14 - 12 - 2017 | 23:56
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Email In PDF.

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

 

22(3).jpg

Năm nay, ASEAN tròn 50 tuổi. Nếu ASEAN là con người, đây sẽ là giai đoạn khủng hoảng tuổi trung niên. Từ khi thành lập đến khi mở rộng, ASEAN đã phát triển đáng kể. Qua nhiều năm, cách thức ngoại giao linh hoạt, mềm mại, ưu tiên các nguyên tắc và không can thiệp vào công việc nội bộ của ASEAN từ từ nhường chỗ cho việc gia tăng thể chế, luật pháp và tái diễn giải ý nghĩa của chính sách không can thiệp. Việc hình thành Hiến chương ASEAN, thành lập Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về Nhân quyền và sự ra mắt Cộng đồng ASEAN, chẳng hạn là không thể hình dung được 50 năm trước, khi quan hệ giữa các thành viên sáng lập ASEAN đang căng thẳng. Không có mục tiêu cuối cùng và tất cả đều chứa khiếm khuyết nhưng chúng vẫn đại diện cho sự tiến bộ.

Thành tựu lớn nhất của ASEAN, cho đến nay, là ngăn chặn xung đột xảy ra trong khu vực. Nhưng, thật khó đ chứng minh thành công dựa trên giả thiết ngược lại và ASEAN đã phải vật lộn với những thách thức ngoài ngưỡng chịu đựng của khu vực. Cả hai nhóm ủng hộ và hoài nghi đều muốn thấy nhiều hơn vai trò của ASEAN nếu như nó đáp ứng được tham vọng lấy con người làm định hướng và trung tâm và nếu nó thực hiện hiệu quả việc quản lý tranh chấp quyền lực trong khu vực.

Đã có một số chuyển biến tích cực về các vấn đ mang tính chính trị. Hội nghị hẹp các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM Retreat) đ trao đổi về tình hình bạo lực tại bang Rakhine, Myanmar tại Yangon trước kỳ nghỉ lễ tháng 12/2016 là đáng khích lệ. Các Bộ trưởng đã trao đổi thẳng thắn về quan điểm và đ xuất đ giảm bớt tình trạng khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng và kéo dài của cộng đồng người Rohingya. Nhưng, không có bước tiến cụ thể nào xuất hiện và người ta tự hỏi liệu áp lực chỉ tạm thời giảm bớt trước khi làn sóng di cư bất thường qua biên giới tiếp tục.

Căng thẳng cũng đã hạ nhiệt Biển Đông sau khi quan hệ Philippines với Trung Quốc được cải thiện dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte. Thực tế Philippines chỉ đơn giản là làm những gì mà nhiều quốc gia Đông Nam Á khác đã và đang làm là cân bằng quyền lực và đánh cược rủi ro. Đây là phiên bản tái cân bằng của Philippines; việc rời xa phụ thuộc vào Mỹ hướng tới một chính sách đối ngoại độc lập hơn.

Các điểm khác cần lưu ý là Biển Đông không phải chỉ là vấn đ giữa Philippines và Trung Quốc. Mà đó còn là tranh chấp giữa ba bên khác trong khu vực Đông Nam Á và nhân tố Đài Loan. Đây là tranh chấp đa phương cần được xử lý và giải quyết đa phương. Đây là một trong những lý do một Bộ Quy tắc ứng xử (COC) có tính ràng buộc đang được đàm phán giữa Trung Quốc với ASEAN mặc dù chỉ có bốn quốc gia thành viên ASEAN là các bên trực tiếp liên quan đến tranh chấp. Có kỳ vọng về một thỏa thuận khung cho COC sẽ được ký kết trong năm 2017, nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của ASEAN. Đây là một bước đi mang tính xây dựng.

Tuy nhiên, đ rõ ràng, các thỏa thuận khung sẽ nhường chỗ cho một COC hoàn chỉnh và sẽ có được nó sau 15 năm kể từ khi Tuyên bố về cách ứng xử của các bên Biển Đông (DOC) được ký kết tạm thời.

Trong khi đó, hình ảnh vệ tinh cho thấy cảnh quan khu vực tranh chấp đã thay đổi mạnh và các bên yêu sách tiếp tục thay đổi mà hoàn toàn không quan tâm tới các nguyên tắc đ ra trong DOC. Tốc đ và quy mô xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc là rất lớn nhưng việc cải tạo công trình của một số nước khác cũng vi phạm nguyên tắc DOC vềtự kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động làm phức tạp hoặc gây leo thang tranh chấp và ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định”. Điều này đặt ra câu hỏi tại sao các bên yêu sách khác phải tiếp tục kiềm chế cải tạo các thực thể mà mình chiếm đóng.

Bạo lực xã hội, di cư bất thường và tranh chấp Biển Đông sẽ tiếp tục nằm trong danh sách những thách thức của ASEAN trong năm 2017. Chủ nghĩa cực đoan bạo lực, cũng như các vấn đ có từ 20 năm, cũng sẽ đòi hỏi sự lưu tâm. Những vấn đ này là của ASEAN và có ý nghĩa đáng kể với chính ASEAN.

Tuy nhiên, đây chỉ là triệu chứng của những thách thức cơ bản hơn mà ASEAN đã vật lộn nhiều năm nay và sẽ tiếp tục phải như vậy trong năm 2017. Nó xoay quanh câu hỏi về việc liệu ASEAN có thể giữ đoàn kết khi lợi ích quốc gia và khu vực bất đồng và liệu 10 quốc gia thành viên ASEAN rất khác biệt có thể quản lý hiệu quả mối quan hệ với các nước láng giềng giàu mạnh và có ảnh hưởng hơn khi họ đều có lợi ích riêng trong khu vực.

Năm 2017 cũng vậy, ASEAN phải đối mặt với khá nhiều bất định trong mối quan hệ với đối tác quan trọng nhất - Mỹ. Những nhà quan sát thấy rất ít sự xuất hiện của ASEAN và khu vực từ chính quyền Trump ngoài chiến dịch ngoại vi và phát biểu trên Twitter về các hoạt động của Trung Quốc Biển Đông. Vì vậy, rất khó biết có thể trông đợi gì về chính sách đối với khu vực Đông Nam Á, cam kết đa phương trong khu vực và vị trí của ASEAN trong khuôn khổ chính sách của Mỹ.

Tuy vậy điều rõ ràng là ASEAN sẽ tiếp tục như đã từng trong quá khứ, hợp tác với tất cả các đối tác đối thoại của mình bất kể nó có nằm trong danh sách ưu tiên của họ hay không. Mạng lưới phức tạp các vấn đ của ASEAN và những tác động xuyên biên giới của chúng sẽ ít ảnh hưởng tới hợp tác. Nhưng, khi các mảnh ghép này di chuyển trên bảng địa chính trị của khu vực, ASEAN sẽ phải đối đầu với một số câu hỏi khó về bản thân và vị trí của nó trong trò chơi quyền lực lớn hơn này. Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967 và đ công dân các thành viên ASEAN cũng như các nước khác coi trọng, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây. Trong khi đó, ASEAN chỉ đơn giản là không đ khả năng đối phó với một cuộc khủng hoảng tuổi trung niên./.

Tác giả là nhà nghiên cứu Elina Noor, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và An ninh, Học viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, Malaysia. Bài viết đăng trên trangISIS”.

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

Cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM Plus) nên tiến hành một cuộc diễn tập đa phương để thử nghiệm và minh họa Bộ Quy tắc Ứng xử về CUES trên Biển Đông. Thông qua cơ chế ADMM Plus, hợp tác an ninh đa phương đã tiến triển xa hơn bất kỳ lĩnh vực hợp tác nào.

Đọc tiếp...

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

ASEAN đã rất khôn khéo trong việc duy trì các kênh liên lạc thiết thực với Triều Tiên, trong khi vẫn tiếp tục làm sâu sắc mối quan hệ chiến lược với Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Điều này giúp ASEAN có một vị trí duy nhất để đóng vai trò xây dựng và mang lại kết quả trong việc ngăn chặn cuộc xung đột đang đến gần ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

Mặc dù được coi là một trong những mô hình thành công nhất hiện nay, nhưng ASEAN hiện đang tồn tại những giới hạn nhất định và không thể đáp ứng được những thách thức mà các quốc gia thành viên phải đối mặt. ASEAN cần phải làm mới và thay đổi cho phù hợp với bối cảnh chính trị hiện tại.

Đọc tiếp...

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Các nhà phê bình vẫn thường chỉ trích rằng ASEAN đang ngày càng trở nên không thích hợp khi đối mặt với áp lực từ Trung Quốc và các vấn đề ở châu Âu, một số người thậm chí còn dự đoán ASEAN sẽ sụp đổ. Liệu những quan điểm đó có đúng không?

Đọc tiếp...

EU - mô hình cho ASEAN?

EU - mô hình cho ASEAN?

Các quan chức và các nhà hoạch định chính sách của ASEAN muốn coi EU như một tài liệu tham khảo, là sự hỗ trợ hoặc nguồn cảm hứng, chứ không phải là sự hấp dẫn liên quan đến các mô hình.

Đọc tiếp...

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

Tương lai của ASEAN và chủ nghĩa đa phương do ASEAN lãnh đạo trong thời đại đa tầng sẽ phức tạp, lộn xộn và không chắc chắn trong kỷ nguyên lưỡng cực, hệ thống đa cực lỗi thời và “khoảnh khắc đơn cực”. Biện pháp tiếp cận chiến lược đối với chủ nghĩa đa phương phải bắt đầu bằng cách nhận dạng những hạn chế của cấu trúc hiện tại do ASEAN lãnh đạo.

Đọc tiếp...

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Đã một năm trôi qua kể từ khi Cộng đồng ASEAN được hiện thực hóa, đến nay những thành tựu của Cộng đồng ASEAN vẫn còn khiêm tốn. Trong khi việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của Cộng đồng ASEAN đạt được một số tiến bộ đáng kể thì các mục tiêu an ninh-chính trị và văn hóa-xã hội vẫn còn nhiều việc phải làm.

Đọc tiếp...

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

ASEAN sẽ phải đối mặt với những thách thức mới đối với sự thống nhất, đồng thuận của khối. Philippines cần  hoạt động vì lợi ích chung của khối và đưa tranh chấp ở Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có vị trí chiến lược quan trọng đối với việc vận chuyển hàng hóa của thế giới bằng đường biển. Việc đảm bảo an ninh và sự ổn định của khu vực này cũng sẽ góp phần đảm bảo hòa bình và sự ổn định của thế giới.

Đọc tiếp...

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Đọc tiếp...

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Trong tình hình hiện nay, trước những tác động của nền kinh tế thế giới, kinh tế ASEAN cũng bị ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên vẫn giữ vững được sự tăng trưởng và là điểm đến của các nhà đầu tư.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

Việc Anh rời khỏi EU sẽ có những ảnh hưởng sâu sắc đến việc nhận thức, buộc ASEAN phải đánh giá lại các nỗ lực hội nhập châu Âu của mình. ASEAN sẽ nuôi dưỡng mối quan hệ với EU như thế nào?

Đọc tiếp...

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

Chừng nào mà các nước thành viên tiếp tục hành động theo lợi ích của bản thân, thì cơ hội có được một ASEAN đoàn kết hơn sẽ là mong manh. Hiện tại, ASEAN sẽ tiếp tục con đường mà họ đã đi trong 50 năm qua, nhích những bước chậm rãi tới sự hòa nhập, song những hạn chế về địa lý sẽ trì hoãn vô hạn định sự hòa nhập đó.

Đọc tiếp...

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Nếu ASEAN không hành động, khối sẽ tiếp tục suy yếu và chia rẽ. ASEAN có nguy cơ trở thành một tổ chức khu vực “rỗng”, ngày càng trở nên không thích hợp và khi đó các thành viên sẽ buộc phải tìm kiếm nơi khác để bảo vệ lợi ích cho mình.

Đọc tiếp...

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

Nếu nguyên tắc đồng thuận bị lạm dụng nhiều lần, hậu quả có thể sẽ không dự đoán được, không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với các nước lớn, bao gồm cả Trung Quốc. Một sự lặp lại những gì đã xảy ra trong năm 2012 có thể đưa ASEAN vào con đường nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã đạt mức kỷ lục trong năm 2015 và tăng trở lại trong năm nay. Các thỏa thuận đạt 11,3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2016, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đình trệ. Đạt được vị thế quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam còn đặt mục tiêu cao hơn nữa.

Đọc tiếp...

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Có ba lý do mà kịch bản này sẽ không xảy ra: (i) ASEAN không có liên hệ với các hoạt động chính trị trong nước; (ii) Người dân ở ASEAN không biết ASEAN; và (iii) Không có sự giận dữ Jakarta giống như ở nhiều nước thành viên EU, nơi có sự giận dữ mạnh mẽ và lớn tiếng của dân chúng về sự ngạo mạn được cho là của những viên chức trong các cơ quan điều hành Cộng đồng châu Âu ở Brussels.

Đọc tiếp...

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Philippines đã trải qua một chặng đường dài để trở thành một bên tham gia quan trọng ở khu vực. Điều có tính chất quan trọng sống còn đối với thành công và an ninh của nước này là một sự chuyển tiếp ban lãnh đạo thành công và hòa bình.

Đọc tiếp...

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Một chương mới và đầy hy vọng trong lịch sử đau buồn của Myanmar mở ra vào ngày 1/4 khi chính phủ phi quân sự đầu tiên của đất nước này trong 54 năm lên cầm quyền. Nhà lãnh đạo chính phủ mới là “biểu tượng dân chủ” nổi tiếng của thế giới, .

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 15441 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin