23 - 5 - 2017 | 15:51
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Email In PDF.

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

 

61270324-aseanchina-trade.jpg

Dưới thời chính quyền tiền nhiệm Barack Obama, sự can dự của Mỹ tại Đông Nam Á là một phần trong chính sách "tái cân bằng" châu Á của Mỹ. Ông Obama đã nỗ lực tăng cường sự hiện diện của Mỹ tại châu Á thông qua các cơ chế khu vực, chẳng hạn tham gia Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS) và thể chế hóa Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Mỹ. Ông Obama đã tham dự hầu hết các hội nghị thượng đỉnh liên quan tới ASEAN, nổi bật nhất là sự kiện diễn ra hồi tháng 2/2016 khi ông Obama là chủ nhà đón tiếp các nhà lãnh đạo ASEAN tham dự Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Mỹ tại Sunnylands, California. Đó là dấu hiệu đánh dấu sự từ bỏ chính sách thờ ơ đối với châu Á của người tiền nhiệm George W. Bush.

Tuy nhiên, trong 3 tháng đầu tiên của chính quyền Trump, chính sách tái cân bằng Đông Nam Á của ông Obama rõ ràng đã bị gạt sang một bên. Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), trụ cột kinh tế của chính sách tái cân bằng, đã chấm dứt. Cùng với đó, chủ nghĩa đa phương thông qua cam kết của Mỹ đối với ASEAN đang bị nghi ngờ. Chủ nghĩa đa phương phải dựa trên sự đánh giá về những thứ đạt được trong dài hạn, nhưng điều này không phải lúc nào cũng rõ ràng xét trong các điều khoản về lợi ích - chi phí. Điều này đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và thích nghi giữa các đối tác. Trong khi đó, ông Trump theo đuổi chương trình nghị sự "nước Mỹ trên hết” thông qua cách tiếp cận đạt được ngay các kết quả, khiến phương cách đa phương của ASEAN rất ít cơ hội bởi khối này tập trung vào sự đồng thuận và gia tăng hợp tác.

Các câu hỏi được đặt ra là liệu ông Trump sẽ tham dự EAS và Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Mỹ thường niên hay không? Sự hiện diện hay vắng mặt của ông có gửi đi tín hiệu mạnh mẽ về việc Mỹ sẽ tiếp tục cam kết với khu vực hay không?

Văn hóa ngoại giao châu Á được coi là kênh rất quan trọng để phát triển mối quan hệ cá nhân giữa các nhà lãnh đạo. Sự vắng mặt của Tổng thống Mỹ Trump trong năm mà Mỹ và ASEAN kỷ niệm 40 năm quan hệ đối tác đối thoại sẽ là một đòn giáng mạnh vào mối quan hệ này.

Đề xuất gần đây của ông Trump về việc tăng chi tiêu quốc phòng lên 603 tỷ USD và việc Mỹ tái khẳng định đảm bảo an ninh cho Nhật Bản và Hàn Quốc đã phần nào xoa dịu những lo lắng về việc Mỹ rút lui hoàn toàn khỏi châu Á. Mỹ thể hiện họ vẫn là "chiếc ô an ninh" và người giữ vai trò cân bằng chiến lược ở khu vực. Tuy vậy, quân đội Mỹ có thể không nhất thiết ảnh hưởng đến chính trị, đặc biệt là tại Đông Nam Á, nơi mà "ngoại giao tiền bạc" của Trung Quốc đã giúp Bắc Kinh chiếm được lợi thế ở một số nước. Như Thủ tướng Singapore từng đề cập trong một cuộc phỏng vấn hồi năm ngoái, đó là việc Trung Quốc sử dụng thương mại như một phần của chính sách đối ngoại và nước này tiếp cận các nước khác với "đầy kẹo ngọt trong túi", điều mà Mỹ không làm. Do vậy, Mỹ sẽ phải cạnh tranh với Trung Quốc không chỉ trên phương diện quân sự mà còn phải sử dụng cả "sức mạnh mềm". Nói cách khác, dấu ấn của Mỹ tại khu vực không chỉ dựa vào sự xuất hiện của Hạm đội 7 mà còn phải dựa vào độ tin cậy của các cam kết và hoạt động ngoại giao tích cực trong khu vực.

Sự thoái lui của Mỹ khỏi ASEAN, nếu có, sẽ làm suy yếu sự cân bằng tại Đông Nam Á và đưa Trung Quốc vào vị trí trung tâm địa chính trị. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia trong khu vực, do không có lựa chọn khác, sẽ rơi vào vòng tay của Bắc Kinh. Một thực tế không thể bỏ qua là hai đồng minh của Mỹ là Philippines và Thái Lan đã rơi vào vòng ảnh hưởng của Trung Quốc. Sự bỏ rơi hoàn toàn của ông Trump đối với khu vực này sẽ chỉ kéo dài danh sách các nước đi theo xu hướng này.

Mặt khác, sự đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc không phải là điều mong muốn bởi các nước trong khu vực sẽ buộc phải lựa chọn giữa một trong hai nước và có rất ít lựa chọn. Ví dụ, trong vấn đề Biển Đông, những phát biểu của ông Trump và các quan chức cho thấy sự cứng rắn của Mỹ, phù hợp với việc triển khai mới nhất tàu sân bay USS Carl Vinson tới vùng biển đang tranh chấp này. Trong khi đó, Trung Quốc đang từng bước củng cố sự hiện diện quân sự tại khu vực. Nếu không có ASEAN đóng vai trò cầu nối và hòa giải, thì nguy cơ tính toán sai lầm giữa hai cường quốc này là rất lớn.

Một lĩnh vực tiềm năng thúc đẩy hợp tác giữa Washington và ASEAN có thể là chống khủng bố. Đánh bại tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) và các nhóm khủng bố cực đoan khác thông qua các đối tác quốc tế là một trong những ưu tiên chính sách đối ngoại của ông Trump. Đây cũng là ưu tiên hàng đầu của Đông Nam Á bởi khu vực này là căn cứ tiềm năng của IS do lãnh thổ của chúng tại Trung Đông bị thu hẹp. Nhiệm vụ của ASEAN hiện nay là giữ cho Mỹ can dự đối với khu vực. Cuộc họp giữa bộ trưởng ngoại giao các nước ASEAN với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson sắp tới sẽ là một cơ hội cho ASEAN. Bên cạnh đó, điều quan trọng đối với ASEAN là phải kiềm chế, tránh phản ứng quá mức trước những tuyên bố của ông Trump bởi những tuyên bố này đôi khi không phải chính sách thực tế của Mỹ.

Mục tiêu lâu dài của ASEAN trong thời điểm không chắc chắn này là cần phải đoàn kết. Một ASEAN liên kết, ổn định và thịnh vượng sẽ là động lực thôi thúc Washington can dự với khu vực. Về phần mình, Washington cần nhanh chóng phác thảo chính sách đối ngoại của chính quyền mới đối với khu vực Đông Nam Á. Sự không chắc chắn càng kéo dài sẽ làm lãng phí các cơ hội cho cả hai bên.

Tác giả Hoàng Thị Hà là nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á-ISEAS, (Singapore). Bài viết đăng trên “ISEAS”.

Vũ Hiền (gt)

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

ASEAN sẽ phải đối mặt với những thách thức mới đối với sự thống nhất, đồng thuận của khối. Philippines cần  hoạt động vì lợi ích chung của khối và đưa tranh chấp ở Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có vị trí chiến lược quan trọng đối với việc vận chuyển hàng hóa của thế giới bằng đường biển. Việc đảm bảo an ninh và sự ổn định của khu vực này cũng sẽ góp phần đảm bảo hòa bình và sự ổn định của thế giới.

Đọc tiếp...

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Đọc tiếp...

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Trong tình hình hiện nay, trước những tác động của nền kinh tế thế giới, kinh tế ASEAN cũng bị ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên vẫn giữ vững được sự tăng trưởng và là điểm đến của các nhà đầu tư.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

Việc Anh rời khỏi EU sẽ có những ảnh hưởng sâu sắc đến việc nhận thức, buộc ASEAN phải đánh giá lại các nỗ lực hội nhập châu Âu của mình. ASEAN sẽ nuôi dưỡng mối quan hệ với EU như thế nào?

Đọc tiếp...

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

Chừng nào mà các nước thành viên tiếp tục hành động theo lợi ích của bản thân, thì cơ hội có được một ASEAN đoàn kết hơn sẽ là mong manh. Hiện tại, ASEAN sẽ tiếp tục con đường mà họ đã đi trong 50 năm qua, nhích những bước chậm rãi tới sự hòa nhập, song những hạn chế về địa lý sẽ trì hoãn vô hạn định sự hòa nhập đó.

Đọc tiếp...

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Nếu ASEAN không hành động, khối sẽ tiếp tục suy yếu và chia rẽ. ASEAN có nguy cơ trở thành một tổ chức khu vực “rỗng”, ngày càng trở nên không thích hợp và khi đó các thành viên sẽ buộc phải tìm kiếm nơi khác để bảo vệ lợi ích cho mình.

Đọc tiếp...

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

Nếu nguyên tắc đồng thuận bị lạm dụng nhiều lần, hậu quả có thể sẽ không dự đoán được, không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với các nước lớn, bao gồm cả Trung Quốc. Một sự lặp lại những gì đã xảy ra trong năm 2012 có thể đưa ASEAN vào con đường nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã đạt mức kỷ lục trong năm 2015 và tăng trở lại trong năm nay. Các thỏa thuận đạt 11,3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2016, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đình trệ. Đạt được vị thế quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam còn đặt mục tiêu cao hơn nữa.

Đọc tiếp...

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Có ba lý do mà kịch bản này sẽ không xảy ra: (i) ASEAN không có liên hệ với các hoạt động chính trị trong nước; (ii) Người dân ở ASEAN không biết ASEAN; và (iii) Không có sự giận dữ Jakarta giống như ở nhiều nước thành viên EU, nơi có sự giận dữ mạnh mẽ và lớn tiếng của dân chúng về sự ngạo mạn được cho là của những viên chức trong các cơ quan điều hành Cộng đồng châu Âu ở Brussels.

Đọc tiếp...

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Philippines đã trải qua một chặng đường dài để trở thành một bên tham gia quan trọng ở khu vực. Điều có tính chất quan trọng sống còn đối với thành công và an ninh của nước này là một sự chuyển tiếp ban lãnh đạo thành công và hòa bình.

Đọc tiếp...

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Một chương mới và đầy hy vọng trong lịch sử đau buồn của Myanmar mở ra vào ngày 1/4 khi chính phủ phi quân sự đầu tiên của đất nước này trong 54 năm lên cầm quyền. Nhà lãnh đạo chính phủ mới là “biểu tượng dân chủ” nổi tiếng của thế giới, .

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Myanmar sẽ có thay đổi gì?

Chính sách đối ngoại của Myanmar sẽ có thay đổi gì?

"Diễn đàn Interpreter" ngày (30/3) có bài phân tích về chính sách đối ngoại của Myanmar trong thời gian tới dưới sự chèo lái của bà Aung San Suu Ky - người được coi là có nhiều kinh nghiệm nhất trong đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) hiện nay.

Đọc tiếp...

Vũ khí lạc hậu ảnh hưởng đến khả năng tác chiến của Đông Nam Á

Vũ khí lạc hậu ảnh hưởng đến khả năng tác chiến của Đông Nam Á

Đông Nam Á đang trải qua một thời kỳ hiện đại hóa quân sự và trên thực tế, với các loại vũ khí lạc hậu, các quốc gia Đông Nam Á không có khả năng đối phó hiệu quả với một Trung Quốc đang trỗi dậy.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU: Hai con đường khác biệt dẫn tới việc thành lập cộng đồng

ASEAN và EU: Hai con đường khác biệt dẫn tới việc thành lập cộng đồng

ASEAN và EU là hai hình mẫu hội nhập khu vực nổi bật nhất hiện nay. Cả ASEAN và EU đều đang đối mặt với những thách thức chung trong thế kỷ 21 và có thể học hỏi từ kinh nghiệm của nhau để giải quyết hiệu quả hơn những thách thức ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Cộng đồng Kinh tế ASEAN hứa hẹn sẽ đưa ASEAN bước vào kỷ nguyên mới

Cộng đồng Kinh tế ASEAN hứa hẹn sẽ đưa ASEAN bước vào kỷ nguyên mới

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) với một thị trường duy nhất và cơ sở sản xuất thống nhất chắc chắn sẽ thu hút nhiều đầu tư từ các công ty trên toàn cầu. Điều này cũng sẽ góp phần thúc đẩy thương mại nội khối, đồng thời làm gia tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

Đọc tiếp...

ASEAN vẫn quan trọng cho sự thay đổi toàn cầu

ASEAN vẫn quan trọng cho sự thay đổi toàn cầu

 "Diễn đàn Đông Á" số mới đây có bài phân tích cho rằng mặc dù ASEAN có những điểm yếu nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong thay đổi toàn cầu

Đọc tiếp...

Năm thực tế về Cộng đồng Kinh tế ASEAN

Năm thực tế về Cộng đồng Kinh tế ASEAN

Bài viết này sẽ nỗ lực giải thích 5 thực tế cốt yếu về sự hợp tác kinh tế của ASEAN. Đây là điều rất quan trọng, bởi vì bất kể sự chỉ trích là gì, ASEAN cũng sẽ thông báo đạt được AEC vào ngày 31/12/2015.

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Widodo nghiêng về Chủ nghĩa Sukarno?

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Widodo nghiêng về Chủ nghĩa Sukarno?

Kể từ khi nhậm chức cách đây một năm, Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã theo đuổi một chính sách đối ngoại dân tộc chủ nghĩa, một khởi đầu khác với chủ nghĩa đa phương của người tiền nhiệm, ông Susilo Bambang Yudhoyono.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 14120 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin