia tăng trong khu vục Đông Á, đặc biệt là sự tự do và an toàn trong giao thông đường biển đang thu hút sự chú ý và liên đới của quốc tế. Tất cả các nước trong khu vực, nhất là Trung Quốc đều phụ thuộc vào con đường hàng hải tự do và an toàn từ Eo biển Malacca, Lombok và Sunda tới Trung Quốc. Nhiều diễn đàn liên quan tới an ninh như Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng, Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) và Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á đều có thể được sử dụng để thảo luận về vấn đề này. Tình trạng quan hệ Trung - Nhật sẽ là một phép thử cho sự đàn hồi ngoại giao tổng thể tại khu vực Đông Á trong một quãng thời gian dài. Hàng thập kỷ qua, các nước ASEAN đã hưởng lợi từ mối quan hệ đối thủ Nhật - Trung thông qua quan hệ song phương với từng nước, đặc biệt trong giai đoạn trước 2005. Chẳng hạn, ASEAN khôn khéo sử dụng chính sách hướng tới ASEAN của Trung Quốc, đặc biệt là Hiệp định thương mại tự do năm 2000 để mặc cả lấy sự tranh thủ từ Nhật. Với việc Trung Quốc gần đây thay thế Nhật chiếm vị trí thứ hai thế giới về kinh tế, Nhật đã nhanh chóng điều chỉnh chính sách đối với ASEAN, vốn tập trung vào thương mại và đầu tư. Bước tiếp cận ngoại giao mới hướng tới ASEAN của chính phủ Naoto Kan sẽ được công bố tại Thượng đỉnh Đông Á tại Hà Nội vào cuối tháng này, theo đó sẽ tập trung mở rộng phạm vi hợp tác, đặc biệt là khoa học và công nghệ cũng như các vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống. Sự liên kết và can dự hơn giữa Nhật và ASEAN ở một cấp độ mới sẽ diễn ra.

 

Thái độ ứng xử mạnh tay của Trung Quốc đối với Nhật Bản chắc chắn sẽ thúc đẩy hợp tác và đối thoại giữa các thành viên ASEAN cộng 3 và Cộng đồng Đông Á. Diễn đàn Đông Á tập trung vào các vấn đề chiến lược có thể trở thành tâm điểm làm dịu bớt và cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc thông qua đối thoại và tham vấn như thời kỳ đầu của Diễn đàn an ninh khu vực ARF. Với sự tham gia của Mỹ và Nga, Cộng đồng Đông Á sẽ nhanh chóng trở thành diễn đàn an ninh chính của Đông Á để các thành viên và nhóm thành viên thể hiện quan điểm về những vấn đề quan tâm chung. ASEAN không còn đóng vai trò như phương tiện gây sức ép mà đã trở thành một nhóm 10 thành viên. Vì thế, Trung Quốc cần phải nhanh chóng tìm ra một cách thức làm việc với ASEAN về Biển Đông. Nếu tiếp tục chậm chễ như giai đoạn 8 năm vừa qua, sẽ càng bị các nước ngoài khu vực khai thác. Tại thời điểm này, đàm phán về những tuyên bố tranh chấp trong vùng Biển Đông vẫn còn ở cấp song phương giữa Trung Quốc với các nước tuyên bố tranh chấp. Các nước càng nhanh chóng nhất trí về đường hướng hợp tác chung sẽ càng tốt hơn cho mối quan hệ Trung Quốc - ASEAN và sự ổn định khu vực. Một khi tất cả các bên bắt đầu sự hợp tác, Trung Quốc và 4 nước ASEAN trong vùng tranh chấp sẽ ngồi vào bàn từng cặp một tiến hành đàm phán song phương để giải quyết chấm dứt xung đột./.

 

Trần Nhật (gt)

 

Nguồn: The Nation

 

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Quan hệ Nhật - Hàn liệu có thể cải thiện?

Ngày 28/8, tranh chấp Nhật-Hàn lại tiếp tục rơi vào bế tắc khi Nhật Bản chính thức loại Hàn Quốc ra khỏi “Danh sách trắng” về thương mại. Kể từ đầu tháng 7 đến nay, sau những đòn tấn công “ăn miếng trả miếng” quyết liệt, mâu thuẫn Nhật-Hàn đã leo thang, căng thẳng và phức tạp hơn. Cuộc khủng hoảng này sẽ ngày càng quyết liệt, hay vẫn còn cơ hội để vãn hồi?

Đọc tiếp...

Thế giới cần theo dõi cuộc chiến thương mại Nhật-Hàn

Thế giới cần theo dõi cuộc chiến thương mại Nhật-Hàn

Nhật Bản và Hàn Quốc là hai quốc gia chủ chốt ở châu Á – Thái Bình Dương đồng thời cũng là là quốc gia đồng minh chính trong chiến lược của Mỹ ở khu vực. Nhưng thù hằn quá khứ dai dẳng của Hàn Quốc với Nhật Bản vẫn luôn sôi sục từ lâu. Giờ đây, động thái áp đặt hạn chế thương mại của Nhật Bản đối với Hàn Quốc càng khoét sâu thêm rạn nứt này.

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Từ các tuyên bố và thể hiện chính sách thời gian qua của Tổng thống Moon có thể dự báo là trong thời gian tới, Hàn Quốc sẽ thực thi chính sách đối ngoại khác biệt so với thời kỳ Tổng thống Pak Geun-hye; đặc trưng bởi quyết tâm theo đuổi quan hệ độc lập hơn so với Mỹ, củng cố quan hệ với Nhật, duy trì ổn định trong quan hệ với Trung Quốc, tăng cường quan hệ với Đông Nam Á và ASEAN.

Đọc tiếp...

Liệu Nhật Bản và Hàn Quốc có thể đối xử một cách hòa bình với Triều Tiên?

Liệu Nhật Bản và Hàn Quốc có thể đối xử một cách hòa bình với Triều Tiên?

Tốc độ tiến triển nhanh chóng của ngoại giao Triều Tiên khiến cho việc Nhật Bản và Hàn Quốc phối hợp chặt chẽ hơn về những thay đổi tiềm tàng đối với an ninh Đông Bắc Á trở nên quan trọng. Nhưng trước tiên họ phải vượt qua một số nỗi oán giận thâm căn cố đế.

Đọc tiếp...

Những lựa chọn phòng thủ ngày càng cứng rắn của Nhật Bản

Những lựa chọn phòng thủ ngày càng cứng rắn của Nhật Bản

Thích ứng và lên kế hoạch cho các tình huống bất ngờ từ Trung Quốc và Triều Tiên sẽ chiếm phần lớn trong chính sách quốc phòng và những vấn đề về việc mua sắm của Nhật Bản. 

Đọc tiếp...

Yếu tố Trung Quốc trong chuyến thăm châu Âu của Thủ tướng Nhật Bản

Yếu tố Trung Quốc trong chuyến thăm châu Âu của Thủ tướng Nhật Bản

Chuyến thăm tới các nước khu vực Baltic và Balkan nằm trong chiến lược sử dụng quyền lực "mềm" và sức mạnh tài chính nhằm khẳng định vị thế lãnh đạo toàn cầu về kinh tế và chính trị mà Tokyo đã và đang triển khai nhiều thập kỷ qua.

Đọc tiếp...

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

Sự cạnh tranh chính sách giữa phe “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu” phản ánh tình trạng các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại và an ninh tại Nhật Bản và tình trạng này sẽ vẫn kéo dài trong tương lai gần.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc sẽ không cứu Triều Tiên

Tại sao Trung Quốc sẽ không cứu Triều Tiên

Kiểu tư duy giả định Trung Quốc và Triều Tiên là đồng minh; Bắc Kinh lo ngại bất ổn trên bán đảo và kéo theo là mối nguy về dòng người tị nạn; Trung Quốc cần Triều Tiên làm vùng đệm ngăn cách với Hàn Quốc – một đồng minh của Mỹ. Những giả định này đã đúng trong 20 năm qua, nhưng đã có những thay đổi quan trọng trong quan điểm của Bắc Kinh sau quãng thời gian này.

Đọc tiếp...

Mỹ, Nhật Bản và Nga có dự tính gì ở Triều Tiên?

Mỹ, Nhật Bản và Nga có dự tính gì ở Triều Tiên?

Dù khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên có được giải quyết hay không, thì trong trung và dài hạn, Mỹ, Nhật và Nga đều được hưởng lợi. Nước gặp nhiều vấn đề cần giải quyết chính là Trung Quốc. Do đó, nếu vị thế quốc gia hạt nhân của Bắc Triều Tiên được thừa nhận, đây chính là cuộc khủng hoảng quốc tế lớn nhất mà Trung Quốc chắc chắn sẽ phải đối mặt.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên: Những bài học lịch sử

Quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên: Những bài học lịch sử

Một bản đánh giá quan điểm của Triều Tiên về quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên cho thấy một ‎ý thức sâu xa về sự hoài nghi đã có từ những thập kỷ trước và một nỗ lực dài hạn để kháng cự lại ảnh hưởng của Trung Quốc. Quá dựa vào Trung Quốc để giải quyết vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên sẽ là một công thức cho sự thất bại liên tục.

Đọc tiếp...

Nhật Bản với chương trị nghị sự an ninh mới

Nhật Bản với chương trị nghị sự an ninh mới

Nhật Bản muốn thiết lập một mức độ răn đe lớn hơn để đối phó với “mối đe dọa Trung Quốc” và đây cũng chính là nguyên nhân được Thủ tướng Abe sử dụng để biện minh cho sự “giải phóng” chính sách an ninh và tăng cường các mối quan hệ của Nhật Bản ở khu vực.

Đọc tiếp...

Phản ứng của Trung Quốc đối với việc triển khai THAAD: Thế lưỡng nan của Hàn Quốc

Phản ứng của Trung Quốc đối với việc triển khai THAAD: Thế lưỡng nan của Hàn Quốc

Việc triển khai này cho thấy vấn đề nan giải mà Hàn Quốc gặp phải trong bối cảnh cạnh tranh khu vực Mỹ-Trung: Đảm bảo an ninh cho lãnh thổ và người dân của nước này thông qua liên minh với Mỹ đồng thời duy trì quan hệ tốt với đối tác thương mại hàng đầu và là chủ thể chính trong hồ sơ Triều Tiên, Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Các lực lượng định hình những lựa chọn quân sự ở Triều Tiên

Các lực lượng định hình những lựa chọn quân sự ở Triều Tiên

Thật quá dễ dàng để nói về những lựa chọn quân sự một cách chung chung. Tuy nhiên, chi tiết mới là nơi tiềm ẩn rắc rối. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp Triều Tiên

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có tấn công Triều Tiên?

Liệu Mỹ có tấn công Triều Tiên?

Bề ngoài, thái độ cứng rắn của Mỹ và hành động phối hợp của Mỹ với Hàn Quốc khiến người ta có cảm giác Mỹ và Hàn Quốc dường như có ý đồ đánh lớn từ đó giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Tuy nhiên, liệu Mỹ có thể thực sự tấn công quân sự đối với Triều Tiên và Hàn Quốc đã sẵn sàng chưa?

Đọc tiếp...

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Các nước bạn bè và đồng minh của Mỹ nên cùng thúc đẩy nhận thức về tầm quan trọng của hợp tác khu vực. Hợp tác đa tầng nấc giúp quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á, đồng thời bảo vệ hòa bình và sự thịnh vượng của khu vực này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Việc thất bại của Nhật Bản trong cạnh tranh giành hợp đồng tàu ngầm thế hệ mới cho Úc và sự trì trệ trong các cuộc đàm phán với Ấn Đ cho thấy Tokyo thực sự thiếu kinh nghiệm cũng như thiếu các chiến lược tiếp thị, kỹ năng đàm phán và giá cả hấp dẫn. Nhật Bản vẫn còn một chặng đường dài đ đi.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Đông Á - khu vực đóng vai trò động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhưng đồng thời cũng là nơi chứa đựng những bất ổn cho xung đột. Với vai trò là nền kinh tế lớn, là đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở khu vực, Nhật Bản sẽ đóng vai trò rất lớn trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Để hiểu các chính sách về Triều Tiên của Trung Quốc, cần xem xét các mục tiêu chủ yếu của các nhà lãnh đạo Trung Quốc ở Triều Tiên.Trong thời kỳ hậu Mao Trạch Đông, các nhà lãnh đạo Trung Quốc dường như có 6 mục tiêu chủ yếu trên đấu trường Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh "trở lại châu Á" của Mỹ

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh

Việc bà Park Geun-hye tham dự lễ duyệt binh vừa qua và sự cải thiện quan hệ song phương Hàn-Trung đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong khu vực. Rõ ràng là xu hướng đó diễn ra từ từ nhưng thực sự đang nổi lên ở Đông Á và không thể không kết nối các động thái gần đây.

Đọc tiếp...

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Khi Shinzo Abe trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 12/2012, ông đã khơi dậy nhiều kỳ vọng lớn về chính sách kinh tế. Abe hứa hẹn một sự thay đổi triệt để trong chính sách tiền tệ, củng cố tài khóa trong dài hạn và các cải cách cấu trúc để hồi sinh nền kinh tế. Tuy nhiên sau năm sau, chính sách kinh tế Abenomics đã không đem lại kết quả như mong đợi.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5865 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin