8 - 12 - 2016 | 9:44
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ASEAN Vai trò của Đông Nam Á trong chiến lược của Ôxtrâylia

Vai trò của Đông Nam Á trong chiến lược của Ôxtrâylia

Email In PDF.

Viện Chính sách Chiến lược Ôxtrâylia (ASPI) cuối tháng 2/2011 công bố tập tài liệu “Changing pace: ASPI’s strategic assessment 2011” đánh giá về mô hình  chiến lược toàn cầu đang thay đổi, trong đó có phần nhận định về môi trường an ninh Đông Nam Á và những hành động, chính sách của Ôxtrâylia.

Đông Nam Á là một khu vực đa dạng. Các nước ASEAN cũng rất khác nhau về hệ thống chính trị và những hoàn cảnh chiến lược, nhưng khu vực này đã được hưởng lợi nhiều từ cơ hội phát triển và 30 năm tương đối hòa bình. Nếu 10 nền kinh tế ASEAN gộp lại với nhau, với tổng dân số trên 600 triệu người, khu vực này sẽ có GDP là 3.076 tỉ USD và lớn hơn quy mô kinh tế của nước Đức. GDP của Ôxtrâylia trong năm 2010 là 889,6 tỉ USD, đứng sau Inđônêxia.

Đông Nam Á đã bắt đầu cảm thấy những tác động của các cường quốc đang nổi lên của châu Á. Khu vực này không còn là một tiểu vùng riêng biệt và bị cách ly, đồng thời đang ngày càng quan trọng trong cán cân quyền lực rộng hơn ở châu Á. Sự xâm nhập cường quốc có nghĩa là những dàn xếp chiến lược cũ đang được thay thế bởi những dàn xếp mới. Các cường quốc bên ngoài đang tìm kiếm những vai trò khu vực mới và kết quả là những dàn xếp an ninh phức tạp đang nổi lên. Những quan hệ cường quốc đang thay đổi thúc đẩy các nước Đông Nam Á phải quyết định mức độ mà họ muốn trở thành bên tham gia với sức nặng chiến lược đáng kể. Đông Nam Á đang tiếp cận một thời điểm chiến lược mà có thể xác định vị trí của khu vực này trong những thập niên tới.

Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản ở những mức độ khác nhau đang tiến vào khu vực này, một phần là để kiềm chế ảnh hưởng của nhau, nhưng chủ yếu là để củng cố những đòi hỏi của họ về một vai trò to lớn hơn trong tương lai của khu vực. Tuyên bố được đưa tin của một quan chức Trung Quốc hồi tháng 3/2010 rằng Biển Đông là lợi ích chiến lược "cốt lõi" của Trung Quốc (một tuyên bố mà ban lãnh đạo chính trị Trung Quốc sau đó làm giảm nhẹ bớt) là một ví dụ chính cho những căng thẳng mới. Mỹ cũng đã có phản ứng trước tuyên bố đó. Nhật Bản đã tìm cách làm gia tăng vai trò ở Đông Nam Á của nước này thông qua Hiệp định hợp tác khu vực về chống cướp biển và cướp có vũ trang đối với tàu bè ở châu Á (ReCAAP) và Ấn Độ đã công bố một chính sách "Hướng Đông" nhằm thúc đẩy vị trí của họ ở Đông Nam Á cũng như chống lại vị thế khu vực ngày càng tăng của Trung Quốc. Nói chung, ảnh hưởng của Nhật Bản và Ấn Độ ở Đông Nam Á còn kém nhiều so với ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc.

Một cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đang leo thang ở châu Á có thể gây chia rẽ giữa các nước Đông Nam Á. Một nhóm những bên tham gia quyết đoán hơn, như Inđônêxia và Việt Nam, có thể nổi lên cùng với một nhóm nước "bàng quan" như Thái Lan và Phílíppin. Trong rất nhiều trường hợp, các nước Đông Nam Á đang bận rộn với những nỗ lực hiện đại hóa quốc phòng. Các nước Đông Nam Á đang cải thiện về số lượng các lực lượng vũ trang của họ, nhưng số lượng những trang thiết bị mua sắm vẫn còn ít, cho thấy rằng hầu hết các nước ASEAN không có nhiều cảm giác cấp bách về chiến lược. Dựa vào những sự kiện khu vực mang tính rộng lớn hơn, điều đó có thể dễ dàng thay đổi trong thập niên tới.

Các nước Đông Nam Á tìm cách duy trì một "trạng thái cân bằng năng động" mà sẽ cho phép họ lợi dụng và quản lý những cường quốc kình địch. Hầu như Đông Nam Á sẽ không thể phát triển được một bộ dàn xếp an ninh đơn giản. Carlyle A. Thayer (giáo sư thuộc Học viện Quốc phòng Ôxtrâylia - ND) đã xác định bốn mô hình chính cho hợp tác an ninh mà sẽ kết hợp và cạnh tranh để định hình khu vực Đông Nam Á:

- Hợp tác quốc phòng đa phương giữa các cường quốc bên ngoài và từng quốc gia Đông Nam Á;

- Hợp tác an ninh do Mỹ lãnh đạo;

- Hợp tác an ninh khu vực Đông Á chuyên biệt do Trung Quốc lãnh đạo;

- Các nỗ lực đa phương do ASEAN làm trung tâm;

Cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều không thể bảo đảm tất cả những mục tiêu của mình ở Đông Nam Á. Các nước thành viên ASEAN sẽ chống lại những đề xuất đe dọa làm giảm ảnh hưởng hoặc hạn chế sự tự do hành động của họ.

Đề xuất của Trung Quốc đối với Đông Nam Á là tái đảm bảo với các nước khu vực bằng cách cam kết một "sự nổi lên hòa bình", nhưng những vốn liếng "quyền lực mềm" của người Trung Quốc đã thu được rất ít. Ví dụ, sự hiện đại hóa quân sự và sức ép đối với Biển Đông, kể cả việc ép buộc các công ty dầu khí không được thăm dò trong những vùng lãnh thổ mà Việt Nam đòi hỏi chủ quyền, đã làm dấy lên những lo ngại về những hậu quả của sự tăng trưởng kinh tế ở Trung Quốc. Trung Quốc cũng phải đối mặt với sự theo dõi sát sao (điều đe dọa làm nhơ bẩn hình ảnh mà họ ưa thích như là một láng giềng tốt) về việc xây dựng đập nước dọc theo sông Mê Công. Đó là một sức mạnh nước đôi, trong con mắt của một số nước láng giềng gần nhất và tương đối nhỏ. Họ lo ngại về sự bá chủ từ từ của Trung Quốc, nghi ngờ rằng Bắc Kinh có ý định xác định một "Học thuyết Monroe" trong vùng Tây Thái Bình Dương nhằm loại bỏ các cường quốc ngoài khu vực. Họ lo ngại rằng căn cứ hải quân Ngọc Lâm ở gần Tam Á trên đảo Hải Nam là một tiền đồn cho các hoạt động trên biển và trên không của Trung Quốc trong khu vực.

Trong khi cưỡng lại sự thống trị của Mỹ, hầu hết các nước Đông Nam Á muốn Mỹ vẫn can dự trong khu vực này, nhưng không phải tất cả đều muốn Mỹ đóng vai trò giống nhau. Một số nước, như Việt Nam, hy vọng Mỹ sẽ đóng một vai trò trực tiếp bằng cách cân bằng với Trung Quốc, trong khi những nước khác như Philíppin sẽ muốn Mỹ đóng một vai trò gián tiếp, ngăn cản một sự thay đổi trong vị thế chiến lược của Trung Quốc một cách khéo léo hơn. Các nước ASEAN đang bị lôi kéo vào những sự phức tạp của việc cân bằng quyền lực, và lời khuyên đừng như vậy của họ đang ngày càng tăng lên.

Cân bằng cường quốc là một hiện tượng tương đối mới ở Đông Nam Á, và chắc chắn không phải là yếu tố quyết định duy nhất của các vấn đề chiến lược và quốc phòng ở đó. Các chính sách quốc phòng của những quốc gia Đông Nam Á đang được chèo lái bởi một loạt những nhân tố, và trong rất nhiều trường hợp những chính sách này liên quan nhiều đến an ninh nội địa, uy tín và sự bảo trợ nhiều hơn là đến những mối đe dọa đặt ra từ các nước khác. Nhiều nước Đông Nam Á tiếp tục phải trải qua những thách thức an ninh nội bộ. Ví dụ, ở Thái Lan, Philíppin và Inđônêxia, những phần tử khủng bố, nổi loạn và xung đột sắc tộc tiếp tục đặt ra những thách thức quan trọng (nếu không nói là mang tính sống còn) đối với nhà nước. Cướp biển là một mối lo ngại toàn khu vực, nhưng chắc chắn không phải là một mối lo ngại chiến lược. Năm 2005, cơ hội để xảy ra một vụ tấn công cướp biển tại Eo biển Malắcca và Xinhgapo đông đúc là tương đối thấp (0,019% - hoặc 19 vụ/100.000 lượt tàu bè). Rất nhiều vụ tấn công trong số đó chẳng hơn gì mấy so với việc ăn cắp vặt trên biển.

Tương lai chiến lược của Inđônêxia sẽ đóng một vai trò lớn trong việc định hình tương lai chiến lược của tiểu khu vực này. Inđônêxia là nền kinh tế lớn nhất trong 10 nước ASEAN và là nước láng giềng quan trọng nhất của Ôxtrâylia, không chỉ trong bối cảnh sự biến đổi địa chính trị đang bộc lộ của châu Á, mà còn xét trên góc độ mối đe dọa chủ nghĩa cấp tiến Hồi giáo bạo lực. Lực lượng Quốc phòng Inđônêxia đang ngày càng được cung cấp đầy đủ đội ngũ chỉ huy, đặc biệt là trong những cấp bậc thấp hơn, bởi những người có ít kinh nghiệm về thời "Trật tự Mới" của Suharto, và là những người chuyên nghiệp hơn, có định hướng quốc tế hơn và có xu hướng công nghệ hơn so với những người tiền nhiệm. Inđônêxia ngày càng quan trọng trong cán cân quyền lực ở Đông Nam Á và rộng hơn là châu Á, và đang bắt đầu hành động với sự tự tin lớn hơn cả trên trường khu vực và toàn cầu. Một nước Inđônêxia ổn định, an ninh, dân chủ và thịnh vượng sẽ là một ưu tiên trật tự đầu tiên dành cho các nhà hoạch định chiến lược Ôxtrâylia, nhưng điều quan trọng hơn là Ôxtrâylia muốn Inđônêxia có một vai trò rộng hơn với tư cách là nước đóng góp an ninh ở châu Á.

Lựa chọn của Đông Nam Á về vị trí của khu vực này trong môi trường châu Á mới có liên quan trực tiếp tới chính sách chiến lược của Ôxtrâylia, và Canbơrơ có thể cần phải đi tiên phong hơn trong việc hỗ trợ "những bên tham gia khu vực" định hình một môi trường an ninh đang thay đổi. Có thể khu vực này (hoặc một số quốc gia chủ chốt trong khu vực) sẽ tiến tới xây dựng "bong bóng" quyền lực của chính họ, nằm trên vùng giao nhau giữa vùng láng giềng gần của Ôxtrâylia và khu vực châu Á-Thái Bình Dương rộng lớn hơn. Ôxtrâylia đã bắt đầu thử nghiệm cho sự hợp tác chiến lược gần gũi hơn với các nước Đông Nam Á trong những năm tới, bắt đầu với Inđônêxia và có thể theo sau sự lãnh đạo của Mỹ trong việc xây dựng các quan hệ mạnh mẽ hơn với Việt Nam . Các quan hệ song phương hầu như vẫn sẽ là nền tảng của an ninh Đông Nam Á, và Ôxtrâylia nên chú trọng vào việc củng cố những quan hệ này. ASEAN, khuôn khổ an ninh quan trọng nhất của Đông Nam Á, chưa bao giờ được xây dựng để đóng một vai trò cân bằng quyền lực một cách trực tiếp. Nếu các nước Đông Nam Á muốn củng cố mô hình hợp tác an ninh "bản địa", họ phải ngày càng tìm kiếm những dạng "cứng hơn" của hợp tác quốc phòng./.

 

Theo Australian Strategic Policy Institute


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

ASEAN: Những Hạn chế của Sự Đồng thuận

Chừng nào mà các nước thành viên tiếp tục hành động theo lợi ích của bản thân, thì cơ hội có được một ASEAN đoàn kết hơn sẽ là mong manh. Hiện tại, ASEAN sẽ tiếp tục con đường mà họ đã đi trong 50 năm qua, nhích những bước chậm rãi tới sự hòa nhập, song những hạn chế về địa lý sẽ trì hoãn vô hạn định sự hòa nhập đó.

Đọc tiếp...

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Vai trò trung tâm của ASEAN đang bị đe dọa?

Nếu ASEAN không hành động, khối sẽ tiếp tục suy yếu và chia rẽ. ASEAN có nguy cơ trở thành một tổ chức khu vực “rỗng”, ngày càng trở nên không thích hợp và khi đó các thành viên sẽ buộc phải tìm kiếm nơi khác để bảo vệ lợi ích cho mình.

Đọc tiếp...

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

ASEAN với vấn đề Biển Đông: Sự đồng thuận và vai trò trung tâm

Nếu nguyên tắc đồng thuận bị lạm dụng nhiều lần, hậu quả có thể sẽ không dự đoán được, không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với các nước lớn, bao gồm cả Trung Quốc. Một sự lặp lại những gì đã xảy ra trong năm 2012 có thể đưa ASEAN vào con đường nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Việt Nam: Con hổ tiếp theo của châu Á?

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã đạt mức kỷ lục trong năm 2015 và tăng trở lại trong năm nay. Các thỏa thuận đạt 11,3 tỷ USD trong nửa đầu năm 2016, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù nền kinh tế toàn cầu đình trệ. Đạt được vị thế quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam còn đặt mục tiêu cao hơn nữa.

Đọc tiếp...

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Liệu Brexit có lập lại ở ASEAN?

Có ba lý do mà kịch bản này sẽ không xảy ra: (i) ASEAN không có liên hệ với các hoạt động chính trị trong nước; (ii) Người dân ở ASEAN không biết ASEAN; và (iii) Không có sự giận dữ Jakarta giống như ở nhiều nước thành viên EU, nơi có sự giận dữ mạnh mẽ và lớn tiếng của dân chúng về sự ngạo mạn được cho là của những viên chức trong các cơ quan điều hành Cộng đồng châu Âu ở Brussels.

Đọc tiếp...

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Tổng thống tiếp theo của Philippines: Những tác động đối với ASEAN

Philippines đã trải qua một chặng đường dài để trở thành một bên tham gia quan trọng ở khu vực. Điều có tính chất quan trọng sống còn đối với thành công và an ninh của nước này là một sự chuyển tiếp ban lãnh đạo thành công và hòa bình.

Đọc tiếp...

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Chính phủ mới và Tương lai Myanmar

Một chương mới và đầy hy vọng trong lịch sử đau buồn của Myanmar mở ra vào ngày 1/4 khi chính phủ phi quân sự đầu tiên của đất nước này trong 54 năm lên cầm quyền. Nhà lãnh đạo chính phủ mới là “biểu tượng dân chủ” nổi tiếng của thế giới, .

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Myanmar sẽ có thay đổi gì?

Chính sách đối ngoại của Myanmar sẽ có thay đổi gì?

"Diễn đàn Interpreter" ngày (30/3) có bài phân tích về chính sách đối ngoại của Myanmar trong thời gian tới dưới sự chèo lái của bà Aung San Suu Ky - người được coi là có nhiều kinh nghiệm nhất trong đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) hiện nay.

Đọc tiếp...

Vũ khí lạc hậu ảnh hưởng đến khả năng tác chiến của Đông Nam Á

Vũ khí lạc hậu ảnh hưởng đến khả năng tác chiến của Đông Nam Á

Đông Nam Á đang trải qua một thời kỳ hiện đại hóa quân sự và trên thực tế, với các loại vũ khí lạc hậu, các quốc gia Đông Nam Á không có khả năng đối phó hiệu quả với một Trung Quốc đang trỗi dậy.

Đọc tiếp...

ASEAN và EU: Hai con đường khác biệt dẫn tới việc thành lập cộng đồng

ASEAN và EU: Hai con đường khác biệt dẫn tới việc thành lập cộng đồng

ASEAN và EU là hai hình mẫu hội nhập khu vực nổi bật nhất hiện nay. Cả ASEAN và EU đều đang đối mặt với những thách thức chung trong thế kỷ 21 và có thể học hỏi từ kinh nghiệm của nhau để giải quyết hiệu quả hơn những thách thức ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Cộng đồng Kinh tế ASEAN hứa hẹn sẽ đưa ASEAN bước vào kỷ nguyên mới

Cộng đồng Kinh tế ASEAN hứa hẹn sẽ đưa ASEAN bước vào kỷ nguyên mới

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) với một thị trường duy nhất và cơ sở sản xuất thống nhất chắc chắn sẽ thu hút nhiều đầu tư từ các công ty trên toàn cầu. Điều này cũng sẽ góp phần thúc đẩy thương mại nội khối, đồng thời làm gia tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

Đọc tiếp...

ASEAN vẫn quan trọng cho sự thay đổi toàn cầu

ASEAN vẫn quan trọng cho sự thay đổi toàn cầu

 "Diễn đàn Đông Á" số mới đây có bài phân tích cho rằng mặc dù ASEAN có những điểm yếu nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong thay đổi toàn cầu

Đọc tiếp...

Năm thực tế về Cộng đồng Kinh tế ASEAN

Năm thực tế về Cộng đồng Kinh tế ASEAN

Bài viết này sẽ nỗ lực giải thích 5 thực tế cốt yếu về sự hợp tác kinh tế của ASEAN. Đây là điều rất quan trọng, bởi vì bất kể sự chỉ trích là gì, ASEAN cũng sẽ thông báo đạt được AEC vào ngày 31/12/2015.

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Widodo nghiêng về Chủ nghĩa Sukarno?

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Widodo nghiêng về Chủ nghĩa Sukarno?

Kể từ khi nhậm chức cách đây một năm, Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã theo đuổi một chính sách đối ngoại dân tộc chủ nghĩa, một khởi đầu khác với chủ nghĩa đa phương của người tiền nhiệm, ông Susilo Bambang Yudhoyono.

Đọc tiếp...

Liệu Myanmar có thể quản lý các nguy cơ hậu bầu cử?

Liệu Myanmar có thể quản lý các nguy cơ hậu bầu cử?

Myanmar đang phải đối mặt với một con đường gập ghềnh tiến tới nền dân chủ, một con đường đầy nguy cơ, đặc biệt trong thời kỳ hậu bầu cử trước mắt.

Đọc tiếp...

Tình hình địa chính trị Lào: Những nguồn tài nguyên phục vụ hội nhập khu vực

Tình hình địa chính trị Lào: Những nguồn tài nguyên phục vụ hội nhập khu vực

Các nguồn tài nguyên được xem như một phương tiện thúc đẩy Lào trở thành nước có ảnh hưởng trong tương lai, đồng thời buộc các nước khác phải chú ý tới họ

Đọc tiếp...

Diễn đàn Đông Á: ASEAN cần đặt nền tảng cho AEC

Diễn đàn Đông Á: ASEAN cần đặt nền tảng cho AEC

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) dự kiến sẽ được thành lập vào cuối năm nay. Đây là bước tiến đầy ý nghĩa và có thể là bước ngoặt quan trọng đối với ASEAN. Tuy nhiên, với việc không có một cơ quan đầu não mạnh, hội nhập ASEAN vẫn sẽ là một "mớ hỗn độn" và có thể chỉ là ảo tưởng.

Đọc tiếp...

Bài học của khủng hoảng Hy Lạp đối với Đông Nam Á

Bài học của khủng hoảng Hy Lạp đối với Đông Nam Á

Cuộc khủng hoảng Hy Lạp đã diễn ra hơn 5 năm, kéo dài hơn cả những bộ phim truyền hình đằng đẵng. Vậy đâu là bài học cho các nước ASEAN từ cảnh ngộ của Hy Lạp?

 

Đọc tiếp...

Quan ngại của các lãnh đạo ASEAN trước thời điểm thành lập Cộng đồng ASEAN

Quan ngại của các lãnh đạo ASEAN trước thời điểm thành lập Cộng đồng ASEAN

Lo ngại của ASEAN hiện nay là khối này không thể đóng vai trò trung tâm trong các quyết định và bị buộc phải lựa chọn một bên dưới sức ép.

Đọc tiếp...

Đánh giá về dự án đường sắt cao tốc Malaysia-Singapore

Đánh giá về dự án đường sắt cao tốc Malaysia-Singapore

Dự án đường sắt cao tốc nối liền Kuala Lumpur và Singapore với kinh phí dự kiến 14,9 tỷ SGD được cả Thủ tướng Malaysia Najib Razak và người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long ca ngợi là dự án làm “thay đổi cuộc chơi”.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 3208 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập