14 - 11 - 2018 | 18:44
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN Vị trí Chủ tịch ASEAN của Malaysia năm 2015: Bối cảnh và triển vọng

Vị trí Chủ tịch ASEAN của Malaysia năm 2015: Bối cảnh và triển vọng

Email In PDF.

Sự kỳ vọng sẽ khá cao trong bối cảnh Malaysia là một trong năm thành viên sáng lập của ASEAN và nước này có quan hệ tốt với cả Trung Quốc và Mỹ.

 

Năm nay, Malaysia sẽ tiếp quản vị trí Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và có trách nhiệm thúc đẩy một cộng đồng ASEAN mạnh hơn. Vai trò lãnh đạo của Malaysia là đặc biệt quan trọng vào năm chuyển đổi hướng tới sự hội nhập và thành lập một Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), cũng như quản lý các căng thẳng tại Biển Đông. Sự kỳ vọng sẽ khá cao trong bối cảnh Malaysia là một trong năm thành viên sáng lập của ASEAN và nước này có quan hệ tốt với cả Trung Quốc và Mỹ.

Từ một loạt cuộc phỏng vấn được thực hiện với giới học giả và những nhà hoạch định chính sách cấp cao từ các quốc gia chủ chốt ở ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Việt Nam trong vòng 2 tháng qua, một điều rõ ràng là có hai vấn đề bao trùm các cuộc thảo luận về vai trò Chủ tịch ASEAN của Malaysia. Một là các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông và hai là vai trò trung tâm của ASEAN trong các cấu trúc kinh tế và an ninh.

Các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông

Malaysia đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN giữa lúc xay ra các căng thẳng ở Biển Đông, đặc biệt sau sự cố giàn khoan Hải Dương-981 xảy ra giữa Trung Quốc và Việt Nam vào năm ngoái. Là một trong các nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông và trong điều kiện có quan hệ gần gũi với Trung Quốc, Malaysia dường như ở vị thế phù hợp nhất để thúc đẩy kết thúc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), cũng như kêu gọi Trung Quốc có thái độ bớt hung hăng hơn. Kể từ năm 2008, Malaysia đã là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước đạt 106 tỷ USD trong năm 2013. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thăm Malaysia vào tháng 10/2013. Trong một cuộc gặp vào tháng 10/2014, Thủ tướng Malaysia Najib Razak và Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì đã cam kết thúc đẩy quan hệ hai nước trên tất cả các mặt.

Mặc dù dường như được xem là đang ở vị thế khá phù hợp để tạo điều kiện kết thúc đàm phán nhanh hơn về COC, những người được hỏi từ Đông Nam Á đã nhấn mạnh rằng Malaysia nhiều khả năng sẽ tiếp tục cách tiếp cận mềm dẻo, tránh thu hút sự chú ý trong việc giải quyết các tranh chấp biển, hơn là có một lập trường cứng rắn chống lại Trung Quốc. Bên cạnh đó, do Trung Quốc đến nay không được xem là quá hung hăng với Malaysia về tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước, Malaysia được dự báo sẽ tiếp tục kiểm soát tranh chấp của mình với Trung Quốc thông qua các biện pháp song phương, hơn là chấp nhận cách tiếp cận của Philippines và Việt Nam trong việc quốc tế hóa các tuyên bố chủ quyền của mình. Bất chấp sự nhấn mạnh liên tục của Malaysia rằng nước này sẽ ủng hộ mạnh mẽ bất kỳ một nghị quyết nào ở cấp độ ASEAN, sẽ không phải là lợi ích của Malaysia trong việc kích thích sự đối đầu với Trung Quốc. Thay vào đó, Malaysia sẽ có xu hướng hậu thuẫn các sáng kiến không chính thức như thành lập một diễn đàn nhằm tạo điều kiện đối thoại giữa các bên có liên quan. Theo cách này, Malaysia có thể duy trì quan hệ hữu nghị của mình với Trung Quốc, thậm chí khi nước này làm việc hướng tới gìn giữ sự đoàn kết trong ASEAN trên cương vị Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội.

Những người trả lời phỏng vấn cũng đã nhất trí rằng vấn đề Biển Đông cuối cùng nằm trong sự chi phối của Trung Quốc và các quốc gia ASEAN sẽ phản ứng theo các hành động có tính toán của Bắc Kinh. Hầu hết đều nghi ngờ về khả năng sẽ có tiến bộ nhiều về COC trong năm nay khi mà Trung Quốc đang "lê bước" qua các cuộc đàm phán và đã gần như lựa chọn một thái độ "chờ đợi và quan sát". Trong bối cảnh cương vị chủ tịch chỉ có một năm, Malaysia nhiều khả năng không muốn gây hại cho mối quan hệ với Trung Quốc về dài hạn bởi việc gây áp lực lên Trung Quốc là không cần thiết, thậm chí kể cả khi chịu sức ép từ các nước ASEAN khác.

Duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong các cấu trúc kinh tế và an ninh khu vực

Những người trả lời phỏng vấn cũng đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng ở vị trí chủ tịch của Malaysia trong việc duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong các cấu trúc kinh tế và an ninh khu vực.

Rất nhiều thành công của ASEAN được nhìn nhận có được là do sự năng động về kinh tế của tổ chức này và các cơ hội kéo theo nhằm cải thiện đời sống người dân tại các quốc gia thành viên. Sự hội nhập kinh tế thành công mang lại các lợi ích vật chất đáng kể cho người dân ASEAN được xem là nhân tố chính đối với thành công của Cộng đồng ASEAN nói chung và là cách hàn gắn các chia rẽ hiện nay tại khu vực. Sự phân mảnh trong ASEAN được nhìn nhận đang gia tăng do sự phụ thuộc của một số quốc gia thành viên Hiệp hội vào các quốc gia nhất định ngoài khu vực, hơn là vào các quốc gia khác trong khối, vì mục đích xây dựng năng lực trong nước và tăng trưởng kinh tế. Về khía cạnh này, nếu Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) có thể cung cấp các lợi ích vật chất và cơ hội cho tất cả, các quốc gia thành viên nhiều khả năng sẽ bị hút gần hơn về ASEAN, từ đó củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội tại khu vực. Một cách khác để duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc kinh tế khu vực là ASEAN tiếp tục can dự về kinh tế với các đối tác chính tại châu Á-Thái Bình Dương như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản. Với khả năng thành công của AEC, các cường quốc sẽ đầu tư nhiều hơn vào một ASEAN mạnh và đoàn kết.

Trong bối cảnh này, những người được phỏng vấn đã bày tỏ hy vọng rằng Malaysia sẽ sử dụng vai trò lãnh đạo của mình để duy trì một chiến lược "rào giậu tập thể" của ASEAN được ưa thích, điều giúp các nước ASEAN có đòn bẩy lớn hơn trong quan hệ ngoại giao với các nước lớn. Tuy nhiên cũng phải thừa nhận rằng ASEAN đang thiếu vắng sự đoàn kết, đặc biệt là đối với các vấn đề địa chính trị và an ninh, cũng như các lợi ích an ninh quốc gia thường chiến thắng các lý tưởng khu vực khi hoạch định chính sách. Khi các quốc gia thành viên không thể nhất trí hoàn toàn về điều mà các lợi ích khu vực của họ đòi hỏi, vai trò trung tâm của ASEAN mang tính khái niệm nhiều hơn là thực tế. Tuy nhiên người ta cũng biết rằng ASEAN vẫn còn là một bên tham gia duy nhất có thể tập hợp các cường quốc thông qua các diễn đàn đa phương, từ đó đóng góp vào tiến trình xây dựng lòng tin và trao đổi, điều được ưu thích để giải quyết xung đột.

Vai trò lãnh đạo khu vực của Malaysia tại ASEAN trong năm 2015

Với cương vị Chủ tịch ASEAN trong một năm đặc biệt quan trọng với Hiệp hội, Malaysia sẽ cần phải quản lý hai vấn đề được cho là quan trọng với khu vực: các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông và xây dựng cộng đồng ASEAN. Một mặt, điều này sẽ củng cố hình ảnh của Malaysia như là một nhân tố khu vực quan trọng nếu ASEAN đạt được một điều gì đó rõ ràng dưới cương vị chủ tịch của nước này. Như một số người trả lời phỏng vấn nhìn nhận, Malaysia đang được xem như là một lãnh đạo khu vực và có khả năng bảo vệ vai trò lãnh đạo đó.

Mặt khác, trong bối cảnh tính chất phức tạp và khó khăn của các vấn đề mà khu vực đang phải đối mặt, Malaysia được nhìn nhận nhiều khả năng lựa chọn một cách tiếp cận tinh tế trong ngoại giao khu vực của nước này trên cương vị chủ tịch. Khi xem xét các lợi ích quốc gia và quan hệ song phương của mình, Malaysia được dự báo sẽ không thúc đẩy mạnh mẽ các vấn đề nhạy cảm về chính trị như COC. Thay vào đó, nước này được dự báo sẽ tập trung nhiều hơn vào việc thúc đẩy chương trình nghị sự ít tranh cãi hơn về việc xây dựng cộng đồng ASEAN cũng như duy trì nhận thức về vai trò trung tâm của ASEAN và tầm quan trọng của khu vực./.

Theo “Tạp chí châu Á-Thái Bình Dương

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Triển vọng của ASEAN 2025

Triển vọng của ASEAN 2025

Tại Hội nghị Cấp cao 27 tại Kuala Lumpur, Malaixia tháng 11/2015, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tuyên bố thành lập Cộng đồng ASEAN và thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, cam kết tiếp tục nỗ lực vì một cộng đồng hội nhập, hoà bình và ổn định ở khu vực. Câu hỏi đặt ra là tiến trình liên kết của ASEAN đang ở mức độ nào và kỳ vọng về một cộng đồng ASEAN gắn kết và bền vững liệu có khả năng trở thành hiện thực?

Đọc tiếp...

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Lý do ASEAN là đối tác kinh tế quan trọng của Úc

Các thành viên của ASEAN đang phát triển rất nhanh chóng cả về dân số lẫn kinh tế. Lợi thế địa lý gần nhau cũng là một trong những điểm nhấn khiến ASEAN trở thành đối tác thương mại lý tưởng của Úc.

Đọc tiếp...

ASEAN: Quá khứ và tương lai

ASEAN: Quá khứ và tương lai

Chắc chắn, ASEAN là quan trọng. Thiếu vắng ASEAN, các nước ở Đông Nam Á có thể tiếp tục lúng túng bởi những chia rẽ sâu sắc, sự thiếu tin tưởng và những hận thù. Không có ASEAN, có thể các nước ở Đông Nam Á sẽ vẫn là những con tốt và mục tiêu trong các cuộc tranh giành mượn tay kẻ khác của các cường quốc quan trọng ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

ADMM Plus có thể thực thi CUES trên Biển Đông?

Cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM Plus) nên tiến hành một cuộc diễn tập đa phương để thử nghiệm và minh họa Bộ Quy tắc Ứng xử về CUES trên Biển Đông. Thông qua cơ chế ADMM Plus, hợp tác an ninh đa phương đã tiến triển xa hơn bất kỳ lĩnh vực hợp tác nào.

Đọc tiếp...

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

Khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên: Thời cơ cho ASEAN?

ASEAN đã rất khôn khéo trong việc duy trì các kênh liên lạc thiết thực với Triều Tiên, trong khi vẫn tiếp tục làm sâu sắc mối quan hệ chiến lược với Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Điều này giúp ASEAN có một vị trí duy nhất để đóng vai trò xây dựng và mang lại kết quả trong việc ngăn chặn cuộc xung đột đang đến gần ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

ASEAN qua các vấn đề cốt lõi

Mặc dù được coi là một trong những mô hình thành công nhất hiện nay, nhưng ASEAN hiện đang tồn tại những giới hạn nhất định và không thể đáp ứng được những thách thức mà các quốc gia thành viên phải đối mặt. ASEAN cần phải làm mới và thay đổi cho phù hợp với bối cảnh chính trị hiện tại.

Đọc tiếp...

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Chặng đường 50 năm ASEAN: Kết thúc hay chỉ mới bắt đầu?

Các nhà phê bình vẫn thường chỉ trích rằng ASEAN đang ngày càng trở nên không thích hợp khi đối mặt với áp lực từ Trung Quốc và các vấn đề ở châu Âu, một số người thậm chí còn dự đoán ASEAN sẽ sụp đổ. Liệu những quan điểm đó có đúng không?

Đọc tiếp...

EU - mô hình cho ASEAN?

EU - mô hình cho ASEAN?

Các quan chức và các nhà hoạch định chính sách của ASEAN muốn coi EU như một tài liệu tham khảo, là sự hỗ trợ hoặc nguồn cảm hứng, chứ không phải là sự hấp dẫn liên quan đến các mô hình.

Đọc tiếp...

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

ASEAN có khả năng đối phó với sự thay đổi trật tự thế giới?

Tương lai của ASEAN và chủ nghĩa đa phương do ASEAN lãnh đạo trong thời đại đa tầng sẽ phức tạp, lộn xộn và không chắc chắn trong kỷ nguyên lưỡng cực, hệ thống đa cực lỗi thời và “khoảnh khắc đơn cực”. Biện pháp tiếp cận chiến lược đối với chủ nghĩa đa phương phải bắt đầu bằng cách nhận dạng những hạn chế của cấu trúc hiện tại do ASEAN lãnh đạo.

Đọc tiếp...

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Chặng đường khó khăn phía trước của Cộng đồng ASEAN

Đã một năm trôi qua kể từ khi Cộng đồng ASEAN được hiện thực hóa, đến nay những thành tựu của Cộng đồng ASEAN vẫn còn khiêm tốn. Trong khi việc thực hiện các mục tiêu kinh tế của Cộng đồng ASEAN đạt được một số tiến bộ đáng kể thì các mục tiêu an ninh-chính trị và văn hóa-xã hội vẫn còn nhiều việc phải làm.

Đọc tiếp...

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

ASEAN cần làm gì để lôi kéo Mỹ can dự với khu vực?

Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thực sự đã không được chú ý trong chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong 3 tháng đầu tiên ông nắm quyền. Điều này không hẳn là tin xấu, nhưng "xa mặt" có thể dẫn tới "cách lòng".

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

Vấn đề Biển Đông trong năm Philippines làm Chủ tịch ASEAN

ASEAN sẽ phải đối mặt với những thách thức mới đối với sự thống nhất, đồng thuận của khối. Philippines cần  hoạt động vì lợi ích chung của khối và đưa tranh chấp ở Biển Đông vào chương trình nghị sự của ASEAN.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vai trò của Indonesia ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có vị trí chiến lược quan trọng đối với việc vận chuyển hàng hóa của thế giới bằng đường biển. Việc đảm bảo an ninh và sự ổn định của khu vực này cũng sẽ góp phần đảm bảo hòa bình và sự ổn định của thế giới.

Đọc tiếp...

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

ASEAN không đủ khả năng đương đầu với “khủng hoảng tuổi trung niên”?

Không có gì hoài nghi về việc ASEAN đã đi được một chặng đường dài. Tuy nhiên, hiện giờ không còn là năm 1967, ASEAN sẽ phải phát triển, thậm chí là về cấu trúc với tốc đ nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Đọc tiếp...

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Kinh tế các nước ASEAN vẫn tiếp đà tăng trưởng

Trong tình hình hiện nay, trước những tác động của nền kinh tế thế giới, kinh tế ASEAN cũng bị ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên vẫn giữ vững được sự tăng trưởng và là điểm đến của các nhà đầu tư.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

ASEAN và EU sau sự kiện Brexit

Việc Anh rời khỏi EU sẽ có những ảnh hưởng sâu sắc đến việc nhận thức, buộc ASEAN phải đánh giá lại các nỗ lực hội nhập châu Âu của mình. ASEAN sẽ nuôi dưỡng mối quan hệ với EU như thế nào?

Đọc tiếp...

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

Chừng nào mà các nước thành viên tiếp tục hành động theo lợi ích của bản thân, thì cơ hội có được một ASEAN đoàn kết hơn sẽ là mong manh. Hiện tại, ASEAN sẽ tiếp tục con đường mà họ đã đi trong 50 năm qua, nhích những bước chậm rãi tới sự hòa nhập, song những hạn chế về địa lý sẽ trì hoãn vô hạn định sự hòa nhập đó.

Đọc tiếp...

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Nếu ASEAN không hành động, khối sẽ tiếp tục suy yếu và chia rẽ. ASEAN có nguy cơ trở thành một tổ chức khu vực “rỗng”, ngày càng trở nên không thích hợp và khi đó các thành viên sẽ buộc phải tìm kiếm nơi khác để bảo vệ lợi ích cho mình.

Đọc tiếp...

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

Nếu nguyên tắc đồng thuận bị lạm dụng nhiều lần, hậu quả có thể sẽ không dự đoán được, không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với các nước lớn, bao gồm cả Trung Quốc. Một sự lặp lại những gì đã xảy ra trong năm 2012 có thể đưa ASEAN vào con đường nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã đạt mức kỷ lục trong năm 2015 và tăng trở lại trong năm nay. Các thỏa thuận đạt 11,3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2016, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đình trệ. Đạt được vị thế quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam còn đặt mục tiêu cao hơn nữa.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7213 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin