14 - 12 - 2018 | 13:40
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Email In PDF.

Philippines đã trải qua một chặng đường dài để trở thành một bên tham gia quan trọng ở khu vực. Điều có tính chất quan trọng sống còn đối với thành công và an ninh của nước này là một sự chuyển tiếp ban lãnh đạo thành công và hòa bình.

 

gen2a.jpg

 

Vào ngày 9/5/2016, người dân Philippines đã đi bỏ phiếu để bầu ra một vị tổng thống mới. Tất cả các dấu hiệu đều cho thấy chiến thắng của ứng cử viên phi đảng phái và đầy triển vọng Rodrigo Duterte, thị trưởng lâu đời của thành phố Davao ở hòn đảo Mindanao miền Nam Philippines.

Ông Duterte đầy sức hút trái ngược hẳn với các ứng cử viên khao khát được nắm giữ chức vụ tổng thống khác, những người hoặc được coi là ủng hộ nguyên trạng, thiếu kinh nghiệm hoặc bị cáo buộc tham nhũng. Giữ vững cương lĩnh bài trừ tội phạm và tham nhũng, ông Duterte đã gây choáng váng cho những người đồng hương của mình bằng ngôn ngữ đầy màu sắc, đe dọa diệt trừ tội phạm và cho quốc hội ngừng hoạt động nếu có nỗ lực bôi xấu khi ông lên nắm quyền. Ông cũng khiến các nước láng giềng phải giật mình bằng những tuyên bố cứng rắn về quan hệ ngoại giao.

Từ “con bệnh” châu Á đến “ngôi sao sáng”

Nhiệm vụ to lớn của tổng thống mới là hướng nước này đến những triển vọng kinh tế tươi sáng hơn, sự ổn định chính trị lâu dài và an ninh giữa các thách thức chính sách lớn ở trong nước và khu vực ASEAN rộng lớn hơn. Từ những năm 1980, Philippines bị xem là “con bệnh” của châu Á. Không giống như sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của các nước láng giềng Đông Nam Á và Nam Á đã hưởng lợi từ các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu được hỗ trợ bởi các nguyên tắc cơ bản mạnh mẽ về kinh tế, Philippines đã suy yếu trong nhiều năm do sự tăng trưởng ảm đạm và triển vọng kinh tế nghèo nàn; nước này đã trải qua sự bất ổn chính trị dẫn đến thời kỳ áp đặt tình trạng thiết quân luật bừa bãi và sự độc tài dưới thời chế độ Marcos, điều đã khiến cho nước này lâm vào tình cảnh phá sản và gây ra các vụ lạm dụng nhân quyền.

Sau cuộc cách mạng quyền lực nhân dân vào năm 1986 mà đã lật đổ chế độ Marcos, Philippines đã phải mất hàng thập kỷ để hồi phục, xây dựng lại các thể chế dân chủ và đẩy mạnh nền kinh tế của mình. Trong suốt thời kỳ hậu Marcos, nước này cũng đã phải vật lộn với mối đe dọa đã tồn tại hàng thập kỷ là sự nổi loạn của Quân đội Nhân dân Mới (NPA) và sự ly khai của các nhóm ly khai Hồi giáo ở các tỉnh của Mindanao ở miền Nam nước này. Các nỗ lực nhằm thiết lập các thỏa thuận hòa bình thường không đạt được thành công.

Bốn thập kỷ sau, Philippines cuối cùng có vẻ đã đạt được một số cái có vẻ là tiến bộ về kinh tế và ổn định về chính trị. Từ năm 2010 đến năm 2014, nước này đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất trong vòng 40 năm, trung bình đạt 6,3%/năm và nằm trong số các nước đang phát triển có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở châu Á. Từng bị các nhà đầu tư nước ngoài xa lánh do những nỗi lo sợ về tình trạng bất ổn, Philippines giờ đây coi đầu tư và tăng trưởng công nghiệp là các động lực chính của nền kinh tế của mình, với lĩnh vực dịch vụ đóng góp hơn một nửa Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này.

Với dân số hơn 100 triệu người, lợi thế cạnh tranh của Philippines là lực lượng lao động lớn, có tri thức, trẻ và có khả năng nói tiếng Anh. Philippines cũng được hưởng lợi từ “lợi tức dân số” của mình – độ tuổi trung bình của nước này là 23,5 và tốc độ tăng trưởng dân số ở mức 1,6%. Philippines cũng tiếp tục được hưởng lợi từ lượng ngoại tệ chuyển về đóng góp khoảng 8-9% vào GDP của nước này – nhờ có 2,4 triệu lao động Philippines ở nước ngoài. Tổng thống Benigno Aquino sắp mãn nhiệm tán dương chính quyền của ông về việc đặt nền móng cho các nguyên tắc cơ bản mạnh mẽ về kinh tế và sự ổn định chính trị có khả năng biến Philippines thành “ngôi sao sáng” tiếp theo của châu Á.

Những mùa Hè bất mãn

Dựa trên các con số kinh tế, điều gây bối rối là ứng cử viên của chính phủ, Mar Roxas, một nhà kỹ trị và cũng là một quan chức chính phủ dày dạn kinh nghiệm, lại có thể tụt lại phía sau trong các cuộc thăm dò bầu cử. Điều thậm chí còn gây bối rối hơn là làm thế nào mà một ông tỉnh trưởng “có lối nói cứng rắn”, nhân vật dường như coi thường các thể chế chính trị và pháp trị, lại có thể chiếm được tình cảm của nhiều người dân Philippines ở mọi lứa tuổi và tầng lớp kinh tế đến vậy. Với lời hứa đem lại “một cuộc sống sung túc” cho người dân Philippines và một đất nước an toàn, Duterte đã trở thành vị anh hùng của những nhóm người bị vỡ mộng bởi sự bất lực của một số nhà lãnh đạo trong việc xóa bỏ tình trạng nghèo đói và tham nhũng ở đất nước này.

Trong khi Chính quyền Aquino khoe khoang về những con số kinh tế khả quan và mức độ lòng tin chưa từng thấy từ phía cộng động doanh nghiệp quốc tế, một mức độ bất bình đẳng cao về thu nhập vẫn còn dai dẳng. Bất chấp tình trạng đói nghèo đã giảm đáng kể trong những năm qua, gần 1/4 dân số vẫn sống dưới mức nghèo đói.

Trong suốt chiến dịch tranh cử, những tiếng nói bất mãn đã tập trung vào thất bại của các chính phủ trước trong việc cải thiện cuộc sống của hàng triệu người dân Philippines. Điều thú vị là, như đã được nhà xã hội học Philippines Randy David lưu ý, “chiều hướng tuyệt vọng [cũng] đang đến từ những người có điều kiện sống tương đối tốt hơn… họ có quyền được hưởng nhiều điều tốt đẹp hơn – công việc được trả lương cao hơn, phương tiện giao thông công cộng tốt hơn, nhiều dịch vụ công cộng thuận lợi hơn, khu sinh sống an toàn hơn… sân bay, bệnh viện và trường học tốt hơn”.

Người hùng cho tiến bộ kinh tế và an ninh?

Giữa những tiếng hô hào đòi thay đổi và sự cần thiết phải có một nhà lãnh đạo mạnh mẽ và quyết đoán, vẫn có những nỗi lo sợ ngày càng tăng rằng đất nước này sẽ (một lần nữa) quay trở lại chế độ độc tài. Những nỗi lo sợ của doanh nghiệp trước kỳ bầu cử đã dẫn đến sự sụt giảm của thị trường chứng khoán nước này và sự mất giá của đồng peso. Lo ngại ngày càng tăng là do thiếu vắng các tuyên bố chính sách rõ ràng về việc nhân vật đầy triển vọng này cuối cùng sẽ giải quyết các vấn đề mà đã khiến cho người dân từ các tầng lớp xã hội khác nhau ủng hộ ông như thế nào.

Cuộc bầu cử này có lẽ là một trong những cuộc bầu cử gây chia rẽ nhất trong lịch sử gần đây của Philippines. Các nhà bình luận hy vọng rằng tất cả các bên tham gia sẽ tôn trọng kết quả bầu cử. Chẳng hạn, nhiệm kỳ tổng thống của cựu Tổng thống Gloria Arroyo đã gặp phải nhiều rắc rối do những lời cáo buộc gian lận và bất hợp pháp cho đến cuối nhiệm kỳ của bà. Các nỗ lực có thể có nhằm phủ nhận chiến thắng của Duterte có thể gây rắc rối và bất ổn cho nước này.

Quả thực điều quan trọng không chỉ đối với Philippines mà còn đối với cả ASEAN là sự chuyển tiếp lãnh đạo chính trị có trật tự và hòa bình ở nước này. Philippines sẽ giữ chức Chủ tịch ASEAN vào năm 2017, khi hiệp hội này kỷ niệm 50 năm thành lập. Điều quan trọng là vị tổng thống mới phải hiểu được sự cần thiết phải có khả năng lãnh đạo khu vực trong một ASEAN bị thách thức, mà sự đoàn kết của tổ chức này đang bị thử thách giữa các tuyên bố chủ quyền gây tranh cãi ở Biển Đông và cũng là nơi Manila phải bảo vệ lợi ích của mình do vụ kiện của nước này chống lại Trung Quốc ở Tòa án trọng tài quốc tế ở La Hay.

Do vậy, vị tổng thống mới cần phải đảm bảo rằng bất chấp thể hiện xuất sắc bằng lời nói, không thể có chỗ cho sự tự mãn để tránh khả năng xảy ra các cú sốc kinh tế, chính trị và an ninh đối với khu vực. Một Philippines hòa bình và mạnh mẽ về kinh tế sẽ được hưởng lợi từ sự hội nhập kinh tế sâu hơn thông qua Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC). Điều cũng có ý nghĩa quyết định đối với tổng thống mới là tiếp tục tìm ra một giải pháp chính trị cho vấn đề ly khai gây nhức nhối ở các tỉnh Mindanao ở miền Nam trong khi hợp tác với các nước trong và ngoài khu vực để chiến đấu chống lại chủ nghĩa khủng bố cùng các thách thức xuyên quốc gia khác, và đánh giá cao giá trị của hợp tác khu vực trong việc ngăn chặn xung đột và đối phó với các thách thức an ninh. Philippines đã trải qua một chặng đường dài để trở thành một bên tham gia quan trọng ở khu vực. Điều có tính chất quan trọng sống còn đối với thành công và an ninh của nước này là một sự chuyển tiếp ban lãnh đạo thành công và hòa bình.

Tác giả Mely Caballero-Anthony là phó giáo sư và giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Phi Truyền thống, Trường Nghiên cứu Quốc tế . Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore. Bài viết đăng trên trang “CSIS”.

Anh Thư (gt)

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Triển vọng của ASEAN 2025

Triển vọng của ASEAN 2025

Tại Hội nghị Cấp cao 27 tại Kuala Lumpur, Malaixia tháng 11/2015, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tuyên bố thành lập Cộng đồng ASEAN và thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, cam kết tiếp tục nỗ lực vì một cộng đồng hội nhập, hoà bình và ổn định ở khu vực. Câu hỏi đặt ra là tiến trình liên kết của ASEAN đang ở mức độ nào và kỳ vọng về một cộng đồng ASEAN gắn kết và bền vững liệu có khả năng trở thành hiện thực?

Đọc tiếp...

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Các thành viên của ASEAN đang phát triển rất nhanh chóng cả về dân số lẫn kinh tế. Lợi thế địa lý gần nhau cũng là một trong những điểm nhấn khiến ASEAN trở thành đối tác thương mại lý tưởng của Úc.

Đọc tiếp...

ASEAN: Quá khứ và tương lai

ASEAN: Quá khứ và tương lai

Chắc chắn, ASEAN là quan trọng. Thiếu vắng ASEAN, các nước ở Đông Nam Á có thể tiếp tục lúng túng bởi những chia rẽ sâu sắc, sự thiếu tin tưởng và những hận thù. Không có ASEAN, có thể các nước ở Đông Nam Á sẽ vẫn là những con tốt và mục tiêu trong các cuộc tranh giành mượn tay kẻ khác của các cường quốc quan trọng ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

Cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM Plus) nên tiến hành một cuộc diễn tập đa phương để thử nghiệm và minh họa Bộ Quy tắc Ứng xử về CUES trên Biển Đông. Thông qua cơ chế ADMM Plus, hợp tác an ninh đa phương đã tiến triển xa hơn bất kỳ lĩnh vực hợp tác nào.

Đọc tiếp...

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

ASEAN đã rất khôn khéo trong việc duy trì các kênh liên lạc thiết thực với Triều Tiên, trong khi vẫn tiếp tục làm sâu sắc mối quan hệ chiến lược với Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Điều này giúp ASEAN có một vị trí duy nhất để đóng vai trò xây dựng và mang lại kết quả trong việc ngăn chặn cuộc xung đột đang đến gần ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

Mặc dù được coi là một trong những mô hình thành công nhất hiện nay, nhưng ASEAN hiện đang tồn tại những giới hạn nhất định và không thể đáp ứng được những thách thức mà các quốc gia thành viên phải đối mặt. ASEAN cần phải làm mới và thay đổi cho phù hợp với bối cảnh chính trị hiện tại.

Đọc tiếp...

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Các nhà phê bình vẫn thường chỉ trích rằng ASEAN đang ngày càng trở nên không thích hợp khi đối mặt với áp lực từ Trung Quốc và các vấn đề ở châu Âu, một số người thậm chí còn dự đoán ASEAN sẽ sụp đổ. Liệu những quan điểm đó có đúng không?

Đọc tiếp...

EU - mô hình cho ASEAN?

EU - mô hình cho ASEAN?

Các quan chức và các nhà hoạch định chính sách của ASEAN muốn coi EU như một tài liệu tham khảo, là sự hỗ trợ hoặc nguồn cảm hứng, chứ không phải là sự hấp dẫn liên quan đến các mô hình.

Đọc tiếp...

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

Tương lai của ASEAN và chủ nghĩa đa phương do ASEAN lãnh đạo trong thời đại đa tầng sẽ phức tạp, lộn xộn và không chắc chắn trong kỷ nguyên lưỡng cực, hệ thống đa cực lỗi thời và “khoảnh khắc đơn cực”. Biện pháp tiếp cận chiến lược đối với chủ nghĩa đa phương phải bắt đầu bằng cách nhận dạng những hạn chế của cấu trúc hiện tại do ASEAN lãnh đạo.

Đọc tiếp...

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Đã một năm trôi qua kể từ khi Cộng đồng ASEAN được hiện thực hóa, đến nay những thành tựu của Cộng đồng ASEAN vẫn còn khiêm tốn. Trong khi việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của Cộng đồng ASEAN đạt được một số tiến bộ đáng kể thì các mục tiêu an ninh-chính trị và văn hóa-xã hội vẫn còn nhiều việc phải làm.

Đọc tiếp...

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

ASEAN sẽ phải đối mặt với những thách thức mới đối với sự thống nhất, đồng thuận của khối. Philippines cần  hoạt động vì lợi ích chung của khối và đưa tranh chấp ở Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có vị trí chiến lược quan trọng đối với việc vận chuyển hàng hóa của thế giới bằng đường biển. Việc đảm bảo an ninh và sự ổn định của khu vực này cũng sẽ góp phần đảm bảo hòa bình và sự ổn định của thế giới.

Đọc tiếp...

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Đọc tiếp...

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Trong tình hình hiện nay, trước những tác động của nền kinh tế thế giới, kinh tế ASEAN cũng bị ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên vẫn giữ vững được sự tăng trưởng và là điểm đến của các nhà đầu tư.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

Việc Anh rời khỏi EU sẽ có những ảnh hưởng sâu sắc đến việc nhận thức, buộc ASEAN phải đánh giá lại các nỗ lực hội nhập châu Âu của mình. ASEAN sẽ nuôi dưỡng mối quan hệ với EU như thế nào?

Đọc tiếp...

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

Chừng nào mà các nước thành viên tiếp tục hành động theo lợi ích của bản thân, thì cơ hội có được một ASEAN đoàn kết hơn sẽ là mong manh. Hiện tại, ASEAN sẽ tiếp tục con đường mà họ đã đi trong 50 năm qua, nhích những bước chậm rãi tới sự hòa nhập, song những hạn chế về địa lý sẽ trì hoãn vô hạn định sự hòa nhập đó.

Đọc tiếp...

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Nếu ASEAN không hành động, khối sẽ tiếp tục suy yếu và chia rẽ. ASEAN có nguy cơ trở thành một tổ chức khu vực “rỗng”, ngày càng trở nên không thích hợp và khi đó các thành viên sẽ buộc phải tìm kiếm nơi khác để bảo vệ lợi ích cho mình.

Đọc tiếp...

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

Nếu nguyên tắc đồng thuận bị lạm dụng nhiều lần, hậu quả có thể sẽ không dự đoán được, không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với các nước lớn, bao gồm cả Trung Quốc. Một sự lặp lại những gì đã xảy ra trong năm 2012 có thể đưa ASEAN vào con đường nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã đạt mức kỷ lục trong năm 2015 và tăng trở lại trong năm nay. Các thỏa thuận đạt 11,3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2016, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đình trệ. Đạt được vị thế quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam còn đặt mục tiêu cao hơn nữa.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 11871 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin