6 - 12 - 2019 | 20:33
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN Can dự chiến lược của ASEAN vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương khó áp dụng?

Can dự chiến lược của ASEAN vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương khó áp dụng?

Email In PDF.

Điều rõ ràng là ASEAN bị cuốn vào cuộc chiến tranh giành quyền lực đang diễn ra trong khu vực. Vị trí địa lý của ASEAN nằm ở trung tâm tuyến thương mại hàng hải của châu Á đặt ASEAN ở giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

 


 

Khi thế giới tiếp tục xoay sở với những thách thức địa chính trị luôn thay đổi, một khái niệm gây ra tranh cãi hơn cả là "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương". Khi Mỹ nêu bật khái niệm này trong Chiến lược An ninh quốc gia năm 2017, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được định nghĩa là khu vực bắt đầu từ "bờ biển phía Tây Ấn Độ đến bờ Tây nước Mỹ". Định nghĩa này mở rộng so với khu vực "Châu Á-Thái Bình Dương" trước đây, bao gồm các quốc gia không chỉ nằm dọc theo bờ Thái Bình Dương mà cả Ấn Độ Dương.

Khi khái niệm bắt đầu thu hút được nhiều sự chú ý nhiều hơn trong đối thoại quan hệ quốc tế, ý tưởng về một "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở cửa" như Mỹ tuyên bố (cùng với Nhật Bản, Ấn Độ và Úc trong một Bộ Tứ mới) khác xa với khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được ASEAN chấp nhận.

Đối với nhóm "Bộ Tứ" (mới), Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một cách để đưa các đồng minh cùng chí hướng theo đuổi một chương trình nghị sự về an ninh. Cụ thể hơn, nó được thiết lập nhằm chống lại sự trỗi dậy tiếp tục gia tăng của Trung Quốc. Điều này đã được nêu rõ trong Báo cáo Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, trong đó chỉ ra rằng "Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc" và nỗ lực của nước này nhằm "sắp đặt lại khu vực theo một trật tự mới có lợi cho mình", nơi họ "gây sức ép với các quốc gia khác" thông qua việc "hiện đại hóa quân sự" và "chính sách kinh tế bóc lột". Trung Quốc được coi là một mối đe dọa đối với "trật tự quốc tế dựa trên các quy tắc" - một trật tự mà theo Mỹ, nó "có lợi cho tất cả các quốc gia".

Mặc dù ASEAN đã chấp nhận thuật ngữ "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN diễn ra hồi tháng 6 vừa qua ở Thái Lan, nhưng rõ ràng ASEAN không có chung cách lý giải của Mỹ về thuật ngữ này. Lập trường của các quốc gia Đông Nam Á lâu nay thúc đẩy chủ nghĩa khu vực Đông Á bao gồm sự không liên kết và quan hệ bình đẳng với tất cả các quốc gia. Triển vọng ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, được các nước ASEAN chấp thuận tại Hội nghị thượng đỉnh, tuyên bố rõ rằng việc thông qua nó diễn ra trong bối cảnh ASEAN tiếp tục đóng "vai trò trung tâm và chiến lược" ở các khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Vai trò chủ chốt của ASEAN trong trường hợp này có nghĩa là tiếp tục tồn tại với cơ sở hạ tầng hiện có - như Hội nghị thượng đỉnh Đông Á và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), nơi Trung Quốc là thành viên của cả hai.

Điều rõ ràng là ASEAN bị cuốn vào cuộc chiến tranh giành quyền lực đang diễn ra trong khu vực. Vị trí địa lý của ASEAN nằm ở trung tâm tuyến thương mại hàng hải của châu Á đặt ASEAN ở giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Hơn nữa, các nước ASEAN đã cho thấy sự tăng trưởng kinh tế năng động trong những thập kỷ gần đây, GDP của khối tăng nhanh hơn mức trung bình của thế giới với mức tăng trưởng thực tế là 5,3% hàng năm trong ba năm qua.

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Đông Nam Á vẫn bền chặt, bất chấp căng thẳng ở Biển Đông, không chỉ vì vị thế Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu của ASEAN, mà còn do sự gần gũi về địa lý và quan hệ lịch sử/văn hóa. Không chắc ASEAN sẽ rút lui khỏi các mối quan hệ hợp tác và sản xuất với Trung Quốc - cũng như sẽ không tham gia bất kỳ nỗ lực quốc tế nào nhằm loại trừ người khổng lồ châu Á.

Bất chấp sự khác biệt về cách diễn giải khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của ASEAN và nhóm Bộ Tứ, việc ASEAN chấp nhận sử dụng thuật ngữ này thể hiện một sự tập trung mạnh mẽ hơn của Hiệp hội vào hai cường quốc (Trung Quốc và Mỹ), và lợi ích rõ ràng mà cả hai đều cho thấy trong khu vực.

Một người chơi quan trọng được xem xét ở đây có lẽ là Liên minh châu Âu (EU). EU là đối tác thương mại lớn thứ hai của ASEAN, sau Trung Quốc, trong khi ASEAN được coi là đối tác thương mại lớn thứ ba của EU (sau Mỹ và Trung Quốc). Tuyến hàng hải chạy qua Đông Nam Á có tầm quan trọng cơ bản đối với EU để có thể tiếp cận các thị trường Đông Á. Tuy nhiên, bên cạnh các mối quan hệ kinh tế, sự hiện diện chiến lược của EU tại Đông Nam Á vẫn vắng bóng một cách đáng chú ý.

Phiên bản Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của ASEAN có lẽ là một vấn đề nan giải đối với EU trong nỗ lực riêng của họ để điều hướng các mối quan hệ trong khu vực. Một mặt, một số thành viên trong EU là đối tác an ninh lớn của Mỹ và trong nhiều trường hợp đã tuyên bố phản đối Trung Quốc tiếp tục hiện diện quân sự ở Biển Đông. Mặt khác, sự đối kháng gần đây giữa Mỹ và các đồng minh lâu năm đã dẫn đến việc các nước như Đức và Pháp công khai thể hiện không đồng ý với chính sách quốc tế của Mỹ, bao gồm cả cách tiếp cận trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran. Tương tự, Trung Quốc đã trở thành một đối tác thương mại ngày càng quan trọng đối với các nước châu Âu.

Về phần mình, ASEAN vẫn kiên định trong cách tiếp cận của họ. Việc Hiệp hội, mặc dù chấp nhận khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tham gia và duy trì cấu trúc khu vực hiện tại có thể là một thách thức đối với EU. Chắc chắn, EU và các quốc gia thành viên của liên minh đã thể hiện sự quan tâm ngày càng tăng trong việc gắn kết với ASEAN - nhưng khi làm vậy, họ sẽ cần phải điều chỉnh theo các luồng tư tưởng địa chính trị đang liên tục thay đổi. EU sẽ phải đối mặt với những khó khăn đặc biệt nếu họ chọn ủng hộ quan điểm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Bộ Tứ.

Một điều dễ nhận thấy khác là rõ ràng Úc, mặc dù thường nêu rõ cam kết đối với cấu trúc tập trung vào ASEAN, phải đối mặt với tình trạng tiến thoái lưỡng nan của chính họ trong việc quyết định lựa chọn giữa cách lý giải thuật ngữ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của ASEAN hay của Mỹ.

Theo “Iowy interpreter

Mỹ Anh (gt)

AUMX và kỳ vọng của ASEAN

AUMX và kỳ vọng của ASEAN

Cuộc tập trận ASEAN-Mỹ là bước đi quan trọng hướng tới việc thực thi tầm nhìn của ASEAN về cấu trúc an ninh khu vực mở và hòa bình, không bị chi phối bởi Trung Quốc và có sự tham gia của tất cả các nước lớn - bao gồm Mỹ.

Đọc tiếp...

Can dự chiến lược của ASEAN vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương khó áp dụng?

Can dự chiến lược của ASEAN vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương khó áp dụng?

Điều rõ ràng là ASEAN bị cuốn vào cuộc chiến tranh giành quyền lực đang diễn ra trong khu vực. Vị trí địa lý của ASEAN nằm ở trung tâm tuyến thương mại hàng hải của châu Á đặt ASEAN ở giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Bình mới rượu cũ?

Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Bình mới rượu cũ?

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 34 diễn ra tại Bangkok vào tháng 6/2019 đã thông qua Quan điểm ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP). Bài viết này xem xét nội dung của AOIP và phân tích ý nghĩa của nó đối với ASEAN và các nước thành viên.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nhật Bản trong sự phát triển cân đối ở ASEAN

Vai trò của Nhật Bản trong sự phát triển cân đối ở ASEAN

Nhật Bản không thể cung cấp các khoản hỗ trợ với quy mô như Trung Quốc. Tuy nhiên, chất lượng của các chương trình trợ cấp của Nhật Bản có thể là một nguồn lực kinh tế bổ sung đáng giá đóng góp cho sự phát triển cân đối trong khu vực.

Đọc tiếp...

ASEAN và cạnh tranh Mỹ - Trung

ASEAN và cạnh tranh Mỹ - Trung

Mỹ và Trung Quốc sẽ không nhanh chóng hay dễ dàng đạt được một tạm ước mới; cả hai bên đều không có khả năng đạt được mọi thứ họ muốn ở nhau. Điều này ngụ ý rằng ASEAN sẽ phải tìm cách vượt qua một giai đoạn dài mà khi đó sự lộn xộn và sự không chắc chắn đều ở mức cao hơn bình thường.

Đọc tiếp...

Cách để ASEAN vượt qua "mùa gió chướng" kinh tế

Cách để ASEAN vượt qua

Các nền kinh tế Đông Nam Á có thể phải đối mặt với những cơn gió ngược lớn về kinh tế vào năm 2019 trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc gia tăng và Cục Dữ trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất. Để giúp vượt qua những tác động, các thành viên của ASEAN nên dành ưu tiên cho việc đạt được những tiến bộ trong các sáng kiến khu vực.

Đọc tiếp...

Triển vọng của ASEAN 2025

Triển vọng của ASEAN 2025

Tại Hội nghị Cấp cao 27 tại Kuala Lumpur, Malaixia tháng 11/2015, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tuyên bố thành lập Cộng đồng ASEAN và thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, cam kết tiếp tục nỗ lực vì một cộng đồng hội nhập, hoà bình và ổn định ở khu vực. Câu hỏi đặt ra là tiến trình liên kết của ASEAN đang ở mức độ nào và kỳ vọng về một cộng đồng ASEAN gắn kết và bền vững liệu có khả năng trở thành hiện thực?

Đọc tiếp...

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Các thành viên của ASEAN đang phát triển rất nhanh chóng cả về dân số lẫn kinh tế. Lợi thế địa lý gần nhau cũng là một trong những điểm nhấn khiến ASEAN trở thành đối tác thương mại lý tưởng của Úc.

Đọc tiếp...

ASEAN: Quá khứ và tương lai

ASEAN: Quá khứ và tương lai

Chắc chắn, ASEAN là quan trọng. Thiếu vắng ASEAN, các nước ở Đông Nam Á có thể tiếp tục lúng túng bởi những chia rẽ sâu sắc, sự thiếu tin tưởng và những hận thù. Không có ASEAN, có thể các nước ở Đông Nam Á sẽ vẫn là những con tốt và mục tiêu trong các cuộc tranh giành mượn tay kẻ khác của các cường quốc quan trọng ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

Cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM Plus) nên tiến hành một cuộc diễn tập đa phương để thử nghiệm và minh họa Bộ Quy tắc Ứng xử về CUES trên Biển Đông. Thông qua cơ chế ADMM Plus, hợp tác an ninh đa phương đã tiến triển xa hơn bất kỳ lĩnh vực hợp tác nào.

Đọc tiếp...

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

ASEAN đã rất khôn khéo trong việc duy trì các kênh liên lạc thiết thực với Triều Tiên, trong khi vẫn tiếp tục làm sâu sắc mối quan hệ chiến lược với Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Điều này giúp ASEAN có một vị trí duy nhất để đóng vai trò xây dựng và mang lại kết quả trong việc ngăn chặn cuộc xung đột đang đến gần ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

Mặc dù được coi là một trong những mô hình thành công nhất hiện nay, nhưng ASEAN hiện đang tồn tại những giới hạn nhất định và không thể đáp ứng được những thách thức mà các quốc gia thành viên phải đối mặt. ASEAN cần phải làm mới và thay đổi cho phù hợp với bối cảnh chính trị hiện tại.

Đọc tiếp...

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Các nhà phê bình vẫn thường chỉ trích rằng ASEAN đang ngày càng trở nên không thích hợp khi đối mặt với áp lực từ Trung Quốc và các vấn đề ở châu Âu, một số người thậm chí còn dự đoán ASEAN sẽ sụp đổ. Liệu những quan điểm đó có đúng không?

Đọc tiếp...

EU - mô hình cho ASEAN?

EU - mô hình cho ASEAN?

Các quan chức và các nhà hoạch định chính sách của ASEAN muốn coi EU như một tài liệu tham khảo, là sự hỗ trợ hoặc nguồn cảm hứng, chứ không phải là sự hấp dẫn liên quan đến các mô hình.

Đọc tiếp...

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

Tương lai của ASEAN và chủ nghĩa đa phương do ASEAN lãnh đạo trong thời đại đa tầng sẽ phức tạp, lộn xộn và không chắc chắn trong kỷ nguyên lưỡng cực, hệ thống đa cực lỗi thời và “khoảnh khắc đơn cực”. Biện pháp tiếp cận chiến lược đối với chủ nghĩa đa phương phải bắt đầu bằng cách nhận dạng những hạn chế của cấu trúc hiện tại do ASEAN lãnh đạo.

Đọc tiếp...

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Đã một năm trôi qua kể từ khi Cộng đồng ASEAN được hiện thực hóa, đến nay những thành tựu của Cộng đồng ASEAN vẫn còn khiêm tốn. Trong khi việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của Cộng đồng ASEAN đạt được một số tiến bộ đáng kể thì các mục tiêu an ninh-chính trị và văn hóa-xã hội vẫn còn nhiều việc phải làm.

Đọc tiếp...

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

ASEAN sẽ phải đối mặt với những thách thức mới đối với sự thống nhất, đồng thuận của khối. Philippines cần  hoạt động vì lợi ích chung của khối và đưa tranh chấp ở Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có vị trí chiến lược quan trọng đối với việc vận chuyển hàng hóa của thế giới bằng đường biển. Việc đảm bảo an ninh và sự ổn định của khu vực này cũng sẽ góp phần đảm bảo hòa bình và sự ổn định của thế giới.

Đọc tiếp...

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6006 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin